Hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn” vừa được Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) phối hợp với Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), Công ty Cổ phần Tetra Pak Việt Nam và Tập đoàn TH tổ chức tại Hà Nội sáng 28/10 vừa qua..
Trước những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về bao bì và an toàn thực phẩm trong ngành F&B hiện nay, hội thảo tập trung trao đổi về các quy chuẩn, quy định pháp luật đối với bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm; nguy cơ mất an toàn từ vật liệu, bao bì; giải pháp công nghệ tương thích đồng bộ nhằm giảm rủi ro trong sản xuất; bao bì xanh gắn với kinh tế tuần hoàn; và nhận diện, phòng tránh rủi ro pháp lý về an toàn thực phẩm.

Ông Lê Văn Giang - Chủ tịch VINAFOSA phát biểu tại hội thảo.
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Văn Giang - Chủ tịch VINAFOSA nhận định: “Bao bì không chỉ thực hiện chức năng chứa đựng, bảo quản và vận chuyển thực phẩm, mà còn liên quan trực tiếp đến việc kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm, giảm thiểu tác động môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.”
Đảm bảo an toàn thực phẩm nhờ giải pháp công nghệ bao bì
Đảm bảo an toàn thực phẩm ngay tại giai đoạn tiếp xúc với bao bì là vấn đề ngày càng được người tiêu dùng quan tâm. Ngay chính vật dụng có vai trò chứa đựng, bảo quản thực phẩm cũng có thể gia tăng nguy cơ gây mất an toàn thực phẩm. Tại hội thảo, đại diện Trung tâm Đánh giá nguy cơ về an toàn thực phẩm, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), TS Trần Huy Hiếu đã có bài tham luận về một số mối nguy liên quan đến vật liệu, bao bì tiếp xúc với thực phẩm. Theo ông, an toàn của bao bì không chỉ phụ thuộc vào các chất được chủ động đưa vào quá trình sản xuất, mà còn liên quan đến tạp chất, sản phẩm phân hủy và các chất có thể phát sinh hoặc thôi nhiễm trong quá trình sử dụng.
Các mối nguy cần lưu ý bao gồm kim loại nặng (chì, cadmi) theo quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam và hiện tượng tồn dư monomer trong nhựa có nguy cơ thôi nhiễm vào thực phẩm, ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng. Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Việt Nam đã có các quy định đối với nhiều nhóm bao bì, dụng cụ và vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá nguy cơ để cập nhật yêu cầu đối với những mối nguy mới và các loại bao bì đặc thù.
Từ góc độ nhà cung cấp bao bì, đại diện Tetra Pak Việt Nam cho rằng “an toàn và chất lượng thực phẩm cần được tiếp cận xuyên suốt trong quá trình sản xuất, thay vì ở từng công đoạn riêng lẻ”. Nhằm giải quyết mối lo ngại về nguy cơ mất an toàn thực phẩm và thôi nhiễm chất độc hại, Tetra Pak đã mang đến giải pháp bao bì vô trùng (Aseptic) 6 lớp, được hàn kín tuyệt đối nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của vi sinh vật. Trong đó lớp lá nhôm mỏng hơn sợi tóc người 8-10 lần, tạo lớp ngăn cản vi sinh, oxy và ánh sáng. Được biết, các thương hiệu lớn, chẳng hạn TH true MILK, đơn vị chiếm hơn 50% thị phần ngành hàng sữa tươi trên thị trường Việt Nam hiện nay, cũng sử dụng loại bao bì 6 lớp của Tetra Pak cho một số dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng, thanh trùng.

TH true MILK sử dụng loại bao bì 6 lớp của Tetra Pak đối với một số dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng, thanh trùng.
Bao bì xanh giúp giảm rác thải nhựa, thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên
Bên cạnh mối lo về an toàn thực phẩm, việc xanh hóa bao bì trong bối cảnh ngành F&B có tỷ lệ tiêu thụ bao bì lớn hiện nay cũng là vấn đề được ưu tiên đối với nhiều doanh nghiệp. Người tiêu dùng cũng ngày càng có xu hướng quan tâm hơn đến câu chuyện bao bì. Hiểu rõ những thay đổi tích cực này, các nhà sản xuất và doanh nghiệp nỗ lực tìm kiếm và ứng dụng giải pháp bao bì thân thiện với môi trường.
Từ góc độ doanh nghiệp sản xuất, Tập đoàn TH là một trong những đơn vị tiên phong sử dụng bao bì xanh, thân thiện hơn với môi trường, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp hạn chế rác thải nhựa, thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên.
Tham dự hội thảo, ông Phạm Thế Quyền - Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển, Tập đoàn TH chia sẻ về con số ước tính khoảng 60% tổng lượng bao bì nhựa toàn cầu được sử dụng cho thực phẩm và đồ uống, trong khi gần 95% bao bì thực phẩm trở thành rác thải chỉ sau một lần sử dụng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu đổi mới thiết kế bao bì và nâng cao khả năng tái chế, từ đó góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Bên cạnh việc ưu tiên hợp tác với các nhà cung cấp có giải pháp bao bì thân thiện với môi trường và thuận lợi cho tái chế, Tập đoàn TH còn đẩy mạnh các cải tiến nội bộ để giảm thiểu sử dụng nhựa và đẩy mạnh tái chế. Từ năm 2023, TH đã giảm trọng lượng phôi chai nhựa, điều chỉnh độ dày nhãn chai, giảm độ dày màng co nhựa của sản phẩm. Doanh nghiệp cũng bỏ màng co ở nắp chai đối với các sản phẩm nước tinh khiết TH true WATER. Theo số liệu doanh nghiệp công bố, những thay đổi này giúp giảm khoảng 600 tấn nhựa mỗi năm, đồng thời tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí sản xuất.

Tập đoàn TH bỏ màng co ở nắp chai đối với các sản phẩm nước tinh khiết TH true WATER.
Ngoài cải tiến bao bì, TH cũng giảm sử dụng vật liệu nhựa trong hoạt động bán lẻ và tiêu dùng. Từ năm 2018, chuỗi cửa hàng TH true mart chuyển sang dùng túi có nguồn gốc sinh học thay túi nilon thông thường. Năm 2020, doanh nghiệp ra mắt túi vải canvas nhằm khuyến khích sử dụng túi bền vững; đến tháng 6/2022, lượng thìa sữa chua dùng một lần cung ứng ra thị trường giảm 50%.

Từ năm 2018, chuỗi cửa hàng TH true mart chuyển sang dùng túi có nguồn gốc sinh học thay túi nilon thông thường.
Để hạn chế chất thải nhựa, bên cạnh giảm vật liệu và thay đổi thiết kế sản phẩm, cần chú trọng thu gom, phân loại và tái chế sau sử dụng.
“Các hoạt động này không chỉ góp phần đưa bao bì sau sử dụng trở lại chu trình sản xuất, mà còn khuyến khích người tiêu dùng trực tiếp tham gia thu gom, tái chế và hình thành thói quen sống xanh. Thực tiễn tại TH cho thấy phát triển kinh tế tuần hoàn cần sự kết hợp giữa đổi mới công nghệ, cải tiến sản phẩm, hợp tác doanh nghiệp và sự tham gia của cộng đồng” - ông Phạm Thế Quyền nhận định.
Với triết lý “Trân quý Mẹ Thiên nhiên”, ngay từ ngày đầu thành lập, TH đã kiên định theo đuổi các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chủ động giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường. Nhờ các cải tiến đồng bộ về vật liệu, trọng lượng và cấu trúc bao bì, mỗi năm TH cắt giảm khoảng 600 tấn nhựa thải ra môi trường, đồng thời tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí sản xuất. Kết quả này cho thấy tối ưu hóa bao bì có thể mang lại đồng thời hiệu quả môi trường và kinh tế.
Từ thực tế vận hành của TH - doanh nghiệp điển hình về chuyển đổi xanh trong ngành F&B, có thể thấy đầu tư vào bao bì thế hệ mới, tối ưu hóa vật liệu và thúc đẩy các mô hình tuần hoàn là những giải pháp thiết thực để sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh. Qua đó, doanh nghiệp vừa góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng hôm nay, vừa gìn giữ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.
Để đạt được mục tiêu này, cần sự chung tay của doanh nghiệp, cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu, đối tác công nghệ và người tiêu dùng. Sự kết hợp giữa nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ, hoàn thiện chính sách và thay đổi hành vi tiêu dùng sẽ là nền tảng thúc đẩy quá trình chuyển đổi bao bì theo hướng bền vững, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.


