Trả lời kiến nghị cử tri không thể chỉ dừng ở việc viện dẫn quy định

Sáng 11.11, thảo luận tại hội trường về kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng ghi nhận sự nghiêm túc, trách nhiệm của các cơ quan trong tiếp nhận, xử lý kiến nghị.

Theo Báo cáo số 300 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có 854 trong tổng số 855 kiến nghị của cử tri đã được giải quyết, trả lời, đạt 99,9%. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần tiếp tục nâng cao chất lượng trả lời và theo dõi việc thực hiện các kiến nghị, đáp ứng đúng mong đợi của cử tri.

Trả lời phải đúng vấn đề cử tri kiến nghị

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, trong 855 kiến nghị, có 683 kiến nghị được phân loại là giải trình, cung cấp thông tin, chiếm khoảng 80%. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc cử tri hỏi để hiểu quy định và phản ánh bất cập, đề nghị thay đổi chính sách.

Đại biểu dẫn trường hợp cử tri tỉnh Cà Mau đề nghị cho phép người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã hưởng chế độ tinh giản, sau đó được bố trí làm việc ở thôn, tổ dân phố, không phải hoàn trả trợ cấp. Tuy nhiên, câu trả lời chủ yếu viện dẫn quy định hiện hành về việc phải hoàn trả và yêu cầu địa phương thực hiện đúng quy định.

Theo đại biểu, điều cử tri mong muốn là được xem xét tính phù hợp của chính sách. Vì vậy, cơ quan trả lời cần làm rõ có tiếp thu đề xuất sửa đổi hay không và nêu rõ lý do. Việc yêu cầu thực hiện đúng quy định hiện hành không thể thay thế phản hồi đối với kiến nghị thay đổi chính sách.

Đại biểu đề nghị phân biệt rõ thẩm quyền tổ chức thực hiện và thẩm quyền sửa đổi chính sách; với kiến nghị có nhiều nội dung, cần xác định trách nhiệm giải quyết từng phần. Văn bản trả lời phải nêu hướng xử lý, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn thực hiện nếu tiếp thu; nếu chưa tiếp thu cần giải thích rõ lý do.

Theo dõi kiến nghị đến khi có kết quả cuối cùng

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh việc giải quyết kiến nghị cần được theo dõi đến kết quả cuối cùng, không chỉ dừng ở văn bản trả lời.

Theo báo cáo, trong 511 kiến nghị từ các kỳ họp trước được theo dõi, có 213 kiến nghị đang giải quyết, trong đó 39 kiến nghị chưa có lộ trình. Đại biểu cho rằng cần rà soát nhóm này để xác định mốc tiến độ, giúp cử tri và cơ quan dân cử giám sát trách nhiệm thực hiện.

Đại biểu dẫn kiến nghị về chế độ đối với giáo viên mầm non đã nghỉ công tác nhưng chưa được hưởng chế độ. Vấn đề này được nêu trong báo cáo giám sát năm 2024, tiếp tục được kiến nghị vào tháng 4.2026. Hiện lộ trình là trình Chính phủ trong tháng 11.2026.

Đại biểu ghi nhận việc cơ quan chức năng đã xác định mốc trình, nhưng cho rằng những người đã cao tuổi, đời sống khó khăn cần biết khi nào chính sách được ban hành và có thể tiếp cận chế độ.

Đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát các kiến nghị chưa có lộ trình để xác định thời hạn xử lý. Với những trường hợp chưa thể ấn định thời điểm hoàn thành, cần có thời hạn báo cáo phương án và điều kiện cần giải quyết. Những kiến nghị đã trình cấp có thẩm quyền cũng phải làm rõ vướng mắc, trách nhiệm phối hợp và tiến độ tiếp theo.

Nếu phải điều chỉnh thời hạn, cơ quan có trách nhiệm cần giải thích nguyên nhân, thông báo mốc mới để cử tri tiếp tục giám sát. Các kiến nghị kéo dài liên quan đến người cao tuổi, người có công và người có hoàn cảnh khó khăn cần được ưu tiên.

Đại biểu nhấn mạnh, kiến nghị được trả lời đầy đủ và thực hiện đúng cam kết sẽ góp phần củng cố niềm tin của cử tri. Do đó, cần cụ thể hóa trách nhiệm giải trình và cơ chế theo dõi tiến độ để mỗi kiến nghị được xem xét đúng bản chất, giải quyết đến kết quả thực chất.