Tin mới 
Tăng năng lực kiểm nghiệm để khơi thông xuất khẩu
Giữa bối cảnh thị trường sầu riêng nhiều biến động, ngành hàng sầu riêng Đồng Tháp và các tỉnh miền Tây đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi cách tổ chức sản xuất và xuất khẩu để thích ứng với những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, ông Võ Tấn Lợi - Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp cho biết, sức tiêu thụ sầu riêng năm nay giảm khoảng một nửa so với giai đoạn trước. Trong khi sầu riêng Monthong của Thái Lan tiếp tục chiếm ưu thế tại thị trường Trung Quốc nhờ thương hiệu và chất lượng ổn định, sầu riêng Ri6 của miền Tây chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.
Ông Võ Tấn Lợi - Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp. Ảnh: NVCC.
Một trong những điểm nghẽn đáng chú ý hiện nay là năng lực kiểm nghiệm chưa theo kịp nhu cầu thực tế, nhất là trong giai đoạn cao điểm mùa vụ. Nhiều lô hàng phải chờ lấy mẫu, xét nghiệm và hoàn tất hồ sơ trước khi vận chuyển lên cửa khẩu. Với mặt hàng tươi sống như sầu riêng, thời gian chờ đợi kéo dài không chỉ làm tăng chi phí, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng trái, tiến độ giao hàng và kế hoạch thu mua của doanh nghiệp.
Từ phản ánh của doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà vườn, Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp đã kiến nghị các cơ quan chức năng có giải pháp mở rộng năng lực kiểm nghiệm, tăng số lượng đơn vị đủ điều kiện tiếp nhận mẫu, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho các vùng sản xuất trọng điểm tại miền Tây. Đây được xem là giải pháp cấp bách nhằm giảm tình trạng ùn ứ hàng hóa trong mùa vụ, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu thu mua, đóng gói và xuất khẩu.
"Sau các kiến nghị từ địa phương và doanh nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nhanh chóng vào cuộc. Chỉ sau vài ngày phản ánh, lãnh đạo ngành nông nghiệp đã trực tiếp liên hệ nắm tình hình và ban hành văn bản yêu cầu các phòng xét nghiệm tăng ca, làm ngoài giờ nhằm hỗ trợ mùa vụ sầu riêng", ông Võ Tấn Lợi cho biết.
Đồng thời, phía Việt Nam cũng đang làm việc với cơ quan chức năng Trung Quốc để công nhận thêm nhiều phòng kiểm nghiệm trong nước. Nếu được triển khai đồng bộ, việc mở rộng hệ thống kiểm nghiệm sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý mẫu, giảm áp lực cho doanh nghiệp và tạo thêm dư địa để trái sầu riêng miền Tây tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xuất khẩu chính ngạch.
Theo ghi nhận của hiệp hội, sau khi một phần nút thắt được tháo gỡ, hoạt động thu mua và xuất khẩu những ngày gần đây đã có dấu hiệu khởi sắc hơn. Tuy nhiên, để xuất khẩu ổn định lâu dài, ngành hàng sầu riêng vẫn cần tăng mạnh năng lực kiểm nghiệm và xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng đồng bộ hơn trong toàn chuỗi sản xuất.
Xây dựng vùng trồng sạch để giữ thị trường lâu dài
Bên cạnh "bài toán" trước mắt về kiểm nghiệm, Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp cho rằng, ngành hàng này đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi mạnh về tư duy sản xuất nếu muốn cạnh tranh lâu dài trên thị trường xuất khẩu.
"Nhà vườn bây giờ phải chuyển sang canh tác theo kỹ thuật mới, sử dụng phân thuốc đúng quy trình và đúng danh mục cho phép để tạo ra trái sầu riêng sạch, chất lượng. Khi vùng trồng đáp ứng được tiêu chuẩn, doanh nghiệp mới mạnh dạn thu mua xuất khẩu và thị trường cũng dễ chấp nhận hơn", đại diện Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp cho biết.
Thời gian qua, các hợp tác xã cùng ngành nông nghiệp địa phương đã tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho người dân thông qua đội ngũ chuyên môn tại các phường, xã.
Những vườn đạt tiêu chuẩn xuất khẩu hiện vẫn được doanh nghiệp ưu tiên thu mua với mức giá cao hơn thị trường từ 5.000 - 10.000 đồng/kg. Điều đó cho thấy, chất lượng đang trở thành yếu tố quyết định giá trị trái sầu riêng trong giai đoạn mới.
Cùng với thay đổi kỹ thuật canh tác, việc quy hoạch lại vùng trồng cũng được xem là yêu cầu cấp thiết. Hiện. nhiều địa phương miền Tây vẫn xảy ra tình trạng người dân mở rộng diện tích sầu riêng tự phát, khiến công tác quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc gặp khó khăn.
Việc quy hoạch và kiểm soát vùng trồng hiện đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển bền vững của ngành hàng sầu riêng. Nếu diện tích canh tác tiếp tục phát triển tự phát, không quản lý được mã số vùng trồng và quy trình sản xuất, rất khó xây dựng chuỗi liên kết ổn định cũng như đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Trong bối cảnh nhiều quốc gia tăng cường kiểm soát chất lượng nông sản, truy xuất nguồn gốc được xem là “giấy thông hành” để trái sầu riêng có thể đi sâu và đứng vững tại thị trường quốc tế.
Bên cạnh việc quy hoạch vùng trồng, yếu tố kỹ thuật canh tác và chăm bón cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng chất lượng trái sầu riêng. Muốn có sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu, nhà vườn phải sản xuất theo hướng sạch, tạo môi trường canh tác an toàn để trái sầu riêng phát triển khỏe mạnh và đảm bảo chất lượng. Thời gian qua, các hợp tác xã cùng ngành nông nghiệp địa phương đã tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho người dân thông qua đội ngũ chuyên môn tại các phường, xã.
Để ngành sầu riêng phát triển bền vững, không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng của nông dân mà cần có sự liên kết chặt chẽ giữa nhà vườn, hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương để hình thành chuỗi sản xuất ổn định. Trong đó, các chính sách hỗ trợ thời gian tới cần ưu tiên cho những hộ dân sản xuất đúng quy hoạch, tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật và xây dựng được vùng nguyên liệu đạt chuẩn truy xuất nguồn gốc. Để trái sầu riêng miền Tây giữ được chỗ đứng trên thị trường xuất khẩu, hướng đi lâu dài không chỉ là tháo gỡ đầu ra trước mắt mà còn phải xây dựng nền sản xuất minh bạch và bền vững hơn.
Thời gian tới, Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp cũng sẽ tiếp tục kiến nghị các chính sách hỗ trợ dành cho những nhà vườn sản xuất đúng quy hoạch, tuân thủ quy trình kỹ thuật và xây dựng được vùng trồng đạt chuẩn truy xuất nguồn gốc. Hiệp hội sẽ đóng vai trò kết nối, đề xuất để các địa phương và ngành chức năng có cơ chế hỗ trợ phù hợp hơn đối với những hộ trồng sầu riêng làm bài bản, đúng hướng. Đây là giải pháp mang tính lâu dài nhằm nâng chất lượng vùng trồng và tạo nền tảng ổn định cho xuất khẩu.
