Tin mới 
Đập Dạ Lam (xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị) - công trình cấp nước cho hơn 50ha lúa tại địa phương bị khô hạn do nắng nóng kéo dài. Ảnh: Nguyễn Luân
Nông dân phải vét từng dòng nước, còn các đơn vị thủy lợi căng mình vận hành máy bơm dã chiến để cứu lúa.
Nghệ An vét từng nguồn nước cứu lúa
Nắng nóng gay gắt khiến khoảng 80ha lúa tại xã Lam Thành, Nghệ An bị khô hạn, ruộng nứt nẻ, lúa chậm phát triển và có nguy cơ héo rũ. Ngành Nông nghiệp tỉnh đề nghị bổ sung nước từ kênh Lê Xuân Đào, hỗ trợ vận hành máy bơm dầu và duy trì các trạm bơm dã chiến để cứu lúa.
Tình trạng tương tự diễn ra tại các xã Đại Đồng, Hoa Quân, Hưng Nguyên Nam, Kim Liên, Yên Hòa, Nga My và Nghĩa Hành. Trên những cánh đồng, nhiều thửa ruộng đã khô nứt, lúa sinh trưởng chậm, đứng trước nguy cơ giảm năng suất hoặc mất trắng nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài.
Vụ hè thu năm nay, xã Đại Đồng gieo cấy khoảng 1.316ha lúa, trong đó hơn 140ha đang thiếu nước tưới. Nguyên nhân chủ yếu là các hồ, đập cạn kiệt, trong khi nhiều trạm bơm không đủ nguồn nước để vận hành thường xuyên.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nghệ An, trong tháng 5 và tháng 6.2026, toàn tỉnh có hơn 1.281ha lúa hè thu thiếu nước, tập trung tại các xã Kim Liên, Hưng Nguyên, Lam Thành, Đại Đồng, Yên Hòa, Nga My và Nghĩa Hành.
Các địa phương đang bố trí lịch bơm theo từng khu vực, ưu tiên cấp nước cho diện tích lúa ở giai đoạn sinh trưởng quan trọng; đồng thời điều tiết nước từ Bara Nam Đàn, nạo vét kênh mương, be bờ giữ nước và sử dụng máy bơm phụ trợ.
Quảng Trị, Huế khẩn cấp chống hạn
Giữa trưa nắng như đổ lửa, ông Nguyễn Duy Huỳnh (trú tại thôn 6, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị) vẫn ra đồng kiểm tra 5 sào lúa của gia đình. Toàn bộ diện tích phụ thuộc vào nguồn nước từ các hồ chứa, nhưng nhiều tuần qua, các tuyến mương dẫn đã gần như cạn kiệt.
Trên cánh đồng, mặt ruộng nứt thành từng vệt dài, nhiều đám lúa bắt đầu ngả vàng. Ông Huỳnh cho biết, nếu thời gian tới không có mưa hoặc nguồn nước bổ sung, lúa có thể chết khô, gia đình đứng trước nguy cơ mất trắng vụ hè thu. Vụ hè thu năm nay, xã Bắc Trạch gieo cấy gần 700ha lúa. Trong đó, gần 70ha tại khu vực Hạ Trạch đã bị khô hạn nghiêm trọng. Tại đập Dạ Lam, xã Tân Mỹ, lòng hồ cấp nước cho hơn 50ha lúa hiện chỉ còn một rãnh nước nhỏ. Phần lớn lòng đập đã khô trắng, nứt nẻ, nhiều vị trí chỉ còn lớp bùn đặc.
Theo ông Trần Duy Hưng - Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Mỹ, địa phương gieo trồng 447ha lúa, trong đó 27ha tại thôn Thái Thủy đang bị ảnh hưởng do phụ thuộc vào đập Dạ Lam. Chính quyền địa phương đã lắp đặt máy bơm dã chiến, tận dụng lượng nước còn lại để ưu tiên cứu diện tích lúa có khả năng phục hồi.
Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Bình, đơn vị được giao quản lý hệ thống thủy lợi tại khu vực, đang đảm nhận tưới tiêu cho gần 14.900ha lúa và diện tích nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, các hồ Ba Nương, Vực Nồi, Đầu Ngọn, Vực Sanh - Cửa Nghè, Khe Ngang, Mù U, Vân Tiền và đập dâng Rào Sen có nguy cơ thiếu nước, ảnh hưởng hơn 650ha lúa.
Ba trạm bơm dã chiến đã được đưa vào vận hành tại các xã Đông Trạch và Tân Mỹ, bảo đảm nguồn nước cho 187ha lúa. Đơn vị dự kiến lắp thêm 5 trạm bơm tại các xã Bố Trạch, Bắc Trạch, Hoàn Lão, Phong Nha và Minh Hóa, phục vụ chống hạn cho gần 889ha lúa.
Tại TP Huế, tình trạng hạn hán tập trung chủ yếu ở khu vực miền núi A Lưới. Đến nay, diện tích lúa thiếu nước tại các xã A Lưới còn 71,67ha, giảm so với mức 191,84ha ghi nhận đầu tháng.
Trong đó, xã A Lưới 1 còn 0,17ha thiếu nước, A Lưới 2 có 8,5ha, A Lưới 3 có 13ha và A Lưới 4 có 50ha. Nguyên nhân là lượng mưa thiếu hụt, nhiều con suối và đập dâng cạn kiệt. Các công trình thủy lợi miền núi phần lớn có quy mô nhỏ, nguồn nước phụ thuộc lớn vào thời tiết.
Đơn vị thủy lợi và chính quyền địa phương đang thực hiện bơm vét, bơm chuyền, huy động máy bơm dầu, đắp đập tạm và điều tiết nước tưới theo chu kỳ 2 - 3 ngày/lần. Trạm bơm điện tại khu tái định cư Hồng Thượng cũng được vận hành để bổ sung nguồn nước.
Hạn hán đang đặt hoạt động sản xuất lúa hè thu tại Bắc Trung Bộ trước nhiều rủi ro. Về lâu dài, việc nâng cấp công trình thủy lợi, điều chỉnh cơ cấu cây trồng và chủ động phương án sản xuất phù hợp với tình trạng thời tiết cực đoan là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sinh kế của nông dân.
