Tin mới Tin mới

Chi tiết tin tức
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Khi "Sóng Gió" Năng Lượng Đe Dọa An Ninh Lương Thực: Bài Toán Tự Chủ Của Việt Nam

Trong bối cảnh các điểm nóng địa chính trị toàn cầu liên tục gia nhiệt, mối liên kết giữa an ninh năng lượng và an ninh lương thực đang trở nên khăng khít hơn bao giờ hết. Tại Hội thảo "Biến động địa - chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng" do Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh tổ chức vào ngày 9/4/2026 tại Hà Nội, nhiều chuyên gia đã cảnh báo về một kịch bản "đứt gãy dây chuyền" từ nhiên liệu sang phân bón, trực tiếp gây áp lực lên túi tiền của người nông dân và sức chống chịu của nền kinh tế.

Hội thảo có sự đồng hành của Tổng Công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL).

Hệ Lụy Domino Từ Những Điểm Nóng Địa Chính Trị

Xung đột tại khu vực Trung Đông không chỉ đơn thuần làm chao đảo thị trường dầu thô mà còn tạo ra những cơn chấn động mạnh mẽ đến chuỗi cung ứng hóa chất toàn cầu. Sự bất ổn tại các tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Hormuz đang đặt ngành phân bón thế giới vào tình thế báo động, bởi đây là con đường vận chuyển hàng chục triệu tấn amoniac mỗi năm. TS. Phùng Hà, Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam, nhận định rằng bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này cũng có thể khiến các nhà máy sản xuất trong nước rơi vào tình trạng thiếu hụt nguyên liệu đầu vào trầm trọng.

 

Phần trình bày tham luận của TS. Phùng Hà, Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam

Thực tế tại thị trường nội địa trong tháng 3/2026 đã minh chứng cho sự nhạy cảm này khi giá xăng E5 A92 tăng 26,2% và dầu diesel vọt lên 57,4%. Sự gia tăng phi mã của giá nhiên liệu không chỉ đẩy chi phí vận tải lên cao mà còn kéo theo giá phân bón tăng từ 40% đến 50%. Trong khi Việt Nam đã tự chủ được phần lớn sản lượng đạm urê từ các nhà máy lớn như Đạm Cà Mau hay Phú Mỹ, chúng ta vẫn đang đối mặt với bài toán phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu kali và các nguyên liệu then chốt như lưu huỳnh. Khi giá lưu huỳnh tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba, năng lực sản xuất các loại phân bón DAP và supe lân trong nước ngay lập tức bị thách thức.

Tái Định Vị Năng Lượng Trong Chiến Lược Phát Triển Quốc Gia

Đứng trước những rủi ro hiện hữu, bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế, cho rằng Việt Nam cần một cuộc cải tổ mạnh mẽ về tư duy phân bổ nguồn lực. Năng lượng phải được xem là hạt nhân trung tâm của mọi ngành kinh tế thay vì chỉ là yếu tố hỗ trợ đơn thuần. Bà gợi mở về việc xem xét giãn tiến độ các siêu dự án hạ tầng giao thông để ưu tiên dòng vốn cho phát triển hệ thống năng lượng quốc gia. Theo bà, nếu không đảm bảo được nguồn điện và nhiên liệu ổn định, mọi mục tiêu về công nghiệp hóa hay phát triển các ngành công nghệ cao như bán dẫn sẽ khó lòng trở thành hiện thực.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở sự thiếu đồng bộ giữa tốc độ phát triển nguồn điện tái tạo và năng lực hạ tầng truyền tải cũng như lưu trữ. Việc tập trung quá mạnh vào lắp đặt công suất nhưng bỏ ngỏ khâu lưu trữ điện đã khiến hiệu quả khai thác năng lượng sạch chưa đạt mức tối ưu. Bên cạnh đó, các rào cản về cơ chế tiếp cận đất đai và vốn cũng đang hạn chế sự tham gia của khu vực tư nhân – vốn được kỳ vọng là động lực quan trọng để đẩy nhanh tiến trình chuyển dịch năng lượng và giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

 

Các diễn giả, chuyên gia và đại biểu tham gia Hội thảo

Hướng Đi Nào Cho Sự Tự Chủ Bền Vững?

Để hóa giải áp lực hiện nay, giải pháp trước mắt cần tập trung vào việc duy trì sản xuất ổn định và tiết giảm tối đa năng lượng trong quy trình vận hành của các doanh nghiệp. Việc điều phối linh hoạt giữa xuất khẩu và tiêu thụ nội địa là cần thiết để đảm bảo nguồn cung cho sản xuất nông nghiệp, tránh tình trạng nông dân phải bỏ vụ do chi phí đầu vào vượt quá sức chịu đựng. Đồng thời, việc nghiên cứu và ứng dụng các loại phân bón hiệu quả cao sẽ là hướng đi thông minh để tối ưu hóa chi phí cho người sản xuất.

Về tầm nhìn dài hạn, Việt Nam cần một chiến lược "ngoại giao năng lượng" chủ động hơn để đa dạng hóa nguồn cung, giảm bớt sự lệ thuộc vào các khu vực bất ổn. Sự kết hợp giữa việc làm chủ công nghệ sản xuất mới và rà soát lại mô hình công nghiệp hóa theo hướng tiết kiệm tài nguyên sẽ là "chìa khóa" để nền kinh tế đứng vững. Những biến động từ thị trường quốc tế vào đầu năm 2026 chính là cơ hội để chúng ta nhìn nhận lại thực tế: chỉ khi tự chủ được năng lượng, Việt Nam mới có thể bảo vệ vững chắc an ninh lương thực và khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thích

Tin khác