
Người dân thu gom số lượng cá bị chết để mang đi tiêu hủy. Ảnh: Duy Dũng
Cá nổi đầu, chết hàng loạt vì nắng nóng
Đầu tháng 6, khu vực hồ thủy điện Bắc Hà ghi nhận nắng nóng kéo dài, nền nhiệt liên tục ở mức cao. Tại các xã ven hồ, nhất là nơi tập trung nuôi cá lồng, nhiều hộ dân lo lắng khi cá tầm nổi đầu, bỏ ăn rồi chết hàng loạt. Hiện tượng cá chết xuất hiện từ cuối tháng 5 và tăng nhanh những ngày gần đây. Nhiều lồng cá tầm bị thiệt hại nặng, có hộ mất hàng tấn cá thương phẩm chuẩn bị xuất bán.
Nguyên nhân ban đầu được xác định là do nắng nóng kéo dài làm nhiệt độ nước hồ tăng cao, lượng oxy hòa tan trong nước giảm mạnh. Cá tầm vốn là loài thủy sản ưa nước lạnh, thích hợp ở nhiệt độ từ 18-24 độ C nên rất nhạy cảm với biến động thời tiết. Khi nhiệt độ nước vượt ngưỡng chịu đựng, cá dễ bị sốc nhiệt, suy giảm sức đề kháng và chết hàng loạt.
Một số hộ nuôi cho biết, chưa năm nào thời tiết diễn biến cực đoan như năm nay. Chỉ trong vài ngày, lượng cá chết tăng nhanh khiến người dân không kịp trở tay. Nhiều hộ đứng trước nguy cơ mất trắng hàng trăm triệu đồng, thậm chí tiền tỉ sau nhiều tháng đầu tư con giống, thức ăn và công chăm sóc.
Trao đổi với Lao Động, ông Đặng Xuân Phương - Chủ tịch UBND xã Bảo Nhai - thông tin, trên lòng hồ thủy điện Bắc Hà hiện có 24 cơ sở nuôi với hơn 1.000 lồng cá, chủ yếu là cá tầm. Đến thời điểm này, khối lượng cá tầm chết khoảng gần 10 tấn và đã được địa phương bố trí khu vực chôn tập trung, khử khuẩn để không phát sinh dịch bệnh, ô nhiễm môi trường.
Khẩn trương cứu cá, hạn chế thiệt hại
Sau khi xuất hiện hiện tượng cá chết hàng loạt, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường đã cử cán bộ chuyên môn trực tiếp kiểm tra hiện trường, xác định nguyên nhân và hướng dẫn các biện pháp ứng phó. Lực lượng chức năng khuyến cáo các hộ nuôi thường xuyên theo dõi diễn biến môi trường nước, giảm mật độ nuôi ở những lồng có sản lượng lớn, tăng cường quạt nước, sục khí để bổ sung oxy.
Đối với các lồng nuôi bị ảnh hưởng, Chi cục hướng dẫn người dân giảm lượng thức ăn, tăng cường sục khí, di chuyển lồng đến vùng nước sâu hơn (từ 2,5 - 3 mét), đồng thời thu hoạch sớm các lứa cá đã đạt kích cỡ thương phẩm để hạn chế rủi ro.
Nuôi cá tầm trên hồ thủy điện Bắc Hà nhiều năm qua đã trở thành sinh kế quan trọng của hàng trăm hộ dân. Với điều kiện nguồn nước tự nhiên thuận lợi, nghề nuôi cá lồng phát triển mạnh, tạo việc làm và mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều gia đình vùng cao.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng diễn biến bất thường. Các đợt nắng nóng kéo dài xuất hiện với tần suất cao hơn, gây áp lực lớn lên hoạt động nuôi trồng thủy sản, đặc biệt đối với các loài cá nước lạnh như cá tầm.
Một số hộ nuôi cho biết, chi phí đầu tư cho một lồng cá tầm rất lớn, từ con giống, thức ăn đến hệ thống lồng bè. Vì vậy, chỉ cần một đợt nắng nóng kéo dài cũng có thể khiến công sức và vốn liếng tích góp trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, bị cuốn trôi theo những mẻ cá chết.
Trước tình trạng cá chết trên hồ thủy điện Bắc Hà, nhiều hộ nuôi đề nghị ngành nông nghiệp và môi trường cùng Hiệp hội Cá nước lạnh tỉnh Lào Cai sớm rà soát, hỗ trợ tiếp nhận, san chuyển cá từ vùng hồ bị ảnh hưởng đến các cơ sở nuôi phù hợp.
Người dân cũng mong ngành công thương kiểm tra, yêu cầu Nhà máy thủy điện Bắc Hà có phương án vận hành, điều tiết nguồn nước hợp lý để giảm tác động của nắng nóng đến môi trường nuôi.

