
Đà phục hồi hiện hữu nhưng vẫn thận trọng
Cục Thống kê cho biết, kết quả khảo sát xu hướng sản xuất kinh doanh quý I/2026 cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có nhiều điểm tích cực nhưng vẫn tồn tại không ít khó khăn, thách thức, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp.
Cụ thể, hoạt động kinh doanh có dấu hiệu hồi phục nhưng còn thận trọng. So với quý IV/2025, có 68,8% số doanh nghiệp đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh quý I/2026 tốt hơn và giữ ổn định. Trong đó, ngành thương mại và dịch vụ ghi nhận mức độ lạc quan cao nhất với 77,9% số doanh nghiệp đánh giá tình hình tốt hơn và ổn định, đây là khu vực hưởng lợi từ nhu cầu tiêu dùng và du lịch trong dịp Lễ, Tết Nguyên đán đầu năm. Ngược lại, ngành xây dựng ghi nhận tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn nhất với 44,4% số doanh nghiệp cho biết hoạt động sản xuất kinh doanh kém hơn quý trước, phản ánh sức ép lớn từ thị trường và chi phí sản xuất đầu vào.
Tính chung, chỉ số cân bằng tổng thể của hoạt động sản xuất kinh doanh giảm 10,7% so với quý trước, trong đó có 20,5% số doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh tốt hơn; 31,2% số doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh khó khăn hơn.

Chỉ số cân bằng xu hướng sản xuất kinh doanh quý I/2026 so với quý IV/2025. (Nguồn: Cục Thống kê)
Chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, Cục Thống kê cho biết, kết quả khảo sát cho thấy giá nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào và chi phí logistics là gánh nặng lớn nhất, gây khó khăn cho 56,1% số doanh nghiệp lựa chọn. Nhu cầu thị trường trong nước không đạt kỳ vọng cũng ảnh hưởng tiêu cực cũng được 50,4% số doanh nghiệp lựa chọn.
Ngoài ra, sự cạnh tranh gay gắt của hàng hóa trong nước, thủ tục hành chính phức tạp cùng tình trạng thiếu hụt lao động có kỹ năng cũng làm gia tăng áp lực lên doanh nghiệp.
Gánh nặng chi phí và áp lực thị trường
Cùng với đó, Cục Thống kê cũng chỉ ra ảnh hưởng của các yếu tố bất lợi khác nhau khi xét theo ngành kinh tế.
Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo bị tác động bởi nhiều yếu tố bất lợi, như: tính cạnh tranh của hàng trong nước cao; nhu cầu thị trường trong nước thấp; nhu cầu tại các thị trường quốc tế chưa phục hồi như kỳ vọng; thiếu nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ sản xuất; không tuyển dụng được lao động theo yêu cầu; khó khăn về tài chính và chịu áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu; thiết bị, công nghệ lạc hậu;...
Nhìn chung, các khó khăn của doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tập trung chủ yếu vào áp lực cạnh tranh, nhu cầu thị trường suy giảm và hạn chế về nguồn lực đầu vào.
Ngành xây dựng bị ảnh hưởng lớn bởi các yếu tố như: giá nguyên vật liệu tăng cao; thiếu hợp đồng xây dựng mới; thiếu nguồn cung vật liệu; năng lực cạnh tranh còn hạn chế; thủ tục hành chính rườm rà; tiến độ giải phóng mặt bằng chậm; điều kiện thời tiết không thuận lợi; thiếu thông tin về đấu thầu.
Ngành thương mại, dịch vụ gặp áp lực do các khó khăn của doanh nghiệp dịch vụ chủ yếu tập trung vào áp lực cạnh tranh, suy giảm nhu cầu thị trường và hạn chế về nguồn lực tài chính.
Theo Cục Thống kê, để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp đề xuất Chính phủ cùng các bộ, ngành: ổn định giá nguyên liệu, chi phí dịch vụ đầu vào; đơn giản hóa thủ tục hành chính; mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng logistic, thúc đẩy chuyển đổi số...
Để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và bứt tốc, Cục Thống kê cho rằng, các giải pháp vĩ mô cần được triển khai đồng bộ, tập trung vào một số trụ cột chính, bao gồm:
Thứ nhất, đẩy mạnh các chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa nhằm thúc đẩy sức mua, tạo động lực tăng trưởng trong bối cảnh thị trường quốc tế còn nhiều bất ổn; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do..
Thứ hai, tiếp tục đơn giản hóa quy trình, mở rộng giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển trong giai đoạn mới.
Thứ ba, chú trọng phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới, mở rộng giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số, tạo điều kiện để doanh nghiệp thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững trong dài hạn.

