
Năm 2024, Hàn Quốc thu được 465,3 tỉ won tiền bản quyền âm nhạc, tăng gấp đôi so với năm 2021 và xếp thứ 11 trên bảng xếp hạng thu phí bản quyền âm nhạc toàn cầu năm 2024.
Trong đó, Hiệp hội Bản quyền âm nhạc Hàn Quốc (KOMCA) thu khoảng 436,5 tỉ won, chiếm 94% tổng tiền bản quyền âm nhạc trong nước. Sau đó, tổ chức này đã phân phối 423,5 tỉ won tiền bản quyền cho hơn 50.000 thành viên của Hiệp hội là các nghệ sĩ âm nhạc đã ký hợp đồng ủy thác với họ.
Việc tiền bản quyền âm nhạc ngày càng tăng cho thấy làn sóng Kpop đang bùng nổ mạnh mẽ và quy mô ngành công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc ngày càng lớn. Đi đôi với đó, vấn đề quản lý bản quyền âm nhạc cũng được chú trọng hơn.
Ở các tập đoàn, công ty lớn trong lĩnh vực âm nhạc xứ kim chi như HYBE, YG Entertainment, SM Entertainment, JYP Entertainment đều có bộ phận quản lý bản quyền và xuất bản âm nhạc riêng. Mặt khác, họ vẫn hợp tác với các tổ chức quản lý bản quyền lớn như KOMCA để việc quản lý được chi tiết, chặt chẽ hơn.
Bang Chan, Changbin (Stray Kids) thuộc JYP; RM (BTS), Woozi (SEVENTEEN) thuộc HYBE; G-Dragon (Big Bang) thuộc Galaxy Corporation nằm trong Top 10 nghệ sĩ Kpop có nhiều ca khúc được đăng ký bản quyền nhất qua KOMCA, từ khoảng 180 đến hơn 200 bài hát mỗi nghệ sĩ.
Khi có vấn đề về bản quyền âm nhạc, các công ty giải trí sẽ bắt tay với KOMCA để giải quyết.
Tháng 8 năm ngoái, G-Dragon cùng cựu Chủ tịch YG Yang Hyun Suk và CEO YG Plus bị một nhạc sĩ đệ đơn kiện với cáo buộc vi phạm bản quyền ca khúc “G-Dragon” từng được người này sáng tác vào năm 2001.
Tuy nhiên, KOMCA đã nhanh chóng minh oan cho G-Dragon, khẳng định hồ sơ đăng ký bản quyền cho thấy thủ lĩnh nhóm Big Bang không ghi tên mình là chủ sở hữu bản quyền bài hát, nên anh không phải chịu trách nhiệm.

Trước đó, vào tháng 2.2025, KOMCA đệ đơn kiện dân sự chống lại Wavve - một trong những nền tảng phát trực tuyến lớn nhất Hàn Quốc - đòi bồi thường khoảng 40 tỉ won vì sử dụng trái phép nhạc có bản quyền trong nhiều năm.
Song, phía Wavve cũng phản hồi rằng họ đã đàm phán với KOMCA từ năm 2020, nhưng tổ chức này áp mức phí bản quyền âm nhạc quá cao đối với các nền tảng streaming, khiến gánh nặng tài chính tăng gấp đôi.
Cũng trong tháng 2 năm ngoái, Rosé (Blackpink) gây chú ý khi trở thành nghệ sĩ Kpop hiếm hoi rút khỏi KOMCA, sau 22 năm kể từ trường hợp của Seo Tai-ji.
Nữ ca sĩ không nói rõ lý do, nhưng giới quan sát cho rằng, quyết định của Rosé một phần xuất phát từ việc tỉ lệ phân bổ doanh thu phát nhạc trực tuyến cho người sáng tạo ở Hàn Quốc vẫn còn hạn chế.
Doanh thu bài hát trước khi đến tay người sáng tác phải đi qua nhiều lớp, bao gồm nhà phân phối và một số tổ chức quản lý bản quyền. Cuối cùng, những người sáng tạo âm nhạc thực sự chỉ nhận được 10,5% doanh thu.
Vấn đề bản quyền âm nhạc trong kỷ nguyên AI
Tháng 3 năm nay, Kiểm toán Nhà nước Hàn Quốc gây sốc khi công bố, đã có 29 người đăng ký hơn 200 ca khúc/người với KOMCA trong năm 2024 để nhận tiền bản quyền; nhưng trong số 8.540 ca khúc của họ, tới 5.200 bài (tương đương 60,9%) được xác định có khả năng sáng tác với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo).
Điều này làm dấy lên nghi vấn rất nhiều ca khúc được tạo ra hoàn toàn bằng AI mà không có đóng góp sáng tạo từ con người vẫn đang nhận tiền bản quyền.
Ủy ban Bản quyền Hàn Quốc không cho phép đăng ký các sản phẩm đơn thuần do AI tạo ra là tác phẩm có bản quyền. Chỉ các sản phẩm AI có sự đóng góp sáng tạo của con người mới được phép đăng ký, đồng thời phải ghi rõ tỉ lệ đóng góp của AI.
Tuy nhiên, hiện chưa có tiêu chuẩn rõ ràng, hay phương pháp kỹ thuật cụ thể để chứng minh mức độ đóng góp của người sáng tạo bất kể có sử dụng AI hay không.
Thực trạng này dẫn đến việc nhiều nhà sáng tạo “lách luật” để nhận tiền bản quyền bằng cách ủy thác tác phẩm cho các tổ chức quản lý tập thể mà không cần đăng ký với Ủy ban Bản quyền.
KOMCA đã cùng 5 tổ chức bản quyền tại Hàn Quốc thành lập một ủy ban chung để ứng phó với kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi nhanh chóng.
Ủy ban này đặt mục tiêu xây dựng “Mô hình tiêu chuẩn bản quyền Kpop”, cho phép theo dõi, thu phí và phân phối tiền bản quyền âm nhạc theo thời gian thực mà không bỏ sót bất kỳ trường hợp sử dụng nào.

