
Bổ sung nhiều quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật
Sáng 3.8, tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Dự thảo Luật gồm 5 chương, 39 điều, quy định một số nội dung cơ bản như: Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phổ biến, giáo dục pháp luật; Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; Đối tượng đặc thù; Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân; truyền thông chính sách và các phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật hiện đại, chuyển đổi số...

Dự thảo Luật quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; bổ sung trách nhiệm của một số tổ chức, cá nhân như: tổ chức cung cấp dịch vụ pháp lý, dịch vụ có liên quan đến pháp lý, cơ quan thi hành án hình sự, người sử dụng lao động, luật sư, luật gia...
Đồng thời, giao người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức ở trung ương và Chủ tịch UBND cấp xã quyết định việc thành lập Hội đồng của bộ, cơ quan, tổ chức và cấp xã khi cần thiết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý cho việc nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Dự thảo Luật bổ sung một số đối tượng đặc thù là: Người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo; người cao tuổi; người bị phạt cải tạo không giam giữ; người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng. Đối với người lao động, dự thảo Luật kế thừa, có điều chỉnh cho phù hợp thực tế, ưu tiên cho người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất, người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng; quy định rõ hơn các chính sách, trách nhiệm trong phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng đặc thù...
Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó đã quy định rõ các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trách nhiệm đưa nội dung trang bị kiến thức pháp luật có liên quan đến ngành, nghề đào tạo để tổ chức giảng dạy.
Đồng thời, quy định về báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật theo hướng bảo đảm thuận tiện trong việc lựa chọn, tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật; bổ sung quy định về bồi dưỡng pháp luật cho công chức, viên chức để thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ một số quy định
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, nhiều ý kiến trong UBPLTP đề nghị quy định khoản 4 Điều này theo hướng Chủ tịch UBND cấp xã có thể quyết định thành lập Hội đồng theo “quy định của UBND cấp tỉnh” thay cho theo “hướng dẫn của UBND cấp tỉnh” như trong dự thảo Luật để tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch trong việc thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL ở cấp xã, bảo đảm phù hợp quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị quy định “cứng” việc thành lập Hội đồng này ở cấp xã do đây là cấp chính quyền gần dân nhất và cấp xã sau sắp xếp có quy mô lớn.
Về đối tượng đặc thù (Điều 16), đa số ý kiến trong UBPLTP nhất trí với quy định về đối tượng đặc thù như của dự thảo Luật. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị tiếp tục làm rõ hơn tiêu chí, nguyên tắc xác định thế nào là “khó khăn, hạn chế trong tiếp cận pháp luật” để làm căn cứ giao Chính phủ quy định chi tiết nhóm đối tượng đặc thù này, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện; trong Luật chỉ quy định về tiêu chí, nguyên tắc xác định đối tượng đặc thù và giao Chính phủ xác định cụ thể các đối tượng đặc thù để bảo đảm kịp thời, phù hợp với yêu cầu thực tế.
Về truyền thông chính sách, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu, quy định rõ hơn nguyên tắc, yêu cầu đối với hoạt động truyền thông chính sách để tránh tác động của dư luận đến quá trình xem xét, quyết định của cơ quan phê duyệt chính sách hoặc cơ quan ban hành VBQPPL, đồng thời quy định rõ hơn về truyền thông chính sách, bảo đảm không trùng lặp với việc lấy ý kiến đối với các dự án, dự thảo văn bản trong quá trình xây dựng pháp luật, tránh sự trùng lặp, lãng phí nguồn lực.

