Quảng Trị: Truy xuất nguồn gốc, nâng cao giá trị cho thương hiệu

Nâng cao giá trị thương hiệu địa phương

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Hồ Xuân Hoè, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị đã có những chia sẻ về phát triển công nghệ số, đặc biệt là truy xuất nguồn gốc, trong việc bảo vệ và nâng cao giá trị thương hiệu cho các sản phẩm của tỉnh Quảng Trị.

- Ông đánh giá thế nào về vai trò của công nghệ số, đặc biệt là truy xuất nguồn gốc trong việc bảo vệ và nâng cao giá trị thương hiệu cho các sản phẩm của địa phương?

Ông Hồ Xuân Hòe: Thời gian vừa qua, hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh có nhiều bước phát triển, đem lại những giá trị, lợi ích cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và nhân dân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các nền tảng phục vụ cho thương mại điện tử được khai thác hiệu quả, giúp các doanh nghiệp tiếp cận phương thức phân phối mới trong thời đại công nghệ số, nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc tiết giảm chi phí so với phương thức kinh doanh truyền thống.

Bên cạnh đó, tình trạng buộn lậu, gian lận thương mại, khi hàng giả, hàng nhái vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tinh vi. Chính vì vậy, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc sản phẩm, việc ứng dụng công nghệ số vào truy xuất nguồn gốc mang lại nhiều lợi ích vượt trội. Công nghệ số, đặc biệt là hệ thống truy xuất nguồn gốc, đóng vai trò rất quan trọng đối với việc bảo vệ và nâng cao giá trị thương hiệu cho sản phẩm.

Đối với Quảng Trị, một địa phương có nhiều đặc sản gắn với yếu tố vùng miền, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp chống gian lận thương mại mà còn góp phần khẳng định câu chuyện sản phẩm, giữ gìn uy tín thương hiệu. Đây là nền tảng giúp minh bạch hóa toàn bộ quy trình sản xuất, chế biến, vận chuyển, qua đó tăng niềm tin của người tiêu dùng và tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường. Khi sản phẩm có mã QR, hồ sơ điện tử đầy đủ, doanh nghiệp dễ dàng mở rộng thị trường, đặc biệt là đáp ứng các tiêu chuẩn của các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn và các thị trường xuất khẩu.

Hàng năm, Sở Công Thương đã triển khai nhiều nội dung, hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh ứng dụng và phát triển TMĐT, cụ thể: xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống phần mềm cơ sở dữ liệu công nghiệp, thương mại Quảng Trị; phần mềm bản đồ số ngành Công Thương phục vụ yêu cầu công tác quản lý nhà nước của ngành và người dân, doanh nghiệp; phần mềm truy xuất nguồn gốc sản phẩm tỉnh có chức năng cung cấp giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp quản lý sản phẩm, hỗ trợ người tiêu dùng nắm bắt quy trình sản xuất sản phẩm thông qua mã QR.

- Để đưa sản phẩm OCOP lên sàn TMĐT, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị đã có những tiêu chí và hỗ trợ nào về tính minh bạch thông tin và chuẩn hóa chất lượng cho các hợp tác xã, doanh nghiệp, thưa ông? 

Ông Hồ Xuân Hòe: Để đưa sản phẩm OCOP của Quảng Trị lên các sàn TMĐT một cách bền vững và tạo niềm tin cho người tiêu dùng, Sở Công Thương đặc biệt chú trọng hai nhóm nội dung cốt lõi là minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa chất lượng sản phẩm.

Về tiêu chí minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc, Sở đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp OCOP có nhu cầu tham gia sàn TMĐT, yêu cầu các sản phẩm OCOP khi tham gia sàn TMĐT phải có đầy đủ hồ sơ pháp lý; thông tin rõ ràng về chủ thể sản xuất, địa chỉ, quy trình sản xuất, vùng nguyên liệu, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, giá bán niêm yết. Đồng thời hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, kết nối với các hệ thống truy xuất uy tín, bảo đảm người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm trên môi trường số.

Về chuẩn hóa chất lượng, Sở Công Thương đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại phối hợp với các ngành chức năng liên quan, đơn vị tư vấn để hướng dẫn các chủ thể OCOP hoàn thiện quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, VietGAP, HACCP hoặc các tiêu chuẩn phù hợp; đồng thời hỗ trợ cải tiến bao bì, nhãn mác theo đúng quy định, thân thiện với TMĐT và đáp ứng yêu cầu khi vận chuyển xa. Những sản phẩm đưa lên sàn đều được rà soát, lựa chọn kỹ lưỡng, ưu tiên sản phẩm đạt từ 3 sao OCOP trở lên.

Bên cạnh đó, hàng năm, Sở Công Thương đều chỉ đạo Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tổ chức các lớp đào tạo tập huấn chuyên môn về TMĐT, hỗ trợ xây dựng các gian hàng số trên sàn TMĐT Shopee, chuẩn hóa nội dung hình ảnh - mô tả sản phẩm, hướng dẫn quy trình bán hàng, thanh toán và chăm sóc khách hàng trên sàn TMĐT của tỉnh và các sàn TMĐT khác.

Có thể khẳng định, việc đưa sản phẩm OCOP lên sàn TMĐT không chỉ là “đưa hàng lên mạng”, mà là quá trình chuẩn hóa toàn diện từ chất lượng, thông tin đến cách thức tiếp cận thị trường số, qua đó nâng cao giá trị, uy tín và sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP Quảng Trị.

3 chiến lược "phá nút thắt", mở rộng thị trường tiêu thụ

- Xin ông cho biết chiến lược trọng tâm của Sở Công Thương Quảng Trị trong việc tận dụng TMĐT để “phá nút thắt” về logistics, giảm chi phí và mở rộng thị trường tiêu thụ đặc sản ra ngoài phạm vi tỉnh?

Ông Hồ Xuân Hoè: Chiến lược của ngành Công Thương Quảng Trị tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm, cụ thể:

Thứ nhất, Sở Công Thương thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp vận chuyển và các sàn TMĐT để hình thành chuỗi cung ứng tối ưu. Việc sử dụng nền tảng số giúp tối giản nhiều khâu trung gian, rút ngắn thời gian giao hàng và giảm chi phí logistics.

Thứ hai, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu ngành Công Thương, kết nối với hệ thống logistics thông minh nhằm hỗ trợ theo dõi đơn hàng, truy xuất hành trình vận chuyển, dự báo nhu cầu thị trường và tối ưu hóa kho bãi.

Thứ ba, thông qua TMĐT, sở tập trung quảng bá đặc sản Quảng Trị trên phạm vi toàn quốc, giúp các doanh nghiệp phá vỡ rào cản địa lý, tiếp cận thị trường các tỉnh, thành lớn mà không phải đầu tư cơ sở bán lẻ truyền thống. Đây là hướng đi tạo tác động rõ rệt đến mở rộng đầu ra và giảm áp lực chi phí vận hành.

Trong thời gian tới, Sở Công Thương đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đặc sản Quảng Trị trên nền tảng số, cụ thể: Hoàn thiện cơ sở dữ liệu điện tử cho các sản phẩm chủ lực, đặc sản, sản phẩm OCOP; đảm bảo các sản phẩm OCOP của tỉnh đủ điều kiện truy xuất nguồn gốc và giao dịch trên các sàn TMĐT; hình thành các bộ nhận diện số cho từng nhóm sản phẩm chủ lực để phục vụ xúc tiến thương mại và xuất khẩu; phát triển các gian hàng địa phương trên các sàn TMĐT lớn trong nước như Tiktok, Shopee, Lazada… các sàn quốc tế như Alibaba, Amazon, Global Selling đối với một số mặt hàng có tiềm năng. Tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp logistics, các đơn vị chứng nhận chất lượng quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới. 

Xin cảm ơn ông!

Tỉnh Quảng Trị xác định, cấp và quản lý mã số vùng trồng là khâu then chốt trong tổ chức lại sản xuất. Hoạt động này được triển khai đồng bộ trong khuôn khổ Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập thông tin, dự báo tình hình thị trường nông sản”, hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch, phục vụ quản lý và dự báo.