Tin mới 
Thảo luận tại hội trường ngày 3.11 về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Trần Đình Gia - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tập trung góp ý về cơ chế bảo đảm kinh phí thanh toán tiền trưng mua, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản và nguyên tắc bồi thường khi hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng trái pháp luật.
Về kinh phí thanh toán, đại biểu cơ bản thống nhất với quy định tại khoản 4 Điều 20 và khoản 4 Điều 29 của dự thảo. Theo đó, kinh phí thanh toán tiền trưng mua tài sản, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản được bảo đảm từng bước từ dự phòng ngân sách nhà nước, quỹ dự trữ tài chính và các nguồn tài chính hợp pháp khác theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo mới xác định nguồn kinh phí thực hiện mà chưa quy định cơ chế bảo đảm trong trường hợp nhu cầu thanh toán, bồi thường vượt quá khả năng cân đối của ngân sách cấp thực hiện nhiệm vụ.
Làm rõ cơ chế hỗ trợ kinh phí khi ngân sách địa phương không đủ
Theo đại biểu Trần Đình Gia, vấn đề này cần được quan tâm trong bối cảnh dự thảo quy định thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản của Chủ tịch UBND cấp xã trong một số trường hợp phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn.
Trong tình huống cấp bách, nhu cầu huy động tài sản có thể phát sinh đột xuất với giá trị lớn, trong khi khả năng cân đối ngân sách địa phương có giới hạn. Nếu không có cơ chế bảo đảm kinh phí phù hợp, việc thanh toán, bồi thường cho người có tài sản có thể bị ảnh hưởng về thời hạn theo quy định của pháp luật.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí theo phân cấp ngân sách, đặc biệt là cơ chế hỗ trợ từ ngân sách cấp trên khi nhu cầu vượt khả năng cân đối của ngân sách cấp dưới.
Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc bố trí, thanh toán kinh phí, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản cũng như tính khả thi của chính sách trong tình huống khẩn cấp.
Phân biệt bản chất trưng mua và trưng dụng khi bồi thường
Góp ý về quy định hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản tại Điều 9, đại biểu Trần Đình Gia đề nghị làm rõ phạm vi và nguyên tắc áp dụng cơ chế bồi thường.
Theo khoản 4 Điều 9 của dự thảo, trường hợp quyết định trưng mua tài sản trái pháp luật bị hủy bỏ, tài sản đã được bàn giao cho người có tài sản nhận lại mà việc trưng mua gây ra thiệt hại thì được bồi thường tương tự quy định tại Điều 29.
Đại biểu thống nhất với việc quy định trách nhiệm bồi thường nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản. Tuy nhiên, cần làm rõ hơn cách áp dụng bởi trưng mua và trưng dụng có bản chất pháp lý khác nhau. Trưng mua làm chuyển quyền sở hữu tài sản sang Nhà nước, trong khi trưng dụng chỉ chuyển quyền sử dụng tài sản trong một thời hạn nhất định.
Trong khi đó, Điều 29 dự thảo chủ yếu quy định các trường hợp và mức bồi thường thiệt hại do việc trưng dụng tài sản gây ra. Vì vậy, việc dẫn chiếu áp dụng tương tự đối với trường hợp quyết định trưng mua bị hủy bỏ cần làm rõ phạm vi thiệt hại được bồi thường, căn cứ xác định mức bồi thường và cách thức thực hiện.
Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, làm rõ nội dung này ngay trong luật hoặc có quy định chi tiết phù hợp, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản.
