Tin mới 
Ngày 20.6, tại buổi cà phê doanh nhân HUBA lần thứ 89, với chủ đề "Nhà ở xã hội - nhà ở cho thuê giải pháp an cư cho người lao động" - ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), cho rằng để doanh nghiệp có thể giữ chân người lao động và các chuyên gia có trình độ, năng lực, điều kiện tiên quyết là phải giúp họ an cư lạc nghiệp.
Theo ông Hòa, trước đây, người lao động muốn sở hữu nhà phải có một khoản vốn ban đầu, thường từ 10-20% giá trị căn nhà, phần còn lại phải vay ngân hàng trong thời gian 10-20 năm. Điều này tạo ra áp lực tài chính không nhỏ. Với mô hình nhà ở cho thuê, người lao động và chuyên gia có thêm lựa chọn phù hợp hơn, giảm gánh nặng phải bỏ ra một khoản tiền lớn ngay từ đầu.
Tuy nhiên, sự chuyển dịch này cũng đặt ra những bài toán hoàn toàn mới cho doanh nghiệp bất động sản. Nếu trước đây doanh nghiệp bán nhà để thu hồi vốn và trả nợ ngân hàng, thì nay nguồn thu sẽ đến từ tiền thuê nhà trong thời gian dài. Giá trị tài sản không thay đổi nhưng đối tượng vay vốn đã thay đổi, từ người mua nhà sang chính doanh nghiệp sở hữu và cho thuê nhà. Điều này buộc các nhà đầu tư phải tính toán lại dòng tiền, phương án tài chính và khả năng thu hồi vốn.
Ông Hòa cũng đặt ra một hướng đi mới khi doanh nghiệp có thể trở thành khách hàng thuê nhà. Thay vì chỉ cá nhân thuê nhà, các doanh nghiệp có thể thuê cả một khu căn hộ hoặc hàng chục căn nhà để bố trí chỗ ở cho người lao động, chuyên gia như một chính sách thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng cao.
Ở góc độ chính sách, nhiều cơ chế hỗ trợ đã được triển khai trên nền tảng phát triển nhà ở xã hội như miễn, giảm tiền thuê đất và các chương trình tín dụng ưu đãi. Tuy nhiên, hạn mức vay tối đa khoảng 200 tỉ đồng vẫn được đánh giá là khá thấp so với quy mô các dự án nhà ở, vì vậy đang có đề xuất nâng hạn mức này trong thời gian tới.
Trong khi đó, ông Lê Hữu Nghĩa - Chủ tịch Lê Thành Group, cho biết phát triển nhà ở cho thuê đang trở thành một định hướng quan trọng của TPHCM. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển 181.000 căn nhà ở xã hội và khoảng 100.000 căn nhà ở cho thuê, bao gồm cả nhà ở xã hội và nhà ở thương mại.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra là rất lớn. Trong giai đoạn 2021-2025, TPHCM mới chỉ hoàn thành gần 18.000 căn nhà ở xã hội. Để đạt được mục tiêu mới, thành phố cần sự tham gia mạnh mẽ hơn từ khu vực doanh nghiệp cũng như các chính sách hỗ trợ đủ sức hấp dẫn.
Theo ông Nghĩa, khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu cơ chế ưu đãi riêng cho nhà ở cho thuê. Trước đây, loại hình này được hưởng nhiều ưu đãi về thuế, hạ tầng và tín dụng, nhưng hiện nay các chính sách đó không còn. Trong khi đó, lợi nhuận của dự án nhà ở xã hội bị khống chế ở mức 10%, thời gian triển khai kéo dài, lãi suất và chi phí đầu vào tăng cao khiến nhiều chủ đầu tư đối mặt với nguy cơ thua lỗ.
Bên cạnh đó, bài toán tài chính của nhà ở cho thuê cũng rất khó giải quyết. Các dự án quy mô lớn phải vay vốn hàng nghìn tỉ đồng, trong khi dòng tiền thu từ cho thuê không đủ để vừa trả lãi vừa hoàn vốn. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cần có nguồn tín dụng dài hạn từ 15-20 năm với lãi suất khoảng 4-5%/năm, đồng thời áp dụng các chính sách giảm thuế, hỗ trợ hạ tầng và mở rộng hạn mức vay ưu đãi.
Ngoài những rào cản về vốn và chính sách, tâm lý thích sở hữu nhà của người Việt Nam cũng là một thách thức lớn đối với mô hình nhà ở cho thuê. Vì vậy, cần nghiên cứu những mô hình linh hoạt hơn như thuê mua, cho phép người thuê có thể chuyển sang sở hữu nhà khi đủ điều kiện tài chính.
