Đất thừa kế chung chưa tách thửa, không thể tự ý bán một phần diện tích

Bạn đọc T.V.H (Phú Thọ) thắc mắc: "Các anh em được thừa kế chung một thửa đất, một người muốn bán phần của mình thì có cần hỏi ý kiến những người còn lại không?".

Trao đổi với Lao Động, luật sư Nguyễn Ngọc Tú - Công ty Luật TNHH LawKey - cho biết, cần phân biệt giữa việc bán toàn bộ thửa đất, bán một phần diện tích cụ thể và chuyển nhượng phần quyền của người đồng thừa kế. Một người không được tự ý bán toàn bộ thửa đất hoặc bán phần quyền thuộc về người thừa kế khác.

Theo Điều 209 và Điều 218 Bộ luật Dân sự 2015, nếu quyền sở hữu chung được xác định là sở hữu chung theo phần thì mỗi chủ sở hữu chung có quyền định đoạt phần quyền của mình. Tuy nhiên, khi một chủ sở hữu chung theo phần bán phần quyền sở hữu của mình thì các chủ sở hữu chung khác có quyền ưu tiên mua; đối với bất động sản, thời hạn thực hiện quyền ưu tiên mua là 3 tháng kể từ ngày nhận được thông báo về việc bán và các điều kiện bán.

Đối với quyền sử dụng đất, Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp nhóm người sử dụng đất có chung quyền sử dụng đất: nếu quyền sử dụng đất phân chia được theo phần cho từng thành viên thì người muốn thực hiện quyền đối với phần của mình phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động hoặc tách thửa theo quy định và được thực hiện quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất. Nếu quyền sử dụng đất không phân chia được theo phần thì các thành viên phải cùng nhau thực hiện hoặc ủy quyền cho người đại diện.

Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất còn phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 45 Luật Đất đai 2024, đồng thời tuân thủ quy định về hình thức hợp đồng và đăng ký. Vì vậy, nếu một người chỉ muốn chuyển nhượng phần quyền của mình thì không nhất thiết phải được tất cả những người còn lại đồng ý để bán phần quyền của mình, nhưng phải tôn trọng quyền ưu tiên mua của các đồng sở hữu và hoàn tất các điều kiện, thủ tục pháp luật về đất đai.

Nếu muốn bán một phần diện tích cụ thể của thửa đất chung mà phần đó chưa được tách thửa hoặc xác định hợp pháp thì không được tự ý coi phần diện tích đó là phần đất riêng của mình để chuyển nhượng.