Người có sáng kiến không chỉ được xem xét khen thưởng bằng các danh hiệu thi đua
Sáng 5.6, tại phần thảo luận Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, được sự phân công của Thủ tướng Chính phủ, ông Nguyễn Mạnh Khương - Thứ trưởng Bộ Nội vụ đã giải đáp một số thắc mắc của cán bộ công đoàn trong phần thảo luận.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương, ông rất đồng tình với ý kiến của đại biểu về việc cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích, tôn vinh và khen thưởng đối với các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của người lao động.
Thực tiễn cho thấy, tại nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo đã phát triển mạnh mẽ, qua đó xuất hiện nhiều sáng kiến mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn.
Tuy nhiên, ở một số nơi, việc triển khai phong trào thi đua vẫn còn mang tính hình thức. Công tác ghi nhận, tôn vinh và khen thưởng đối với người có sáng kiến chưa thực sự tương xứng với giá trị và hiệu quả mà các sáng kiến mang lại.
Về cơ chế, chính sách, Thứ trưởng cho biết, pháp luật hiện hành đã có những quy định bảo đảm quyền lợi của tác giả sáng kiến. Các quy định tại Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, Nghị định số 152, Nghị định số 13 của Chính phủ và Thông tư số 18 của Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác lập cơ sở pháp lý cho việc ghi nhận và bảo đảm quyền lợi của người có sáng kiến.
Theo đó, người có sáng kiến không chỉ được xem xét khen thưởng bằng các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng của Nhà nước, mà còn có quyền được hưởng tiền thù lao và các lợi ích vật chất khác theo quy định của pháp luật, cũng như theo thỏa thuận với cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp áp dụng sáng kiến.
Pháp luật hiện hành cũng khuyến khích các cơ quan, doanh nghiệp xây dựng quy chế khen thưởng phù hợp với giá trị và hiệu quả kinh tế của từng sáng kiến. Thực hiện Nghị quyết số 27 về cải cách chính sách tiền lương, nhiều cơ quan, đơn vị đã bố trí quỹ tiền thưởng bằng 10% tổng quỹ tiền lương.
Trên cơ sở đó, người đứng đầu cơ quan, đơn vị được toàn quyền chủ động xem xét, quyết định khen thưởng đối với tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, có sáng kiến, giải pháp hiệu quả hoặc có đóng góp nổi bật trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ chuyên môn.
Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị kịp thời ghi nhận, động viên và có mức thưởng tương xứng hơn đối với những cá nhân có thành tích, sáng kiến mang lại hiệu quả thiết thực.
"Chúng tôi nhận thấy điều quan trọng không chỉ là có quy định mà phải bảo đảm các quy định đó đi vào cuộc sống, tạo động lực thực sự cho người lao động đổi mới, sáng tạo.
Tinh thần chung là ở đâu có sáng kiến, ở đó phải được ghi nhận xứng đáng. Người lao động càng đóng góp nhiều cho sự phát triển của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thì càng phải được tôn vinh và hưởng thành quả tương xứng", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương nhấn mạnh.

Khuyến khích mạnh mẽ hơn hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong lao động
Theo quan điểm của Bộ Nội vụ, sáng kiến không chỉ là các giải pháp kỹ thuật, công nghệ hay các phát minh có giá trị lớn, mà còn bao gồm các giải pháp công tác, giải pháp tác nghiệp, giải pháp quản lý, giải pháp cải tiến quy trình làm việc, nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.
"Chúng tôi cho rằng, ngay cả đội ngũ lãnh đạo các cơ quan, đơn vị cũng cần nâng cao nhận thức, đổi mới cách hiểu về sáng kiến. Từ đó, quá trình xem xét, công nhận, khích lệ và động viên người lao động trong lao động sáng tạo sẽ được mở rộng một cách toàn diện hơn", Thứ trưởng cho biết.
Chính vì vậy, trong thời gian tới, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cùng các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đánh giá việc thực hiện các quy định về sáng kiến, đổi mới sáng tạo và công tác khen thưởng đối với người lao động.
Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ sẽ nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng khuyến khích mạnh mẽ hơn hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong lao động, sản xuất và công tác; nâng cao hiệu quả công tác tôn vinh, khen thưởng đối với các cá nhân có sáng kiến mang lại giá trị lớn cho doanh nghiệp và xã hội; gắn chặt phong trào thi đua với năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả công việc và thu nhập của người lao động; đồng thời kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến, các mô hình sáng tạo, hiệu quả trong thực tiễn.
Bộ Nội vụ cũng sẽ tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền đổi mới nội dung và phương thức tổ chức các phong trào thi đua theo hướng thực chất, lấy kết quả lao động, hiệu quả công việc, năng suất, chất lượng và mức độ đóng góp làm thước đo chủ yếu.
"Phong trào thi đua phải thực sự gắn với quyền và lợi ích của người lao động. Qua đó góp phần tạo môi trường thuận lợi để mỗi người lao động tích cực tham gia các phong trào thi đua, phát huy trí tuệ, sáng tạo, cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của doanh nghiệp, của ngành và của đất nước", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương nhấn mạnh.

