Du khách nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam sẽ bị xử lý thế nào?

Vụ nữ du khách Nga Nikitina Iuliia bị Tòa án nhân dân khu vực 2 - Khánh Hòa kết tội “Gây rối trật tự công cộng”, phạt tiền 30 triệu đồng và trục xuất khỏi Việt Nam đặt ra vấn đề về trách nhiệm pháp lý của người nước ngoài khi vi phạm pháp luật.

Theo thông tin vụ án, trong khoảng thời gian từ tháng 1.2025 đến tháng 6.2025, Nikitina Iuliia nhiều lần điều khiển xe mô tô Yamaha R15 trong tư thế quỳ trên yên xe, không sử dụng trang bị bảo hộ khi tham gia giao thông. Những hành động này được quay lại, biên tập và đăng tải trên mạng xã hội.

Trao đổi với Lao Động về vụ việc, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh) cho biết người nước ngoài vi phạm pháp luật tại Việt Nam về nguyên tắc vẫn bị xử lý theo pháp luật Việt Nam.

“Theo điểm c khoản 1 Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, người nước ngoài vi phạm tại Việt Nam về nguyên tắc bị xử lý theo pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác”, luật sư Hoàng Hà nói.

Theo luật sư, tùy tính chất, mức độ vi phạm, người nước ngoài có thể bị cảnh cáo, phạt tiền hoặc áp dụng hình thức xử phạt bổ sung. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Một trong những vấn đề được quan tâm từ trường hợp trên là hình phạt trục xuất. Theo luật sư Hoàng Hà, đây là chế tài có thể được áp dụng đối với người nước ngoài nhưng không phải cứ có hành vi vi phạm là đương nhiên bị trục xuất.

“Riêng trục xuất có hai cơ chế. Theo Điều 27 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, trục xuất là hình thức xử phạt hành chính đối với người nước ngoài và phải được áp dụng đúng trường hợp luật định. Trong lĩnh vực hình sự, Điều 37 Bộ luật Hình sự quy định Tòa án có thể áp dụng trục xuất là hình phạt chính hoặc bổ sung”, luật sư phân tích.

Theo luật sư, với cùng một hành vi, các quy định về xử phạt tiền và truy cứu trách nhiệm hình sự về cơ bản được áp dụng không phân biệt quốc tịch.

“Không phải mọi trường hợp người nước ngoài vi phạm đều chịu hình phạt khác người Việt Nam. Với cùng hành vi, các quy định về xử phạt tiền, truy cứu trách nhiệm hình sự về cơ bản được áp dụng không phân biệt quốc tịch. Sự khác biệt nằm ở những chế tài dành riêng cho người nước ngoài, điển hình là trục xuất”, luật sư nói.

Đối với trường hợp Nikitina Iuliia, việc trục xuất được áp dụng sau khi Tòa án xác định hành vi của người này phạm tội “Gây rối trật tự công cộng”.

“Trong vụ du khách Nga, Tòa án đã kết án về tội Gây rối trật tự công cộng, tuyên phạt 30 triệu đồng và trục xuất. Đây là hình phạt hình sự, không phải việc cứ lái xe nguy hiểm là đương nhiên bị trục xuất”, luật sư Hoàng Hà nói.

Từ trường hợp trên, luật sư Hoàng Hà cho rằng người nước ngoài khi đến Việt Nam cần chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động của mình, đặc biệt là giao thông, trật tự công cộng và những hành vi được phép thực hiện tại nơi công cộng.

Theo luật sư, việc quay lại, biên tập và đăng tải những hành vi nguy hiểm lên mạng xã hội cũng là yếu tố cần được cân nhắc. Người nước ngoài không nên cho rằng một hành vi được thực hiện ở quốc gia khác thì khi đến Việt Nam cũng có thể thực hiện tương tự.

“Không biết pháp luật địa phương không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm khi vi phạm”, luật sư Hoàng Hà lưu ý.

Theo luật sư, trước khi đến Việt Nam, người nước ngoài nên tìm hiểu các quy định cơ bản liên quan đến nhập cảnh, lưu trú, giao thông, sử dụng rượu bia, quay chụp và những hành vi bị cấm tại nơi công cộng.

Từ góc độ pháp lý, việc chấp hành quy định của Việt Nam là yêu cầu bắt buộc đối với mọi du khách nước ngoài trong thời gian lưu trú tại Việt Nam.