Tăng mức xử phạt tin giả, làm sạch không gian mạng

Trong bối cảnh đó, việc Bộ Công an xây dựng dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân với các mức phạt tăng nặng hơn so với quy định hiện hành là cần thiết để giữ kỷ cương xã hội trong thời đại số.

Xử phạt nhiều nhưng tin xuyên tạc, giả mạo vẫn tái diễn

Thực tế thời gian qua cho thấy, dù đã có quy định xử phạt, nhưng nhiều người vẫn xem nhẹ việc phát tán thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Đơn cử như vụ việc mới diễn ra tại Thái Nguyên: Ngày 17.3, Công an tỉnh Thái Nguyên thông tin lực lượng chức năng vừa xử lý một trường hợp đăng tải bình luận sai lệch về quy trình bầu cử trên mạng xã hội. Tài khoản Facebook có tên “Đ.T” đã bình luận nội dung xuyên tạc dưới bài viết tuyên truyền về bầu cử của Công an xã Phú Lạc.

Tại buổi làm việc với công an, Đ.V.T thừa nhận đã đăng bình luận sai sự thật, không được kiểm chứng thông tin trước khi viết. Đ.V.T sau đó đã gỡ bỏ bình luận, đồng thời ký cam kết không tiếp tục đăng tải nội dung tương tự gây hiểu sai về công tác bầu cử. Công an xã Phú Lạc đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Đ.V.T với mức tiền 7,5 triệu đồng.

Tương tự, tại Hà Nội, ngay trước ngày bầu cử, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật liên quan đến bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Trên đây là những trường hợp rất điển hình cho việc tin xuyên tạc, giả mạo vẫn tái diễn. Điểm chung của các vụ việc này là hành vi vi phạm xuất phát từ sự chủ quan, thiếu ý thức pháp luật, thậm chí là tâm lý “đăng cho vui”. Tin giả, tin sai sự thật không chỉ làm méo mó thông tin mà còn có thể gây tổn hại đến niềm tin xã hội.

Trong khi đó, theo các quy định hiện hành như Nghị định 15/2020/NĐ-CP, Nghị định 14/2022/NĐ-CP, Nghị định 211/2025/NĐ-CP… thì khoản tiền 7,5 triệu đồng cho các hành vi vi phạm nêu trên chưa đủ sức răn đe.

Theo Bộ Công an: “Với mức độ lợi nhuận thu được từ các hoạt động trên không gian mạng, nếu không áp dụng mức phạt tối đa đối với một số hành vi vi phạm về an ninh mạng sẽ không đủ sức răn đe, chưa tương xứng với hậu quả thiệt hại gây ra, chưa phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội, dẫn đến tình trạng tuy không phổ biến nhưng nhiều cá nhân, tổ chức hiện đang tồn tại tâm lý chung chấp nhận nộp phạt vi phạm hành chính vẫn có lợi hơn so với phải chấp hành đúng quy định của pháp luật”.

Tăng mức phạt: Đúng và trúng

Bộ Công an đánh giá: “Trong tình hình hiện nay, với tốc độ phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, dữ liệu cá nhân đang trở thành nguồn nguyên liệu cơ bản, ngày càng quan trọng, đóng góp vào phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. An ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trở thành những lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội, cần thiết phải có hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hoàn thiện, đầy đủ, nhất là quy định về xử phạt vi phạm hành chính”.

Theo dự thảo, Bộ Công an đề xuất xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân với mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực an ninh mạng đối với cá nhân là 100 triệu đồng, đối với tổ chức là 200 triệu đồng.

Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm. Mức phạt tiền tối đa đối với các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân là 1,5 tỉ đồng đối với cá nhân và 3 tỉ đồng đối với tổ chức.

Đối với hành vi làm ra và phát tán thông tin trên không gian mạng có nội dung sai sự thật, xúc phạm, làm nhục, vu khống, ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, theo Điều 8 dự thảo, mức phạt tiền từ 10-20 triệu đồng được đề xuất áp dụng đối với một trong các hành vi như phát tán thông tin có nội dung bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác; phát tán thông tin ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; mạo danh cá nhân, tổ chức gây ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Đối với hành vi “Làm ra thông tin có nội dung bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác; làm ra thông tin ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, mức phạt từ 20-30 triệu đồng.

Như vậy, so với quy định hiện hành, đây là mức phạt được tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, theo nhiều luật sư, việc tăng mức phạt không đơn thuần là “đánh vào túi tiền”, mà quan trọng hơn là gửi đi thông điệp rõ ràng: Không gian mạng không phải nơi đứng ngoài pháp luật. Mỗi phát ngôn, mỗi dòng trạng thái đều phải chịu trách nhiệm như ngoài đời thực.

Trong thời đại mà mỗi người đều có thể trở thành “nhà sản xuất nội dung”, ranh giới giữa thông tin và tin giả ngày càng mong manh. Nếu không có những quy định đủ mạnh, đủ rõ, thì “nhiễu loạn thông tin” sẽ trở thành căn bệnh mãn tính của xã hội số. Dự thảo của Bộ Công an vì thế không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là lời cảnh báo: Đã đến lúc mỗi người phải nghiêm túc, thận trọng hơn với từng phát ngôn trên mạng.