Trình Quốc hội đầu tư 3 dự án cao tốc, tổng vốn khoảng 162.393 tỉ đồng

Sẽ đưa vào khai thác 3 dự án cao tốc vào năm 2031

Sáng 7.11, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình Quốc hội tờ trình của Chính phủ về chủ trương đầu tư 3 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc gồm: cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum và cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La.

Theo tờ trình của Chính phủ, việc sớm đầu tư 3 tuyến cao tốc này là cần thiết, nhằm hoàn thiện mục tiêu 5.000km cao tốc đến năm 2030.

Về phạm vi, quy mô đầu tư, tổng chiều dài đầu tư 3 dự án khoảng 430,5km, trong đó dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên dài 179,5km; dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu dài 119km; dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum dài 132km; quy mô 4 làn xe cao tốc theo quy hoạch, tốc độ thiết kế 80 - 100km/h.

Phạm vi thực hiện giải phóng mặt bằng 4 làn xe theo quy hoạch. Tổng diện tích đất chiếm dụng sơ bộ khoảng 4.583ha, trong đó diện tích đề xuất chuyển đổi mục đích sử dụng rừng khoảng 1.155ha. Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 19.056 tỉ đồng.

Về hình thức đầu tư, các dự án đã nghiên cứu phương án đầu tư theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng BOT. Ngoài ra, đề xuất đầu tư 3 dự án theo hình thức đầu tư công.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho hay về sơ bộ tổng mức đầu tư 3 dự án khoảng 162.393 tỉ đồng.

Cơ cấu nguồn vốn gồm ngân sách trung ương khoảng 158.342 tỉ đồng, ngân sách địa phương khoảng 4.051 tỉ đồng.

Chính phủ đã dự kiến cân đối, bố trí khoảng 119.398 tỉ đồng vốn ngân sách trung ương cho 3 dự án trong giai đoạn 2026 - 2030 bảo đảm đủ vốn để cơ bản hoàn thành dự án vào năm 2030.

Về dự kiến tiến độ dự án, theo Bộ trưởng, chuẩn bị đầu tư năm 2026 - 2027, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khởi công xây dựng năm 2027, cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào khai thác năm 2031.

Chính phủ cũng đề xuất Quốc hội cho phép áp dụng nhóm cơ chế, chính sách đặc thù tương tự các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội chấp thuận trước đó. Gồm 5 chính sách chung về thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, chỉ định thầu, điều chỉnh quy hoạch và bãi đổ chất thải rắn xây dựng.

Bảo đảm tính khả thi của phương án bố trí vốn theo từng giai đoạn

Thẩm tra sau đó, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nêu rõ Ủy ban nhất trí việc đầu tư 3 dự án cao tốc nêu trên như tờ trình của Chính phủ.

Riêng với cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (dài 163km) trong đó sẽ đầu tư trước đoạn Bảo Hà - Tân Phong dài 119km, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ lộ trình đầu tư đoạn còn lại đến cửa khẩu Ma Lù Thàng.

Đồng thời, đề nghị tối ưu phương án hướng tuyến sẽ hạn chế việc thu hồi đất, giảm tác động đến rừng tự nhiên, khu bảo tồn, bảo đảm sinh kế cho bà con dân tộc.

Về nguồn vốn, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ căn cứ tỉnh Lào Cai không tham gia vốn cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cũng như khả năng bố trí 2.004 tỉ đồng của tỉnh Lai Châu.

Với cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, cơ quan thẩm tra cho biết, nhiều ý kiến tán thành đề xuất đầu tư quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 80 km/h, phù hợp với nhu cầu vận tải dài hạn, tránh lãng phí và khó khăn khi nâng cấp, mở rộng sau này.

Về đề xuất sử dụng 100% vốn ngân sách Trung ương, Chính phủ cũng đã có giải trình do Sơn La là tỉnh nghèo biên giới, đã cân đối các nguồn vốn cho 17 tuyến kết nối khác và cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu nên không còn khả năng đối ứng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, bảo đảm tính khả thi của phương án bố trí vốn theo từng giai đoạn.