
Bà Đồng Thị Men bên vết tích nước lũ pha bột đá bủa vây năm 2025. Ảnh: Tân Văn
Bột đá tràn xuống ruộng vườn, người dân bức xúc
Phản ánh đến Báo Lao Động, nhiều hộ dân tại các thôn Chính Quân, Tiền Phong (xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai) cho biết, tình trạng bột đá theo nước thải tràn xuống ruộng, vườn đã diễn ra trong thời gian dài, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống.
Theo người dân, hoạt động khai thác của Công ty TNHH Đá Cẩm thạch R.K (Công ty R.K) được cho là nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này. Mỗi khi doanh nghiệp xả thải hoặc có mưa lớn, bột đá lại theo dòng nước chảy xuống khu vực sản xuất nông nghiệp, bồi lấp đất canh tác. Không chỉ ảnh hưởng đến đất đai, người dân còn phản ánh tình trạng bụi và tiếng ồn phát sinh trong quá trình khai thác.
Đáng chú ý, một số hộ cho biết, từng có hiện tượng doanh nghiệp cho đục, đập đá và đổ thải vào ban đêm gây ảnh hưởng đến sinh hoạt bởi quá trình đó phát sinh lượng lớn tiếng ồn và khói bụi.
Việc doanh nghiệp chậm trễ trong khâu kiểm tra, ghi nhận thiệt hại cũng khiến người dân thêm bức xúc. “Mùa lũ năm 2025 người dân thiệt hại nặng nề do mưa lũ kèm bột đá đổ về, phía doanh nghiệp sau đó có bồi thường và nạo vét kênh mương thoát nước nhưng họ đền bù chẳng đáng là bao, cũng thiếu thiện chí hợp tác” - bà Nông Thị Phiếu (thôn Chính Quân) nói.
Bà Đồng Thị Men (thôn Tiền Phong) cho biết, trước đây mỗi mùa mưa lũ, nước chỉ mang theo bùn đất tự nhiên. Tuy nhiên, từ khi mỏ đá đi vào hoạt động, nước lũ kèm theo bột đá khiến đất đai bị biến chất, không còn khả năng nuôi dưỡng cho cây cối sinh trưởng tự nhiên. Gia đình bà buộc phải chuyển đổi cây trồng và thậm chí di dời nhà ở lên vị trí cao hơn để tránh tình trạng ngập lụt kéo dài.
Chung tình cảnh, bà Nông Thị Huyền (thôn Chính Quân) thông tin, chỉ cần mưa nhỏ, bột đá đã theo dòng nước tràn xuống ruộng vườn, gây thiệt hại đáng kể cho sản xuất nông nghiệp.
Chính quyền tăng cường giám sát
Liên quan đến phản ánh của người dân, UBND xã Lục Yên khẳng định, địa phương thường xuyên theo dõi và đã tiếp nhận thông tin liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, trong đó có Công ty TNHH Đá Cẩm thạch R.K.
Vào tháng 7.2025, xã đã ghi nhận phản ánh của một số hộ dân thôn Chính Quân về tình trạng bột đá theo nước thải trôi xuống ruộng sau các đợt mưa lớn trước đó. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp tiến hành kiểm tra, đánh giá mức độ ảnh hưởng, kết nối các bên để thống nhất phương án hỗ trợ thiệt hại.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp được yêu cầu khẩn trương cải tạo hệ thống thoát nước, tăng cường thu gom bột đá và áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế phát tán ra môi trường.
Đối với phản ánh về hoạt động đục, đập đá vào ban đêm, UBND xã Lục Yên cho biết, đã làm việc trực tiếp với doanh nghiệp. Phía công ty khẳng định chỉ thực hiện hoạt động đập, đục đá vào ban ngày theo quy định; hoạt động ban đêm, nếu có, chỉ là công đoạn cắt đá và không gây tiếng ồn lớn.
Tuy nhiên, chính quyền xã yêu cầu doanh nghiệp tuyệt đối không thực hiện các hoạt động gây tiếng ồn ngoài khung giờ cho phép, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường cũng như nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
UBND xã Lục Yên nhấn mạnh, mọi hoạt động sản xuất vào ban đêm chỉ được phép khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Thời gian tới, UBND xã sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, yêu cầu nâng cấp hạ tầng xử lý nước thải, hố lắng và bờ bao. Trường hợp vi phạm hoặc gây thiệt hại, doanh nghiệp sẽ bị xử lý và buộc khắc phục theo quy định.
Chính quyền địa phương nhấn mạnh sẽ kiên quyết bảo vệ môi trường sống và quyền lợi chính đáng của người dân. Được biết, Công ty TNHH Đá Cẩm thạch R.K là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, thành lập năm 2006 và hiện là một trong những doanh nghiệp có quy mô cũng như doanh thu lớn nhất trong lĩnh vực khai thác, chế biến đá trắng tại Lào Cai.

