Tin mới 
Nước hầm xương trong bát phở bò chứa lượng lớn purin hòa tan. Có thể tham khảo nguyên tắc "chỉ ăn sợi phở và thịt nạc, hạn chế nước dùng" cho người axit uric cao. Ảnh: Trà My
Một bát phở bò hay tô bún cá đậm đà là thói quen ăn sáng quen thuộc của nhiều người Việt. Thế nhưng, khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm có chỉ số axit uric hay đường huyết vượt ngưỡng, nhiều bệnh nhân hoang mang: "Liệu mình có phải kiêng ăn phở, bún, miến không?".
Việc kiêng khem quá mức, thiếu khoa học có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng và suy nhược cơ thể. Thực tế, bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn các món bún, phở. Tuy nhiên, để trả lời chính xác cho câu hỏi axit uric cao có nên ăn phở hay không, bạn cần hiểu rõ 3 cơ chế sinh lý học dưới đây để biết cách lựa chọn bữa sáng an toàn.
Nước dùng hầm xương thịt đỏ - nguồn purin tiềm ẩn
Theo Quỹ Viêm khớp Hoa Kỳ (Arthritis Foundation), purin là hợp chất hòa tan trong nước. Khi ninh hầm xương ống và thịt đỏ (bò, lợn) trong nhiều giờ, lượng lớn purin giải phóng và hòa tan trực vào nước dùng. Việc húp cạn nước phở bò đồng nghĩa với việc nạp một lượng lớn purin, có thể làm tăng nhanh nồng độ urat trong máu, góp phần kích hoạt cơn đau gout cấp tính.
Bún, phở trắng và cơ chế ức chế đào thải axit uric
Đây là mối liên hệ chuyển hóa quan trọng mà nhiều người bệnh tiểu đường và gout thường bỏ qua. Bánh phở, bún và miến phần lớn là tinh bột tinh chế có chỉ số đường huyết (GI) cao.
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), khi tiêu thụ lượng lớn tinh bột tinh chế, đường huyết sẽ tăng nhanh, dẫn đến tuyến tụy phải tăng tiết lượng lớn Insulin (tăng insulin máu). Nồng độ Insulin cao sẽ tác động lên các thụ thể ở ống thận, làm giảm mức bài tiết axit uric và tăng cường tái hấp thu urat vào máu. Kết quả là cơ thể vừa phải đối mặt với nguy cơ kháng insulin, vừa tích tụ thêm axit uric.
Bảng tóm tắt: Mẹo gọi bún, phở ăn sáng giúp hỗ trợ kiểm soát axit uric và đường huyết
Món ăn sángCách chọnCơ chế kiểm soát axit uric và đường huyết🍜 Phở bò / Bún bòĂn bánh phở và thịt nạc chín. Hạn chế húp nước dùng.Loại bỏ lượng purin hòa tan từ tủy xương và thịt đỏ, phòng ngừa bùng phát cơn đau khớp.🍲 Phở gà / Miến gàĂn lườn gà trắng (bỏ da). Ưu tiên gọi phở trộn khô.Thịt trắng ít purin. Ăn khô giảm nạp muối, bảo vệ chức năng đào thải axit uric của thận.🐟 Bún cáGọi thêm đĩa rau sốngChất xơ kìm hãm đường huyết tăng vọt, tránh ức chế thận đào thải urat.Ngưởi có axit uric cao nên ăn sáng gì?
Bạn nên tuân thủ nguyên tắc "giảm purin, chậm hấp thu".
Ưu tiên thịt trắng, hạn chế thịt đỏ: Thay vì phở bò, hãy chọn phở gà (lườn gà trắng, bỏ da) hoặc bún cá. Thịt trắng chứa hàm lượng purin thấp hơn thịt đỏ, ít chất béo bão hòa hơn.
Nguyên tắc "ăn khô, bỏ nước": Gọi các món trộn (phở trộn, bún xì dầu) hoặc chần phở bằng nước trong, không nước béo.
Tăng cường chất xơ hòa tan: Hãy ăn kèm rau sống, giá đỗ chần. Chất xơ từ rau sẽ tạo thành một "bộ đệm" trong dạ dày, làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, giữ nồng độ insulin ổn định và giúp thận đào thải axit uric hiệu quả hơn.
Góc hỏi đáp về axit uric và bữa sáng an toàn
Hỏi: Sợ axit uric tăng, tôi nhịn luôn bữa sáng có được không?
Đáp: Hoàn toàn không nên. Về mặt sinh lý, việc nhịn ăn kéo dài đẩy cơ thể vào trạng thái dị hóa. Lúc này, cơ thể tự phân hủy các mô cơ bắp để chuyển hóa thành năng lượng duy trì sự sống. Quá trình phân hủy tế bào này sẽ giải phóng ồ ạt purin nội sinh vào máu, làm chỉ số axit uric tăng vọt đột ngột, nguy hiểm hơn cả việc bạn ăn một bữa sáng có kiểm soát.
