Nghệ An: Doanh nghiệp triển khai linh hoạt các nhóm giải pháp xuất nhập khẩu

Tăng chi phí, chậm thời gian vận chuyển

Theo báo cáo từ Sở Công Thương Nghệ An, tình hình an ninh tại eo biển Hormuz đang ở mức báo động. Iran đã đưa ra những cảnh báo đanh thép về rủi ro an toàn cho tàu thuyền đi qua khu vực này. Hệ quả tất yếu là nhiều hãng tàu lớn đã thông báo tạm ngừng vận chuyển hàng hóa xuất, nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng cần bảo quản nghiêm ngặt trong container lạnh sang khu vực Vịnh và Biển Đỏ.

Việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận từ các quốc gia trong khu vực cũng khiến vận tải hàng không rơi vào thế khó. Các chuyến bay phải thay đổi hành trình, bay vòng để né tránh vùng xung đột, dẫn đến kéo dài thời gian và giảm tải trọng khai thác, đẩy giá cước lên cao.

Đối với doanh nghiệp Nghệ An, tác động rõ rệt nhất nằm ở con số trên hóa đơn vận chuyển. Ghi nhận thực tế cho thấy giá cước vận tải biển một số tuyến tăng mạnh từ 1,5 đến 2 lần so với thời điểm trước xung đột. Thời gian vận chuyển phải chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) thay vì đi qua kênh đào Suez khiến hành trình kéo dài thêm từ 8 đến 15 ngày. Doanh nghiệp phải gánh thêm phụ phí chiến tranh (WRS), phụ phí mùa cao điểm (PSS) và phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt.

Qua nắm bắt tình hình từ các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, nhiều đại lý hãng tàu đã thông báo tạm ngừng vận chuyển hàng (đặc biệt là container lạnh) đi qua khu vực Vịnh và Biển Đỏ cho đến khi có thông báo mới do tình hình an ninh tại eo biển Hormuz dẫn đến  giá cước vận tải biển tăng mạnh, một số tuyến tăng từ 1,5 - 2 lần so với trước thời điểm xung đột. Nguy cơ thiếu hụt container rỗng cục bộ tại cảng xuất khẩu do vòng quay tàu chậm. Các doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế (forwarder) có xu hướng giãn tiến độ giao hàng để theo dõi sát diễn biến trước khi xác nhận lịch vận chuyển.

Một lượng lớn hàng điện tử, dệt may, da giày xuất khẩu sang châu Âu sử dụng dịch vụ trung chuyển qua các hãng hàng không Trung Đông phải bay vòng do đóng cửa không phận khiến kéo dài thời gian và làm giảm tải trọng khai thác, dẫn tới tăng chi phí.

Tại Công ty cổ phần Nafoods Group – một trong những cánh chim đầu đàn trong xuất khẩu nông sản của tỉnh Nghệ An đang phải đối mặt với tình trạng gián đoạn lộ trình. Hiện tại, các lô hàng xuất khẩu sang UAE của doanh nghiệp đang phải tạm lưu tại cảng TP. Hồ Chí Minh để chờ thông báo mới từ hãng tàu. Việc chậm trễ này không chỉ gây áp lực lên chi phí lưu kho bãi mà còn ảnh hưởng đến chất lượng và kế hoạch cung ứng cho đối tác.

Là doanh nghiệp đầu ngành trong khai thác, sản xuất chế biến bột đá vôi trắng siêu mịn, Công ty Trung Hải Nghệ An xuất khẩu sản phẩm đi nhiều thị trường quốc tế như Ấn Độ, Bangladesh và các nước khu vực Trung Đông. Do đó, chiến sự tại Trung Đông gây ra rất nhiều khó khăn cho công ty.

Hiện hàng hoá của công ty xuất khẩu đi chi phí logistics tăng, thời gian vận chuyển tăng thêm 8 - 15 ngày và đẩy cước phí vận tải biển lên cao. Một số hãng tàu tạm ngưng chạy chờ tình hình ổn định dẫn đến công ty không kịp tiến độ giao hàng cho khách. Ngoài ra, các hãng tàu áp dụng thêm phụ phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho hàng hóa, làm đội giá thành sản phẩm khi đến tay khách hàng. Giá dầu tăng cao cũng làm tăng chi phí sản xuất, chi phí vận tải từ Nghệ An ra các cảng ở Hải Phòng.

Công ty CP Phụ gia nhựa Mega có nhiều đơn hàng xuất khẩu sang các thị trường khu vực Trung Đông. Hiện doanh nghiệp này cũng đang bị ảnh hưởng do chiến sự và đang bám sát, theo dõi, xử lý các lô hàng xuất khẩu đi qua khu vực này.

Một số doanh nghiệp xuất khẩu khác như: Công ty Chè Thành Đạt, Công ty Luxshare, Công ty CP Trung Hải, Công ty CP An Thịnh, Tập đoàn giày Hoa Lợi,… cũng phản ánh tình trạng cước vận tải biển tăng cao, đồng thời việc đặt chỗ với các hãng tàu gặp nhiều khó khăn hơn so với trước.

Bám sát tình hình, triển khai linh hoạt các nhóm giải pháp

Theo đánh giá của Sở Công Thương Nghệ An, việc tăng chi phí và kéo dài thời gian giao hàng sẽ ảnh hưởng lớn, trực tiếp đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Về lâu dài, biến động giá dầu và nhiên liệu thế giới sẽ tạo ra tác động dây chuyền, làm tăng giá thành sản xuất và gây áp lực lên khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam nói chung và Nghệ An nói riêng.

Để đứng vững trước biến cố, các chuyên gia và cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp cần thực hiện ngay các nhóm giải pháp trước mắt và trong thời gian tới. Cụ thể như: Rà soát lại các điều khoản về bất khả kháng, bảo hiểm và phân chia rủi ro trong hợp đồng thương mại; mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để hạn chế tổn thất tối đa; chủ động liên lạc với đối tác để đàm phán về việc giãn tiến độ giao hàng và chia sẻ các chi phí phát sinh do khách quan; đa dạng hóa thị trường, ưu tiên các khu vực có tuyến vận tải ổn định hơn như Đông Nam Á, châu Á và đặc biệt là quay lại khai thác mạnh mẽ thị trường nội địa.

Cùng với đó, tập trung vào các mặt hàng có giá trị gia tăng cao và thời gian bảo quản dài để giảm thiểu rủi ro khi thời gian vận chuyển bị kéo dài. Chủ động quản trị rủi ro và nhạy bén với những xu thế mới của thị trường, xây dựng nền tảng vững chắc để đứng vững trước những sóng gió, thử thách.

Bên cạnh sự tự nỗ lực của doanh nghiệp, Sở Công Thương Nghệ An cũng đã đưa ra những kiến nghị quan trọng tới các Bộ, ngành Trung ương. Đó là cần tiếp tục theo dõi sát sao tình hình để cung cấp cảnh báo sớm; duy trì các chính sách hỗ trợ như giảm thuế VAT, hỗ trợ tín dụng để khơi thông dòng tiền cho khu vực sản xuất. Các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để nắm bắt thông tin và tìm kiếm cơ hội mới.