Lắng đọng ca khúc tri ân các anh hùng liệt sĩ của NS Nguyễn Thành Trung trong “Một thời hoa lửa”

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947/27-7-2026), chương trình nghệ thuật chính luận "Một thời hoa lửa" do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức vào tối 22/7 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô và được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV2 đã mang đến cho khán giả cả nước những khoảnh khắc lắng đọng, thiêng liêng.

Giữa không gian âm nhạc giàu chất tráng ca, ca khúc "Hàng bia trắng" của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung qua giọng hát đầy nội lực và xúc cảm của Quán quân Sao Mai 2017 - Thu Thủy (ca sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội) cùng cello Thiên Nga và Guitarist Thanh Tùng đã trở thành một điểm chạm sâu sắc.

Khác với những bài ca chiến tranh thường miêu tả người anh hùng trong tư thế xông xáo hay những khúc ca tri ân mang tính khẳng định, ca khúc được xây dựng theo cấu trúc trữ tình - triết luận. 

Ca khúc "Hàng bia trắng" trong chương trình "Một thời hoa lửa"

Nhịp điệu bước chân (nhịp 6/8) tạo nên chuyển động mềm mại, giống như nhịp thở đều và bước chân chậm rãi nghiêng mình. Âm nhạc không cố gây ấn tượng bằng kịch tính mà bằng sự kiên trì, dìu dắt người nghe vào một dòng hồi tưởng liên tiếp.

Chuỗi câu hỏi liên tiếp ở cuối bài hát là điểm bùng nổ cảm xúc. Đỉnh điểm rơi vào câu hỏi "Anh có biết bạn anh?" với nốt nhạc cao nhất bài, đưa nỗi đau cá nhân chạm đến chiều kích bi tráng của ký ức cộng đồng. Khi lời hát hạ xuống ở câu "Sao chẳng trả lời em?", sự im lặng của lịch sử để lại một khoảng hụt đầy ám ảnh, thôi thúc người sống phải tiếp tục đối diện và trân trọng hòa bình.

Chia sẻ về đứa con tinh thần của mình, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung cho biết, đã gửi gắm vào ca khúc những trăn trở, tâm huyết được ấp ủ qua từng nhịp thở thời gian. Ca khúc được viết bằng ngôn từ vô cùng gần gũi, không hoa mỹ nhưng chất chứa sức lay động tự nhiên như chính những lời thì thầm bên cánh rừng nghĩa trang bạt ngàn.

Đối với ca sĩ Thu Thủy, Quán quân Sao Mai 2017, người nghệ sĩ-chiến sĩ mang trên mình màu áo lính của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, việc thể hiện tác phẩm này là một trải nghiệm cảm xúc đặc biệt: "Khi nhận tác phẩm từ nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung và cầm bản ký âm trong phòng thu, Thủy đã phải dành tới 15-20 phút đầu chỉ để đọc ca từ, trấn tĩnh lại vì quá xúc động và đã bật khóc. Ca từ của bài hát gần gũi, đời thường nhưng chạm rất sâu. Càng hát, Thủy càng cảm nhận được tâm tư sâu lắng mà tác giả gửi gắm. Là một người lính, một nghệ sĩ Quân đội, Thủy hát bài hát này bằng tất cả sự tri ân, lòng biết ơn chân thành nhất gửi tới các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống".

Sự vang lên của ca khúc trên sân khấu chương trình "Một thời hoa lửa" tối 22/7 càng trở nên đặc biệt ý nghĩa khi toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đang trong hành trình thần tốc của đợt cao điểm Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. 

Những giai điệu của "Hàng bia trắng" không chỉ là nén tâm nhang thành kính dâng lên các hương hồn liệt sĩ, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay: Trả lại tên cho những người con đã nằm xuống, đã dâng hiến trọn tuổi xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.