Tin mới 
Khép kín hệ thống cống bờ Nam sông Hậu
Theo Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 10, Dự án kiểm soát nguồn nước bờ Nam sông Hậu (giai đoạn 1) có tổng vốn 900 tỉ đồng, triển khai tại 4 xã thuộc TP Cần Thơ.
Dự án gồm cống âu Rạch Mọp, 5 cống kiểm soát nguồn nước và kè bảo vệ mái kênh dẫn. Cống âu Rạch Mọp đã bàn giao năm 2025; các cống còn lại cơ bản hoàn thành phần thân, dự kiến lắp van và vận hành trong tháng 11-12.2026.
Theo ông Bùi Duy Liệu, Phó Trưởng Ban Quản lý dự án Kiểm soát nguồn nước Nam sông Hậu, các cống phải được đầu tư đồng bộ, liên thông mới phát huy hiệu quả và khép kín hệ thống cùng các tuyến bờ bao. Người dân vùng Nam sông Hậu rất phấn khởi khi các công trình cống được đầu tư, kỳ vọng nước tưới sẽ được đảm bảo hơn.
Nông dân chủ động đổi mới canh tác
Bên cạnh hạ tầng thủy lợi, các hợp tác xã (HTX) chủ động thay đổi phương thức sản xuất để giảm tác động của biến đổi khí hậu. Tại xã Đại Ngãi, HTX Nông nghiệp thành lập năm 2017, hiện có 522 thành viên với 603ha sản xuất.
Tuy nhiên, sản xuất của HTX thường xuyên chịu tác động của hạn hán kéo dài và xâm nhập mặn: nước tưới có thời điểm nhiễm mặn cục bộ, làm tăng chi phí tưới tiêu; thiếu nước ngọt đầu vụ và tích tụ muối sau các đợt mặn sâu càng gây thêm áp lực.
Trước những khó khăn này, HTX áp dụng các mô hình “1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời ứng dụng mạ khay, máy cấy và sản xuất lúa theo hướng hữu cơ.
Giai đoạn 2024-2026, HTX thí điểm 50 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Qua 6 vụ, năng suất đạt 6,5 tấn/ha, lợi nhuận 49 triệu đồng/ha, cao hơn 4-5 triệu đồng/ha so với ngoài mô hình, đồng thời giảm chi phí và phát thải.
Cà Mau kích hoạt 3 kịch bản ứng phó
Nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, Cà Mau triển khai kế hoạch ứng phó thống nhất trên toàn tỉnh, ưu tiên nguồn lực cho các khu vực trọng điểm. Căn cứ ranh mặn 4‰ và mức thiếu hụt nguồn nước, tỉnh xây dựng 3 kịch bản ứng phó theo cấp độ rủi ro.
Ở kịch bản rủi ro thấp, tỉnh tập trung theo dõi, cảnh báo và tiết kiệm nước; khi rủi ro tăng, tỉnh tăng cường điều tiết, trữ nước, ưu tiên nước sinh hoạt và vùng sản xuất trọng điểm; ở trường hợp cực đoan nhất, tỉnh kích hoạt các giải pháp khẩn cấp.
Tỉnh tập trung nguồn lực cho các địa bàn nguy cơ cao, triển khai ngay các nhiệm vụ và linh hoạt bổ sung biện pháp theo diễn biến El Nino.
Bên cạnh các kịch bản chung, Cà Mau hướng dẫn người dân tổ chức lại sản xuất: điều chỉnh lịch thời vụ theo thời tiết, xuống giống Đông Xuân luân phiên giữa các khu vực để điều tiết nguồn nước, kiểm tra kỹ độ mặn trước khi xuống giống. Về lâu dài, nông dân cần ưu tiên lúa ngắn ngày và giống chịu mặn để né hạn mặn cuối vụ.
Cà Mau sở hữu trên 80.000ha đất lúa - tôm, vùng sản xuất trọng điểm của cả nước, nên việc xác định chính xác vùng nguy cơ có ý nghĩa quyết định.
Ưu tiên nước sinh hoạt cho vùng cực Nam
Song song với sản xuất, bảo đảm nước sạch sinh hoạt là mục tiêu trọng tâm hàng đầu. Ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, cho biết, tỉnh đang duy tu 46 công trình cấp nước kém bền vững và khắc phục 92 công trình không hoạt động trong tổng số 370 công trình.
Đồng thời, Cà Mau đẩy nhanh các dự án cấp nước nông thôn cấp bách giai đoạn 2026-2028 tại Biển Bạch, Khánh Lâm, Khánh An, phục vụ khoảng 7.000 hộ dân; với các hộ sống phân tán, địa phương bố trí bồn trữ nước, vận chuyển nước tạm thời và huy động Quỹ Phòng, chống thiên tai hỗ trợ trước đỉnh điểm mùa khô.
Đầu tư thủy lợi, đổi mới canh tác và chủ động ứng phó hạn mặn nhằm bảo đảm nước sinh hoạt, bảo vệ sản xuất, giúp nông nghiệp ĐBSCL thích ứng bền vững với biến đổi khí hậu.
