Kịch bản tinh vi để chiếm đoạt tiền đặt cọc mua đất
Nghệ An - Nhiều đối tượng môi giới bất động sản đang dựng kịch bản đặt cọc giả, lợi dụng cơn sốt đất để chiếm đoạt tài sản.
Sốt đất diễn biến phức tạp, nhiều đối tượng lợi dụng giao dịch đặt cọc để chiếm đoạt tài sản của người dân. Ảnh: Ngọc Anh
Ngày 12.1, chị M.T.B, sinh năm 1989, trú phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An, phản ánh với phóng viên Báo Lao Động: vào tháng 4.2025, lợi dụng quan hệ quen biết, bà Đ.T.H (trú phường Thành Vinh) rủ chị chung vốn “lướt đất” với cam kết sinh lời nhanh. Tin lời, chị M.T.B chuyển 50 triệu đồng cho Đ.T.H nhưng không trực tiếp đứng tên mua bán.
Sau đó, đối tượng H. bất ngờ thay đổi kịch bản, đẩy người góp vốn thành bên mua trên giấy tờ. Một hợp đồng đặt cọc được lập ra khi bên mua không ký, trong khi môi giới vừa ký với tư cách người làm chứng, vừa ký thay vào vị trí người mua. Người nhận tiền cọc cũng ký xác nhận dù biết rõ hợp đồng không đủ điều kiện pháp lý.
Khi buộc phải tiếp cận giao dịch, nạn nhân được dẫn đi xem một lô đất có vị trí bất lợi, không đúng kỳ vọng. Khi từ chối mua, nạn nhân lập tức bị quy kết “bẻ cọc” và bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã nộp.
Đáng chú ý, thửa đất đưa vào hợp đồng chưa đủ điều kiện giao dịch, chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên người nhận cọc. Người nhận tiền không có tư cách đại diện hợp pháp nhưng vẫn phối hợp dựng hợp đồng, tạo tình huống giả nhằm chiếm đoạt tài sản.
Sau khi nạn nhân có đơn trình báo gửi cơ quan công an, các đối tượng liên quan đã được mời làm việc. Quá trình xác minh cho thấy hợp đồng đặt cọc không có giá trị pháp lý, sau đó đối tượng đã hoàn trả lại số tiền đặt cọc cho bị hại. Tuy nhiên, theo phản ánh từ nhiều nguồn, số nạn nhân không chỉ dừng lại ở một trường hợp và các kịch bản tương tự vẫn đang tiếp diễn với thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Vào tháng 6.2025, bà L.T.C (sinh năm 1956, trú phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) tin tưởng ông Đ.V.T (trú phường Vinh Hưng, Nghệ An) và đặt cọc 300 triệu đồng với cam kết chuyển nhượng một lô đất không vướng quy hoạch. Tuy nhiên, khi xác minh, lô đất này lại vướng quy hoạch. Ông Đ.V.T sau đó viện nhiều lý do không hoàn lại tiền cọc cho bà L.T.C, buộc bà này phải khởi kiện ra tòa.
Một số trường hợp khác, sau khi giao dịch không thành, bên mua đất được nhận lại tiền cọc nhưng đã bị trừ vài chục triệu đồng, do bên bán đưa ra lý do khấu trừ chi phí giao dịch.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Nghệ An, khuyến cáo người dân tuyệt đối không giao tiền đặt cọc hoặc góp vốn khi không trực tiếp ký hợp đồng mua bán, không kiểm tra rõ tư cách pháp lý của bên nhận cọc và tình trạng pháp lý của thửa đất.
Người mua cần yêu cầu đầy đủ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xác minh thông tin tại cơ quan chức năng và chỉ thực hiện giao dịch khi hợp đồng được lập đúng chủ thể, đúng hình thức theo quy định pháp luật.
Liên quan vụ việc, luật sư Lê Đình Việt, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng: trường hợp đưa ra thông tin gian dối hoặc sử dụng các thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác thì đã đủ yếu tố cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cơ quan chức năng cần khởi tố vụ án để điều tra, làm rõ hành vi, kể cả trong trường hợp bị hại đã được hoàn trả lại tiền cọc.
Theo luật sư, việc hoàn trả tiền chỉ được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không phải căn cứ để miễn trừ trách nhiệm. Nếu không xử lý bằng biện pháp hình sự, các đối tượng có thể tiếp tục lợi dụng kẽ hở pháp luật, dựng lên những “tranh chấp dân sự giả” để che giấu hành vi lừa đảo có tổ chức, gây rủi ro lớn cho thị trường bất động sản và người dân.
