Tin mới 
Kỳ vọng lớn từ chính sách thu phí vỉa hè
Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè từ nhiều năm qua đã trở thành vấn đề nhức nhối tại TPHCM.
Không ít tuyến đường bị biến thành nơi buôn bán, quán nhậu, bãi giữ xe tự phát khiến người đi bộ phải xuống lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và làm xấu mỹ quan đô thị.
Các địa phương từng nhiều lần ra quân lập lại trật tự vỉa hè nhưng hiệu quả chưa bền vững, thường rơi vào tình trạng “bắt cóc bỏ dĩa”.
Trong bối cảnh đó, việc cho phép sử dụng tạm thời một phần vỉa hè, lòng đường có thu phí từng được kỳ vọng sẽ giúp quản lý trật tự đô thị tốt hơn, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.
Năm 2023, UBND TPHCM ban hành Quyết định 32/2023/QĐ-UBND về quản lý và sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố. Theo quy định, từ ngày 1.1.2024, một số trường hợp được phép sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường và phải đóng phí.
Các hoạt động được phép gồm kinh doanh dịch vụ, buôn bán hàng hóa, trông giữ xe, phục vụ hoạt động văn hóa, trung chuyển vật liệu xây dựng và một số nhu cầu công cộng khác.
Mức thu được tính theo khu vực, dao động từ 20.000 - 100.000 đồng/m²/tháng đối với vỉa hè kinh doanh và từ 50.000 - 350.000 đồng/m²/tháng đối với giữ xe.
Khi xây dựng đề án, thành phố từng đặt kỳ vọng lớn vào nguồn thu. Theo tính toán, nếu khai thác hiệu quả hơn 600 tuyến đường đủ điều kiện làm bãi giữ xe, thành phố có thể thu khoảng 550 tỉ đồng mỗi năm.
Ngoài ra, hơn 1.100 tuyến đường có vỉa hè rộng từ 3m trở lên nếu cho thuê kinh doanh có thể mang về gần 1.000 tỉ đồng/năm.
Thực tế triển khai chưa như kỳ vọng
Tuy nhiên, thực tế triển khai lại chưa như kỳ vọng. Dù chính sách có hiệu lực từ đầu năm 2024 nhưng đến tháng 5.2024, Quận 1 (trước đây) mới là địa phương đầu tiên thí điểm cho thuê vỉa hè để kinh doanh. Sau đó, một số Quận như 3, 4, 8, 10 và 12 (trước đây) mới bắt đầu thực hiện.
Đến tháng 7.2025, tổng số phí thu được chỉ khoảng 8,5 tỉ đồng và mới có 6/22 quận, huyện, TP Thủ Đức khi đó triển khai thu phí. Con số này thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng ban đầu.
Dù vậy, việc thu phí cũng cho thấy một số tín hiệu tích cực. Tại các tuyến đường thí điểm, không gian vỉa hè được phân chia rõ ràng hơn cho người đi bộ, buôn bán và giữ xe. Một số khu vực trở nên ngăn nắp, trật tự hơn so với trước đây.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, nguyên nhân khiến chính sách chưa đạt hiệu quả là do nhiều địa phương triển khai thiếu đồng bộ, còn lúng túng trong rà soát và cấp phép. Trong khi đó, tình trạng buôn bán, giữ xe trái phép vẫn diễn ra phổ biến, gây tâm lý thiếu công bằng và làm dấy lên nghi ngại về tính minh bạch.
Sau đó, Nghị định 165/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ không còn cho phép UBND cấp tỉnh ban hành quy định riêng về sử dụng hè phố cho mục đích kinh doanh, mua bán hàng hóa.
Tháng 11.2025, UBND TPHCM chính thức bãi bỏ Quyết định 32/2023/QĐ-UBND. Theo quy định hiện hành, chỉ còn một số trường hợp được xem xét sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường như phục vụ sự kiện, thi công công trình, tập kết vật liệu, tổ chức tang lễ hoặc giữ xe khi cần thiết. Hoạt động kinh doanh, buôn bán không còn thuộc diện được cấp phép.
Đại diện Sở Xây dựng TPHCM cho biết, trong quá trình góp ý sửa đổi Nghị định 165/2024, đơn vị đã đề xuất một số cơ chế phù hợp với điều kiện thực tế của thành phố. Nếu nghị định được sửa đổi theo hướng phân quyền cho địa phương, TPHCM sẽ xây dựng đề án riêng để quản lý hoạt động sử dụng vỉa hè cho mục đích kinh doanh.
