
Hỏi: Thưa bác sĩ, gần đây Nam Y Quán thường nhắc đến khái niệm "Nam Y Tứ Thể". Đây có phải là một phương pháp chẩn đoán bệnh mới không?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Đây là một phương pháp chữa bệnh được kế thừa từ y học cổ truyền cũng như dựa trên thực tiễn trong quá trình khám chữa bệnh, giúp nhận diện các trạng thái mất cân bằng nền tảng của cơ thể trước khi chúng phát triển thành bệnh lý cụ thể.
Trong thực tế khám chữa bệnh, chúng tôi nhận thấy hai người cùng mắc một bệnh nhưng nguyên nhân sâu xa lại hoàn toàn khác nhau. Ví dụ cùng đau lưng nhưng có người đau do lạnh (hàn tà), có người đau vì khí huyết hư, thận khí suy, tạng phủ yếu… và cũng có người đau do ít vận động hay vận động quá mức gây đình trệ kinh lạc. Nếu chỉ nhìn vào triệu chứng thì rất khó điều trị tận gốc.
Nam Y Tứ Thể được xây dựng nhằm trả lời câu hỏi quan trọng hơn: Điều gì đang mất cân bằng bên trong cơ thể khiến bệnh xuất hiện?
Hỏi: Vậy Nam Y Tứ Thể gồm những thể trạng nào?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Sau nhiều năm nghiên cứu y học cổ truyền Việt Nam, tổng kết kinh nghiệm lâm sàng, chúng tôi nhận thấy phần lớn các vấn đề sức khỏe hiện nay có thể quy về bốn mô hình mất cân bằng cốt lõi.
Đó là (1) thể tắc nghẽn (ứ trệ), (2) thể quá tải (uất nhiệt), (3) thể thiếu khí (khí hư) và (4) thể thiếu hỏa (hàn hư). Đây không phải bốn bệnh mà là bốn hướng suy giảm sức khỏe nền tảng. Điều đáng chú ý là xã hội hiện đại đang làm cho bốn thể trạng này xuất hiện ngày càng rõ nét hơn so với trước đây.
Hỏi: Đâu là thể trạng khá phổ biến hiện nay?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Thể tắc nghẽn là thể trạng chúng tôi gặp nhiều nhất trong thực hành lâm sàng.
Người thuộc thể tắc nghẽn thường có các biểu hiện như đau cổ vai gáy, đau lưng, tê tay chân, căng cứng cơ, hạn chế vận động hoặc cảm giác cơ thể nặng nề, đau tức ngực, đầy chướng bụng. Trước đây những tình trạng này chủ yếu gặp ở người lớn tuổi hoặc lao động nặng. Nhưng hiện nay người mới ngoài 30 tuổi đã xuất hiện thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm hoặc hội chứng đau mạn tính.
Nguyên nhân chủ yếu là lối sống hiện đại: ngồi nhiều, ít vận động, làm việc trước máy tính kéo dài, sử dụng điện thoại liên tục và chịu áp lực công việc cao, chế độ ăn uống sinh hoạt không điều độ dẫn đến suy giảm chức năng tạng phủ, tắc nghẽn kinh lạc, khí huyết.
Hỏi: Nam Y Quán điều trị nhóm này như thế nào?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Nguyên tắc đầu tiên là khai thông trước khi bồi bổ. Chúng tôi sử dụng cùng lúc nhiều phương pháp nhằm giảm đau đồng thời khôi phục khả năng tự lưu thông của cơ thể.
Hỏi: Thể quá tải nghe có vẻ rất phù hợp với cuộc sống đô thị hiện nay?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Đây là thể trạng điển hình của xã hội hiện đại. Nhiều người thuộc nhóm này nhìn bề ngoài vẫn khỏe mạnh, vẫn làm việc hiệu quả nhưng bên trong cơ thể đang tích tụ quá nhiều áp lực. Họ thường có các biểu hiện: Khó ngủ, dễ cáu gắt, nóng trong người, nổi mụn, táo bón, gan nhiễm mỡ, rối loạn chuyển hóa, huyết áp tăng, mỡ máu cao, đau mỏi thần kinh, cơ xương khớp… các đối tượng này rất dễ bị đột quỵ.
Hỏi: Hướng điều trị của Nam Y Quán đối với nhóm này là gì?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Chúng tôi gọi đó là "tháo áp cho cơ thể". Song song với điều trị, người bệnh cần thay đổi lối sống, cải thiện giấc ngủ và học cách quản lý áp lực hàng ngày, kết hợp tập dưỡng sinh trị liệu.
Hỏi: Nhiều người than rằng họ không bệnh nhưng lúc nào cũng mệt. Đó có phải là thể thiếu khí?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Người thuộc thể thiếu khí thường mô tả cảm giác giống như chiếc điện thoại luôn ở mức pin thấp. Họ không đau dữ dội nhưng luôn: Thiếu năng lượng, dễ mệt, khó tập trung, dễ cảm cúm, hụt hơi, hồi phục chậm, buồn ngủ ban ngày, chân tay tê mỏi, đau nhức, rối loạn tiêu hóa.
Đây là nhóm thể trạng rất phổ biến ở nhân viên văn phòng, người làm việc trí óc, phụ nữ sau 35 tuổi và những người trải qua thời gian dài lao tâm hoặc mất ngủ. Trong Đông y, khí là động lực vận hành toàn bộ cơ thể. Khi khí suy giảm, mọi hệ thống đều hoạt động kém hiệu quả.
Hỏi: Các liệu pháp nào được ưu tiên cho nhóm này?
BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Mục tiêu là phục hồi nguồn năng lượng nền tảng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là giấc ngủ, dinh dưỡng và cân bằng giữa làm việc với nghỉ ngơi.
Hỏi: Trong bốn thể trạng, thể thiếu hỏa có vẻ đặc biệt nhất?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Đây là thể trạng liên quan trực tiếp đến quá trình lão hóa và suy giảm sức sống. Người xưa ví dương khí như mặt trời của cơ thể. Khi mặt trời suy yếu, mọi hoạt động đều chậm lại. Người thuộc thể thiếu hỏa thường có: Lạnh tay chân, sợ lạnh, mệt mỏi kéo dài, đau lưng, đau gối, tiểu đêm nhiều, giảm sinh lực, lão hóa sớm, hồi phục chậm. Điều đáng lo ngại là hiện nay chúng tôi gặp ngày càng nhiều người trẻ có biểu hiện hàn hư do thức khuya kéo dài, làm việc quá sức và sống trong môi trường điều hòa liên tục.
Hỏi: Nam Y Quán tiếp cận điều trị nhóm này như thế nào?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Chúng tôi tập trung vào việc phục hồi "ngọn lửa sinh mệnh". Mục tiêu không phải chỉ làm ấm cơ thể mà là phục hồi khả năng sinh nhiệt và tự phục hồi của toàn bộ hệ thống.
Hỏi: Ông có thể chia sẻ triết lý cốt lõi của Nam Y Tứ Thể?
BSCCCKII Nguyễn Xuân Trực: Chúng tôi tin rằng sức khỏe không phải là trạng thái không có bệnh. Sức khỏe là khả năng duy trì cân bằng và thích nghi của cơ thể trước những thay đổi của cuộc sống. Y học hiện đại rất mạnh trong chẩn đoán và điều trị bệnh.
Khi nhận diện đúng thể trạng, điều chỉnh đúng nguyên nhân và xây dựng lối sống phù hợp, con người không giảm nguy cơ bệnh tật mà còn có thể duy trì trạng thái khỏe mạnh, cân bằng và trường thọ lâu dài. Đó chính là mục tiêu mà Nam Y Quán theo đuổi trên hành trình chăm sóc sức khỏe người Việt trong thời đại hiện đại.
Phòng khám Y học cổ truyền Nam Y Quán



