Sửa chữa khẩn cấp công trình ngăn mặn của Huế

Công trình ngăn mặn lớn nhất Đông Nam Á một thời

Đập ngăn mặn, giữ ngọt Thảo Long trên sông Hương là một trong những công trình thủy lợi quan trọng bậc nhất của TP Huế. Được khởi công từ tháng 8.2001 và đưa vào khai thác năm 2006, công trình có tổng mức đầu tư hơn 150 tỉ đồng, gồm 15 khoang cống ngăn mặn và một khoang âu thuyền. Đây được xem là công trình ngăn mặn, giữ ngọt lớn nhất Đông Nam Á thời điểm đó.

Trong nhiều năm qua, đập Thảo Long giữ vai trò kiểm soát xâm nhập mặn, bảo đảm nguồn nước ngọt cho lưu vực sông Hương. Công trình còn phối hợp với các hồ chứa Tả Trạch, Bình Điền và Hương Điền điều tiết nguồn nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, cải thiện môi trường sinh thái và góp phần ổn định hệ sinh thái vùng đầm phá Tam Giang.

Tuy nhiên, sau gần 20 năm khai thác liên tục, nhiều hạng mục của đập đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp. Hệ thống cửa van, kết cấu cơ khí cùng một số hạng mục thủy công không còn đáp ứng yêu cầu vận hành lâu dài, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn công trình nếu không được sửa chữa kịp thời.

Trước thực tế đó, dự án sửa chữa cấp bách nhằm bảo đảm an toàn đập Thảo Long được triển khai và dự kiến hoàn thành vào ngày 26.11.2027. Đây là hạng mục thuộc Dự án sửa chữa cấp bách đảm bảo an toàn hồ, đập chứa nước, với tổng mức đầu tư được phê duyệt 348,845 tỉ đồng.

Chạy đua tiến độ để hoàn thành trước mùa mưa lũ

Ghi nhận của phóng viên Báo Lao Động, những ngày này, tại công trường đập Thảo Long, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Nhiều máy móc, thiết bị cùng hàng chục kỹ sư, công nhân được huy động triển khai đồng loạt các hạng mục trọng điểm. Việc sửa chữa được thực hiện theo phương án vừa thi công vừa duy trì hoạt động của công trình nhằm bảo đảm nhiệm vụ điều tiết nguồn nước.

Theo ông Trương Văn Giang - Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Huế (Ban QLDA), dự án sửa chữa cấp bách bảo đảm an toàn đập Thảo Long đang được đẩy nhanh tiến độ trước mùa mưa lũ năm 2026.

Đến nay, khối lượng thi công đạt khoảng 34% giá trị hợp đồng. Các đơn vị đang tập trung thi công tại các khoang 1, 2, 9, 10, 11 và 12. Song song với đó, công tác gia công, chế tạo cửa van mới cũng được triển khai, đã hoàn thành 4 trong tổng số 6 cửa van, tương đương khoảng 80% khối lượng.

Theo ông Lê Văn Mẫn - Trưởng phòng Quản lý dự án (thuộc Ban QLDA), toàn bộ cửa van cũ của 6 khoang đang thi công đã được tháo dỡ, đưa lên bờ để sửa chữa. Những cửa van hư hỏng theo hồ sơ thiết kế đã được gia công, chế tạo mới. Khó khăn lớn nhất của dự án là xử lý chống thấm tại vị trí tiếp giáp giữa cừ với các trụ công trình nhằm ngăn nước rò rỉ khi bơm cạn nước để thi công. Công trình sửa chữa có độ phức tạp cao hơn nhiều so với xây dựng mới bởi phải kết hợp đồng thời các hạng mục thủy công, cơ khí và thiết bị. Đặc biệt, toàn bộ quá trình thi công đều được thực hiện trên mặt nước bằng hệ thống sà lan, không có mặt bằng cố định.

Theo Ban QLDA, mục tiêu trong năm 2026 là hoàn thành toàn bộ phần thủy công, lắp đặt cửa van và thiết bị cho 6 khoang cửa, hoàn thành việc lắp cửa trước ngày 20.8 để bảo đảm an toàn công trình trong mùa mưa lũ. Cùng với đó, các đơn vị sẽ tiếp tục gia cố hạ lưu, sửa chữa nhà quản lý và hoàn thiện hệ thống máy phát điện, bảo đảm đập Thảo Long vận hành ổn định, phát huy hiệu quả lâu dài.