Viện kiểm sát đề nghị hủy án, điều tra lại vụ hiệu trưởng thu tiền dạy thêm 15.000 đồng

Ngày 10.9, TAND Hà Nội mở phiên phúc thẩm vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ liên quan bà Nguyễn Thị Bình - cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình và cựu kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt. Phiên phúc thẩm được mở do có kháng cáo của cả 2 bị cáo gồm bà Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình đang kêu oan; và cựu kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt đề nghị tuyên không phạm tội, do căn cứ dùng để buộc tội, đã bị bãi bỏ.

Qua hồ sơ và xét hỏi tại tòa, kiểm sát viên khẳng định, hoạt động thu tiền dạy thêm của cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình "có dấu hiệu" phạm tội và nêu ra 7 điểm chưa làm rõ, cần hủy án điều tra lại.

Thứ nhất, về căn cứ pháp lý áp dụng có dấu hiệu trái pháp luật. Theo Viện Kiểm sát, cấp sơ thẩm đã dựa vào Quyết định số 22/2013 của UBND TP Hà Nội về mức thu tối đa theo sĩ số lớp học thêm để quy kết số tiền nhà trường thu vượt là hơn một tỉ đồng. Tuy nhiên, kết luận của Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp đã khẳng định Quyết định này chưa phù hợp với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục.

Sáng 10.9, tại phần xét hỏi, đại diện Cục vẫn nêu quan điểm Quyết định 22 là trái pháp luật, trong khi đại diện UBND TP và Sở GDĐT không thể trả lời ngay. Theo Viện Kiểm sát, việc chưa làm rõ tính hợp pháp của Quyết định 22 này đòi hỏi cơ quan điều tra phải xin ý kiến chính thức bằng văn bản từ các cơ quan quản lý nhà nước.

Thứ hai, về đánh giá và xác định sai lệch thiệt hại của vụ án. Việc cấp sơ thẩm coi toàn bộ số tiền thu vượt (một tỉ đồng) là thiệt hại thực tế của vụ án là chưa chính xác. Theo Viện Kiểm sát, tiền thu vượt không thể đồng nhất hoàn toàn với thiệt hại vì trên thực tế hoạt động dạy thêm đã diễn ra và 70% số tiền này (hơn 700 triệu đồng) đã được chi trả cho các giáo viên trực tiếp giảng dạy.

Thứ ba, thiếu chứng cứ vật chất xác minh việc chia lớp học thêm. Về việc chia lớp dạy thêm để quyết định mức thu tiền, dù hồ sơ có một số lời khai và báo cáo thanh tra thể hiện có việc chia lớp, nhưng cơ quan tố tụng lại không thu giữ được danh sách học sinh học thêm theo từng lớp cũng như sổ theo dõi việc dạy thêm.

Việc thiếu hụt các tài liệu gốc này khiến căn cứ buộc tội chưa vững chắc. Do đó, Viện Kiểm sát cho rằng cần phải tiếp tục điều tra làm rõ việc chia lớp được thực hiện từ giai đoạn nào và số lượng lớp cụ thể ra sao.

Thứ tư, theo Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh muốn học thêm phải có đơn và cha mẹ học sinh phải trực tiếp ký cam kết với nhà trường. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chỉ thu giữ các biên bản thỏa thuận là bản photo không có xác nhận của giáo viên chủ nhiệm hay Ban Giám hiệu (với giải trình do sơ xuất đánh máy). Trong khi hồ sơ vụ án chưa thu giữ được các đơn xin học thêm này và chưa tiến hành lấy lời khai của học sinh cũng như phụ huynh để chứng minh tính tự nguyện thỏa thuận.

Thứ năm việc quản lý tiền thu được, có dấu hiệu tư lợi và vi phạm quy chế. Viện Kiểm sát đánh giá, tòa sơ thẩm chỉ xem xét khoản thu vượt mà chưa làm rõ các sai phạm trong việc quản lý, sử dụng tiền trích lại, sau khi đã chi trả cho giáo viên trực tiếp dạy. Trong số này có tiền chia cho hiệu trưởng 132 triệu (37,87%); chia công tác quản lý, tiền điện nước, cơ sở vật chất...

Viện kiểm sát đánh giá việc phân bổ nguồn thu chi này không được thông qua Hội đồng giáo viên và không có trong Quy chế chi tiêu nội bộ của nhà trường theo quy định. Cấp sơ thẩm chưa làm rõ điều này có vi phạm không, vi phạm gì và vi phạm đến đâu, cũng là thiếu sót.

Thứ sáu, về sai sót trong việc xác định tư cách tham gia tố tụng. Theo kiểm sát viên, các giáo viên trực tiếp thu tiền, lập danh sách, hưởng lợi và các thành viên Ban Giám hiệu chỉ tham gia tố tụng với tư cách "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan". Đại diện Viện kiểm sát đánh giá đây là thiếu sót, chưa phản ánh đúng vị trí, vai trò và trách nhiệm của các cá nhân trong vụ án.

Cuối cùng, hồ sơ vụ án thể hiện Trường THCS Ba Đình còn tổ chức thu tiền học thêm đối với học sinh khối 6 nhưng cấp sơ thẩm đã bỏ sót, chưa điều tra làm rõ. Từ tất cả các căn cứ trên, Viện kiểm sát cho rằng cần hủy án sơ thẩm để điều tra lại.

"Tôi không đồng ý với bất kỳ phương án nào khác ngoài tuyên vô tội"

Sau phần luận tội của VKS, bị cáo Nguyễn Thị Bình nêu quan điểm: “Tôi không đồng tình với bất kỳ phương án nào khác ngoài tuyên tôi không phạm tội tại phiên phúc thẩm hôm nay”.

Bà nêu lý lẽ, công an đã làm việc với nhà trường về quy chế thu chi và sau đó làm việc với Phòng GDĐT quận Ba Đình (cũ), Sở GDĐT Hà Nội. Bà cho rằng, không riêng Trường THCS Ba Đình, thời điểm đấy, nhiều trường cùng thu mức tiền học thêm 15.000 đồng/tiết.

“Sao không xem các trường khác thế nào, bà Bình đúng hay sai rồi hãy khởi tố tôi”, bị cáo nói.

Về các hồ sơ Viện kiểm sát cho rằng cần làm rõ, cựu Hiệu trưởng khẳng định cơ quan tố tụng đã không thu thập được, điều này thể hiện ngay trong biên bản làm việc giữa nhà trường với công an.

Nguyên nhân theo bà Bình, thời gian đã lâu cộng thêm trường sửa chữa, xây dựng lại, phải chuyển hồ sơ đi nhiều lần trong khi quy định cũng không bắt buộc phải lưu giữ bao nhiêu năm.

“Vụ án đã trả hồ sơ 6 lần, tôi mong ngóng từng ngày đến phiên phúc thẩm mà lại bảo trả hồ sơ” - cựu Hiệu trưởng bày tỏ.