
Loạt sai phạm ở thủ phủ khoáng nóng Lào Cai.
Từ vi phạm của tài xế máy xúc
Khoảng 13h30 ngày 25.3.2026, khi ông Nguyễn Văn Thư (SN 1984, trú tại Thôn 3, xã Hạnh Phúc) đang cho máy xúc san gạt phần diện tích đất nằm gần trục đường Trạm Tấu - Bắc Yên (thuộc Thôn 3, xã Hạnh Phúc) thì bất ngờ bị lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra.
Tại hiện trường, phần diện tích đất bị tác động trái phép lên tới gần 1.000 m2. Trong đó, 450 m2 đất rừng phòng hộ thuộc quản lý của BQL rừng phòng hộ Trạm Tấu và 500 m2 đất do UBND xã Hạnh Phúc quản lý.
Ngày 27.3.2026, biên bản xử phạt hành chính số 218/QĐ-XPVPHC được UBND xã Hạnh Phúc ban hành, nêu rõ: ông Thư bị phạt 15 triệu đồng bởi hành vi “hủy hoại đất” đồng thời bị “buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm”.
Dù vậy, có mặt tại hiện trường đầu tháng 5.2026, quan sát thực tế của PV cho thấy, hoạt động san gạt tuy đã không còn nhưng vạt đồi vẫn tan hoang, đất đá lởm chởm.
Theo ông Đào Công Trình - Giám đốc BQL rừng phòng hộ Trạm Tấu, dù đã nộp phạt và dừng hoạt động san gạt, nhưng ở thời điểm hiện tại, việc "khôi phục lại tình trạng ban đầu" chưa được thực hiện.


Trao đổi với PV Báo Lao Động, ông Nguyễn Văn Thư xác nhận bản thân là người có tên trong biên bản nêu trên.
Ông nói: "Tôi được thuê mở rộng đường để người ta xây dựng một khu nghỉ dưỡng trên lưng đồi. Việc khôi phục tình trạng như ban đầu như thế nào thì tôi không biết, vì tôi cũng chỉ là người làm thuê".
Không chỉ có trường hợp của ông Nguyễn Văn Thư, trong vài năm trở lại đây, với tốc độ phát triển du lịch nghỉ dưỡng gắn liền khoáng nóng tăng chóng mặt, tại huyện Trạm Tấu cũ (nay là xã Hạnh Phúc) đã không ít lần để xảy ra các vi phạm trong lĩnh vực đất đai, xây dựng.
Theo đó, vào tháng 4.2024, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái (cũ) đã cho lập biên bản liên quan đến "Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Trạm Tấu" của HTX Cường Hải.


Nội dung thể hiện, ngày 30.12.2020, dự án được UBND tỉnh Yên Bái (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 1,26 ha, thời hạn hoạt động 50 năm.
Tuy nhiên, ngay sau khi được phê duyệt chủ trương, chủ đầu tư đã ồ ạt xây dựng nhiều hạng mục khi chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý về đất đai, môi trường, xây dựng.
Trên diện tích 1.735,12 m² vốn là đất trồng cây lâu năm, đất nông nghiệp, HTX Cường Hải đã xây dựng hàng loạt công trình gồm: 2 nhà sàn 2 tầng, nhà cấp 4 khung bê tông cốt thép, 7 căn bungalow, quán cà phê, nhà nghỉ cộng đồng cùng hệ thống tường bao kiên cố...
Đáng chú ý, sau khi hoàn thiện và đi vào hoạt động ổn định, đến tận tháng 10.2023, đơn vị này mới lập hồ sơ đề nghị thẩm định nhu cầu sử dụng đất, xin thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất.

Theo Thanh tra Sở TNMT Yên Bái (cũ), hợp tác xã đã có hành vi chiếm đất, sử dụng đất nông nghiệp không đúng mục đích, đồng thời xây dựng công trình trái phép trên đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng.
Việc này diễn ra trong thời gian dài, từ cuối năm 2020 đến thời điểm kiểm tra (tháng 4.2024).
Với các vi phạm kể trên, HTX Cường Hải bị phạt 71.961.000 đồng, đồng thời buộc phải tháo dỡ, khôi phục lại nguyên trạng những khu vực lấn chiếm.
Đến loạt vi phạm mang tính hệ thống
Trao đổi với PV, ông Phạm Duy Cường - Trưởng phòng Kinh tế (xã Hạnh Phúc) cho biết, trên địa bàn xã có 32 cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú. Về cơ bản, các khu du lịch, homestay đã được quy hoạch là đất thương mại dịch vụ.
Tuy nhiên qua rà soát thực tế, vẫn còn một số diện tích chưa hoàn tất việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất hoặc có tình trạng dự án không phép, sai phép.
Cụ thể, theo ông Cường, khu nghỉ dưỡng của HTX Cường Hải hiện vẫn còn một phần diện tích đất chưa được chuyển đổi sang đất thương mại dịch vụ theo quy định.
Đến nay, sau 2 năm kể từ khi bị Thanh tra Sở TNMT Yên Bái (cũ) xử phạt, đơn vị này vẫn chưa hoàn thành việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất với toàn bộ diện tích đã xây dựng, cũng như chưa tháo dỡ những phần xây dựng sai phạm.
Ông Cường cũng cho biết, ngoài các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ mang tính tự phát, hiện trên địa bàn có các khu nghỉ dưỡng với quy mô lớn được xác định là chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý như: HTX du lịch Cường Hải, Na Thẩm Eco Hill Homestay, An Lavita Nature Resort...

Bên cạnh đó, quá trình làm việc, vị Trưởng phòng Kinh tế cũng xác nhận nguồn nước khoáng nóng tự nhiên mà các cơ sở kinh doanh hứng lộ thiên hoặc khoan, hút lên từ lòng đất thực chất là khoáng sản.
Chiếu theo các quy định hiện hành, việc khai thác và kinh doanh của các cơ sở nghỉ dưỡng là sai phạm vì toàn bộ các cơ sở tại xã Hạnh Phúc đều chưa được cấp phép hoạt động này.
“Các cơ sở đều chưa được cấp phép. Thủ tục còn nhiều khâu, nhiều bước, cơ quan có thẩm quyền cũng chưa rõ ràng", ông Cường nói.
Cũng theo ông Phạm Duy Cường, vấn đề này các cơ quan quản lý đều đã nhìn ra.
UBND tỉnh Lào Cai hiện đang tiến hành đánh giá nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến khoáng nóng, từ đó đưa nguồn tài nguyên quý giá này vào khai thác hiệu quả hơn, tránh thất thu nguồn thuế lớn.

