Cảnh giác bẫy lừa từ Facebook giả mạo bạn thân

Kịch bản lừa đảo khiến cả 2 cùng sập bẫy

Anh Nguyễn Việt Hùng (tên nhân vật được thay đổi) cho biết, vừa trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo tinh vi trên mạng xã hội. Đối tượng dựng kịch bản khiến hai người bạn gọi điện cho nhau: Một người tưởng đang cho vay tiền, người còn lại nghĩ chỉ giúp bạn “diễn” việc hỏi vay. Lợi dụng sự hiểu nhầm này, kẻ gian đã chiếm đoạt tiền của nạn nhân.

Theo lời kể của anh Hùng, đối tượng đã tạo một tài khoản Facebook có tên và thông tin giống hệt người bạn của anh là Nguyễn Văn Linh (tên nhân vật được thay đổi). Từ tài khoản này, kẻ lừa đảo chủ động nhắn tin trò chuyện và giải thích rằng đang dùng tài khoản khác để liên lạc vì “không muốn vợ biết”, do hai vợ chồng đang giận nhau.

Sau một hồi trao đổi, đối tượng nhờ anh Hùng gọi điện trực tiếp vào số điện thoại chính anh Linh để hỏi vay 20 triệu đồng. Việc yêu cầu gọi điện khiến anh tin tưởng hơn, bởi nếu chỉ trò chuyện qua Facebook thì vẫn còn nghi ngờ. Do cuộc gọi được thực hiện từ số điện thoại quen thuộc và tài khoản nhận tiền đúng tên anh Hùng, anh Linh đã chuyển khoản ngay 20 triệu đồng.

Ngay sau khi nhận được tiền, anh Hùng lập tức chuyển toàn bộ số tiền này sang một tài khoản khác theo hướng dẫn trong cuộc trò chuyện trên Facebook. Khoảng 20 phút sau, tài khoản Facebook giả mạo tiếp tục nhắn tin nhờ anh vay thêm 40 triệu đồng theo cách tương tự. Tuy nhiên, khi anh Hùng gọi điện lại cho bạn mình thì được biết tài khoản của Linh không còn đủ tiền nên giao dịch không thực hiện được.

“Nếu lúc đó Linh còn tiền và chuyển tiếp thì có lẽ tôi đã mất thêm 40 triệu đồng nữa” - anh Hùng nói.

Đến sáng hôm sau, khi tài khoản Facebook kia nhắn hỏi “em đã chuyển tiền cho anh chưa” - anh Hùng mới bắt đầu nghi ngờ. Kiểm tra lại thì toàn bộ tin nhắn trước đó đã bị xóa. Anh lập tức gọi cho Linh và lúc này mới phát hiện sự thật: Anh Linh hoàn toàn không hề nhắn tin về việc nhờ chuyển tiền.

Chiêu lừa ngày càng tinh vi nhờ AI

Theo Bộ Công an, giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025 đã xảy ra 24.295 vụ lừa đảo, gây thiệt hại gần 40.000 tỉ đồng. Hầu hết tội phạm lừa đảo gia tăng theo hằng năm, nhưng riêng năm 2025, tội phạm lừa đảo đã được kéo giảm hơn 20%. Các đối tượng tận dụng công nghệ mới như: Trí tuệ nhân tạo (AI), tài khoản mạng xã hội với danh tính ảo, tiền điện tử; lợi dụng chủ trương, chính sách, công tác quản lý Nhà nước, tình hình chính trị - kinh tế - xã hội để xây dựng các kịch bản lừa đảo đánh đúng vào tâm lý của bị hại. Các vụ lừa đảo trực tuyến không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn tác động đến tình hình an ninh tài chính, an ninh kinh tế và suy giảm niềm tin của nhân dân vào chính quyền và môi trường số.

Ông Lê Phước Hòa, Giám đốc công nghệ của dự án Chống Lừa Đảo, cho biết, mỗi ngày đơn vị này tiếp nhận hàng trăm phản ánh của người dân về các vụ lừa đảo qua nền tảng trực tuyến. Đáng chú ý, nếu trước đây tội phạm mạng thường hoạt động theo kịch bản đại trà, thì hiện nay với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), các chiêu thức lừa đảo đã được cá nhân hóa sâu hơn.

“Đối tượng có thể thu thập thông tin nạn nhân, sau đó dùng AI để tạo nội dung hoặc kịch bản riêng nhằm tăng mức độ thuyết phục. Bên cạnh đó, tình trạng rò rỉ dữ liệu trên mạng xã hội cũng khiến việc tiếp cận thông tin cá nhân trở nên dễ dàng hơn” - ông Hòa nói.

Theo ông Hòa, khi AI ngày càng phổ biến và chi phí sử dụng thấp, kẻ xấu có thể nhanh chóng tạo ra các nội dung lừa đảo với chi phí rất nhỏ. Trong khi đó, tốc độ lan truyền thông tin trên mạng xã hội thường nhanh hơn quá trình phát hiện và xử lý. Người dân được khuyến cáo nên thận trọng trước khi chuyển tiền, đặc biệt với các đề nghị vay mượn qua mạng.