Tin mới 
Xã Cát Tiến (Gia Lai) xây dựng mương thoát nước dưới chân núi Cấm để ngăn đất đá tràn xuống nhà dân. Ảnh: Hoài Phương
Theo phương án bố trí, ổn định dân cư khẩn cấp vùng thiên tai, tỉnh Gia Lai triển khai di dời khẩn cấp tại 16 khu vực, gồm 13 dự án tập trung và 3 phương án xen ghép, với 1.858 hộ dân phải di dời. Tổng kinh phí dự kiến hơn 2.108 tỉ đồng.
Trong đó, khu vực phía đông tỉnh có 9 khu vực, gồm 7 dự án tập trung và 2 phương án xen ghép, với 905 hộ dân, tổng kinh phí dự kiến hơn 1.233 tỉ đồng. Khu vực phía tây có 7 khu vực, gồm 6 dự án tập trung và 1 phương án xen ghép, với 953 hộ dân, tổng kinh phí dự kiến hơn 875 tỉ đồng.
Mục tiêu của phương án là đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và ổn định nơi ở lâu dài. Tỉnh phấn đấu hoàn thành toàn bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu tại các khu bố trí dân cư trước ngày 31.3.
Về tiến độ thực hiện, các dự án, phương án đã có chuyển biến tích cực, nhiều khó khăn, vướng mắc từng bước được tháo gỡ. Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn còn chậm so với yêu cầu của tỉnh.
UBND tỉnh Gia Lai phê bình UBND các xã An Hòa, Đề Gi, Cát Tiến, Uar, Ia Dreh, Ia Hiao và phường Quy Nhơn Đông vì chưa chấp hành nghiêm chỉ đạo, không thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.
Một số địa phương cũng bị nhắc nhở do thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện, chưa nắm chắc chính sách, dẫn đến lúng túng, chậm xử lý các vướng mắc phát sinh.
Tỉnh yêu cầu các địa phương, đơn vị thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo định kỳ, bám sát từng dự án, phương án; cập nhật rõ tiến độ, tỉ lệ giải ngân, khối lượng thực hiện, những vướng mắc và kiến nghị, đề xuất.
Về bồi thường, di dời và bố trí tái định cư, các địa phương phải khẩn trương hoàn thành kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; xác định rõ số hộ, diện tích thu hồi, thời điểm di dời để bảo đảm tiến độ.
Việc bốc thăm lô đất phải được tổ chức công khai, minh bạch. Các địa phương cần đẩy nhanh xây dựng, bàn giao nhà ở theo từng đợt, không để hạ tầng đã hoàn thành nhưng người dân chưa vào ở, gây lãng phí.
Tỉnh cũng thống nhất cho phép người dân chủ động xây dựng nhà ở khi đủ điều kiện. Tuy nhiên, nhà ở phải bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và khả năng chống chịu thiên tai. Kinh phí hỗ trợ chỉ giải ngân sau khi công trình khởi công, hoàn thành phần nền móng và được xác nhận khối lượng thực tế.
Theo lộ trình, các hộ thuộc nhóm nguy cơ rất cao sẽ được bố trí tái định cư hoàn thành trong năm 2026. Các hộ còn lại hoàn thành trước năm 2030, tùy theo khả năng huy động và cân đối nguồn lực.
Việc sắp xếp dân cư được triển khai linh hoạt theo từng khu vực. Tỉnh ưu tiên di dời trước các hộ đang sinh sống tại khu vực khẩn cấp, có nguy cơ rất cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt sâu, sụt lún hoặc đã bị thiên tai ảnh hưởng trực tiếp, nghiêm trọng, không còn bảo đảm điều kiện an toàn.
Sau đó, tiếp tục di dời theo lộ trình đối với các hộ ở khu vực có nguy cơ cao nhằm chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại và hạn chế tình trạng di dời bị động khi thiên tai xảy ra.
Sau khi ổn định nơi ở mới, người dân được hỗ trợ đào tạo nghề, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, hỗ trợ vay vốn, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, kết nối việc làm và các chính sách sinh kế khác nhằm bảo đảm ổn định lâu dài, giảm nguy cơ tái nghèo...
