Giữ mạch giao thông giữa tâm lũ vùng cao Lào Cai

5 giờ sáng, mây mù vẫn phủ kín đèo Khau Phạ. Trên đoạn Quốc lộ 32 quanh co giữa lưng chừng núi, tiếng máy xúc hòa lẫn tiếng nước chảy từ taluy dương xuống mặt đường. Một nhóm công nhân áo phản quang lấm lem bùn đất đang khẩn trương khơi cống thoát nước trước khi cơn mưa lớn đổ xuống.

Anh Lý Kinh Vượng - công nhân Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái hướng mắt về phía vách núi còn ngấm nước sau trận mưa đêm trước nói: "Làm đường vùng cao sợ nhất là mưa kéo dài ban đêm. Có hôm anh em đang ngủ phải bật dậy lúc 1-2 giờ sáng vì nhận tin taluy sạt xuống đường. Không xử lý ngay là tắc đường, xe khách, xe tải ùn lại rất nguy hiểm".

Những năm gần đây, thời tiết cực đoan khiến công việc của lực lượng tuần đường thêm áp lực. Mưa lớn xuất hiện với tần suất dày hơn, nhiều điểm sạt lở xảy ra bất ngờ, khối lượng đất đá đổ xuống mặt đường lớn hơn trước.

Đèo Khau Phạ được xem là một trong những “tọa độ đỏ” về sạt lở trên tuyến Quốc lộ 32. Địa hình dốc cao, nền đất yếu cộng với những khúc cua gấp khiến nơi đây luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ.

Không ít lần, công nhân tuần đường phải căng mình giữa đêm mưa để dọn đất đá, điều tiết giao thông. Có hôm vừa xử lý xong một điểm sạt thì vài cây số phía trước lại tiếp tục xuất hiện taluy nứt trượt.

Được biết, Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái hiện quản lý hơn 325km đường bộ, gồm Quốc lộ 32, Quốc lộ 37 và nhiều tuyến tỉnh lộ quan trọng. Đây đều là những tuyến giao thông huyết mạch kết nối vùng cao Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn với trung tâm tỉnh.

Theo thống kê của đơn vị quản lý, trên Quốc lộ 32, các đoạn từ Km239 - Km243 (dốc 3 tầng), Km260 - Km279 (đèo Khau Phạ) và đoạn qua xã Khao Mang từ Km324 - Km332 là những khu vực có nguy cơ sạt lở rất cao.

Trong khi đó, trên các tuyến tỉnh lộ, đoạn Km22 - Km31 tuyến Văn Chấn - Trạm Tấu hay Km14 - Km18 tuyến đi Yên Lập cũng thường xuyên xảy ra sạt taluy dương vào mùa mưa.

Ông Phạm Hữu Hà - cán bộ kỹ thuật Đội 4 - cho hay, kinh nghiệm từ nhiều mùa mưa trước cho thấy yếu tố quan trọng nhất là phải chủ động từ đầu.

“Nếu đợi xảy ra sự cố rồi mới huy động máy móc thì sẽ mất rất nhiều thời gian. Vì vậy, tại các điểm nguy cơ cao, chúng tôi đã bố trí sẵn máy xúc, máy ủi, ôtô tải cùng rọ thép, đá hộc và nhiên liệu dự phòng để có thể xử lý ngay khi có sạt lở”, ông Hà nói.

Theo ông Hà, nhiều thời điểm mưa lớn kéo dài, công nhân phải chia ca trực xuyên đêm. Chỉ cần phát hiện taluy có dấu hiệu nứt hoặc nước chảy mạnh bất thường là lực lượng phải lập tức tiếp cận hiện trường.

Không chỉ tập trung giải pháp kỹ thuật, phương châm “4 tại chỗ” cũng được triển khai nghiêm ngặt. Các đội quản lý đường bộ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng công an, cảnh sát giao thông để xây dựng phương án phân luồng từ xa, hỗ trợ người dân khi xảy ra sự cố.

“Từ đầu tháng 5 đến hết mùa mưa lũ năm 2026, toàn bộ các đội quản lý tuyến đều duy trì chế độ trực ban 24/24 giờ. Mỗi đội bảo dưỡng thường xuyên thành lập lực lượng xung kích khoảng 20 người, luôn trong trạng thái sẵn sàng lên đường bất kể ngày đêm”, ông Trần Văn Trịnh - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái thông tin.