Nhiều dự án bất động sản ở TPHCM vẫn vướng về pháp lý kéo dài

Doanh nghiệp khổ vì vướng tiền sử dụng đất kéo dài nhiều năm

Tại hội nghị triển khai Chỉ thị 45/CT-UBND của UBND TPHCM về việc tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài mới đây, bà Nguyễn Nam Phương, Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Lan Anh, bày tỏ nhiều bức xúc trước những vướng mắc kéo dài tại các dự án của doanh nghiệp ở Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (nay thuộc TPHCM), đặc biệt liên quan đến nghĩa vụ tài chính và việc xác định tiền sử dụng đất.

Được biết, Công ty Lan Anh là một trong những đơn vị đầu tư nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp tại xã Hòa Long và phường Tam Long. Tuy nhiên, dù sử dụng hoàn toàn vốn tư nhân và tự thỏa thuận đền bù với người dân, doanh nghiệp cho biết đã gặp nhiều khó khăn suốt 5 năm qua do việc xác định đơn giá đất và tính tiền sử dụng đất bị kéo dài.

Doanh nghiệp này cho biết quy trình định giá đất hiện còn nhiều bất cập. Có trường hợp cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính khoảng 24 tỉ đồng nhưng vì vượt mốc 20 tỉ đồng nên hồ sơ phải khảo sát lại, dẫn đến bị chuyển qua nhiều cơ quan và kéo dài xử lý trong nhiều năm.

Theo lãnh đạo Công ty Lan Anh, việc xác định giá đất hiện cũng chưa sát thực tế. Trong khi giá trị đất được tính theo phương pháp thặng dư thì phần chi phí khấu trừ lại áp theo khung giá nhà nước thấp hơn nhiều so với thực tế thị trường, khiến doanh nghiệp gặp bất lợi. Được biết, hiện công ty này có 4 dự án đang vướng pháp lý, ảnh hưởng lớn đến hoạt động tài chính và tiến độ triển khai.

Cần có cơ chế xử lý các dự án tồn đọng

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TPHCM (HoREA) cho biết, sau khi TPHCM công bố tháo gỡ vướng mắc cho 838 dự án tồn đọng kéo dài và kêu gọi các doanh nghiệp tiếp tục báo cáo thì đến nay có thêm 90 dự án tồn đọng kéo dài chưa được giải quyết đã đăng ký tham gia chương trình. Trong số này có những dự án chết lâm sàng, người đứng đầu doanh nghiệp mất, bỏ trốn hay không còn năng lực triển khai.

Như dự án của Công ty Khang Gia ở quận Gò Vấp cũ đã giao nhà cho khách hàng vào ở từ hàng chục năm nay nhưng không thể bàn giao sổ hồng cho khách hàng vì dính nhiều sai phạm xây dựng, tiền sử dụng đất, và ông chủ đã mất.

Hay chung cư Gia Phú của Công ty Gia Phú dù đã xây xong phần thô và toàn bộ số căn hộ đã bán cho khách hàng nhưng chủ đầu tư hiện đã bỏ trốn, đang bị truy tìm, dự án cũng đang bị ngân hàng phát mãi.

Trường hợp dự án Bắc Rạch Chiếc do Công ty Địa ốc 5 thuộc Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn đầu tư rộng 90 ha hay khu đô thị Bình Trưng Đông của Công ty Địa ốc Phú Nhuận rộng 154 ha thì đã treo hơn 30 năm khiến hàng ngàn khách hàng điêu đứng vì họ mua đất nhưng không thể xây nhà, dù chủ đầu tư là các doanh nghiệp nhà nước.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, danh mục 838 khu đất, dự án không chỉ là những con số thống kê đơn thuần mà phản ánh một khối lượng tài sản rất lớn đang bị "đóng băng". Đáng chú ý là nhóm các dự án "đất vàng" thuộc nhóm 5, tức những khu đất chưa thể đưa vào sử dụng do vướng mắc pháp lý phức tạp.

Đặc biệt với các dự án tồn đọng kéo dài, trường hợp chủ đầu tư không còn năng lực triển khai, người đứng đầu doanh nghiệp qua đời hoặc bỏ trốn, ông Châu đề xuất TPHCM cần có cơ chế xử lý riêng thay vì để dự án đình trệ kéo dài.

Trong trường hợp dự án phải đem bán đấu giá, đơn vị trúng đấu giá sẽ tiếp tục thực hiện và thực hiện trách nhiệm của chủ đầu tư cũ với khách hàng (nếu có). Đối với những doanh nghiệp nhà nước, thành phố phải chế tài xử lý mạnh tay để buộc chủ đầu tư thực hiện dự án. Không thể để dự án treo lơ lửng mãi được, phải có lối ra, có giải pháp cụ thể để bảo đảm cho người mua nhà là bên ngay tình.