
Nguy cơ tích mỡ nội tạng và hại gan từ thói quen tưởng tốt. Đồ họa: Hạ Mây
Gan có thể hiểu đơn giản như một “nhà máy hóa học” của cơ thể. Khi bạn căng thẳng, hormone như cortisol tăng lên và gửi tín hiệu để gan giải phóng đường (glucose) vào máu. Nguồn đường này có thể đến từ lượng dự trữ sẵn có hoặc do cơ thể tự tạo ra từ các chất khác. Vì vậy, ngay cả khi bạn chưa ăn, cơ thể vẫn duy trì được đường huyết, đây là cơ chế sinh tồn bình thường.
Tuy nhiên, nếu căng thẳng kéo dài, cơ chế này sẽ hoạt động quá mức. Đường huyết liên tục tăng, insulin phải tiết ra nhiều hơn, khiến cơ thể dần mất khả năng linh hoạt trong việc sử dụng năng lượng. Kết quả là quá trình trao đổi chất chậm lại, khả năng đốt mỡ giảm đi.
Đáng chú ý, tình trạng này thường bắt nguồn từ những thói quen tưởng là tốt nhưng lại phản tác dụng nếu làm quá mức.
Thứ nhất là tập luyện quá sức. Cardio như chạy bộ hay aerobic vốn tốt cho sức khỏe, nhưng nếu tập quá nhiều, trong khi cơ thể đang căng thẳng và không được nghỉ ngơi đủ, sẽ làm tăng cortisol kéo dài. Khi đó, cơ thể có thể phá vỡ cơ bắp để lấy năng lượng. Mất cơ đồng nghĩa với việc giảm trao đổi chất, khiến bạn đốt ít calo hơn ngay cả khi nghỉ ngơi. Lâu dần, dù cân nặng có thể giảm, cơ thể lại dễ trở nên kém săn chắc và trao đổi chất chậm hơn.
Sai lầm thứ hai là nhịn ăn quá mức khi cơ thể đang căng thẳng (stress). Nhịn ăn gián đoạn có lợi nếu áp dụng đúng, nhưng bản thân nó cũng là một dạng “áp lực” lên cơ thể. Nếu bạn vừa thiếu ngủ, vừa căng thẳng, lại nhịn ăn kéo dài (20-24 giờ), cơ thể sẽ rơi vào trạng thái quá tải. Khi đó, cơ thể có xu hướng tiết kiệm năng lượng, giảm hoạt động tuyến giáp, giảm tiêu hao calo và tăng cảm giác đói. Kết quả là thay vì cải thiện trao đổi chất, cơ thể lại dễ tích trữ năng lượng hơn.

