Lừa đảo tâm linh online tăng cao sau Tết

Sử dụng AI để lừa đảo tâm linh

Chị Hoàng Thị Quỳnh Mai (tên nhân vật được yêu cầu thay đổi, 35 tuổi, trú tại Hà Nội) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại cú lừa đầu năm. Sau Tết, vì lo lắng năm nay gặp hạn Tam Tai, chị lên mạng tìm dịch vụ dâng sao giải hạn. Một fanpage mang tên giống một ngôi chùa nổi tiếng đăng hình ảnh nghi lễ trang nghiêm, có cả giấy “xác nhận công đức” khiến chị tin tưởng.

Người tư vấn nhắn tin rất chuyên nghiệp, yêu cầu chị cung cấp họ tên, ngày giờ sinh để “lập sớ” và chuyển 2,5 triệu đồng phí làm lễ từ xa. Chỉ vài phút sau khi chuyển khoản, chị bị chặn liên lạc. Fanpage cũng biến mất.

Không dừng lại ở đó, vài tuần sau, chị liên tục nhận được cuộc gọi mời vay tiền, đầu tư tài chính, thậm chí có người đọc vanh vách thông tin cá nhân của chị. Lúc này chị mới giật mình nhận ra dữ liệu mình cung cấp trước đó có thể đã bị lợi dụng. “Tôi chỉ mong cầu bình an đầu năm, không ngờ lại mất tiền và lo lắng nhiều hơn” - chị Mai chia sẻ.

Câu chuyện của chị Mai là lời cảnh báo về những “mồi nhử” tâm linh đang nở rộ trên mạng mỗi dịp đầu xuân.

Theo thượng tá, tiến sĩ tội phạm học Đào Trung Hiếu, lừa đảo dưới vỏ bọc tâm linh không phải hiện tượng mới, nhưng đang ngày càng biến tướng, tinh vi hơn.

Ông cho biết, ngoài những chiêu trò quen thuộc như cúng sao giải hạn, gọi vong, vay tài lộc đầu năm, các đối tượng hiện nay đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ để gia tăng mức độ thuyết phục. Họ sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo nội dung, hình ảnh, video; tổ chức livestream trên các nền tảng như: Facebook, TikTok, Zalo nhằm thu hút người xem và tạo cảm giác hoạt động “có thật”.

Theo ông, một trong những thủ đoạn phổ biến là sử dụng các thông điệp chung chung nhưng đánh trúng tâm lý lo sợ của người dân. Chẳng hạn, phán rằng gia đình đang có “vong theo”, “năm nay là năm hạn”, “cần làm lễ cắt duyên âm kẻo gặp đại họa”, từ đó dẫn dắt nạn nhân chi tiền làm lễ.

Nhiều đối tượng quảng cáo vật phẩm phong thủy với công dụng được thổi phồng như: Đã khai quang, cải mệnh, hút tài lộc... rồi bán với giá cao. Bên cạnh đó, chúng lập các hội nhóm trên mạng xã hội, đăng tải nội dung hấp dẫn để thu hút người tham gia, sau đó giới thiệu dịch vụ thu phí.

Niềm tin tín ngưỡng cần đi cùng hiểu biết

Thượng tá Đào Trung Hiếu cho rằng, việc điều tra, xử lý các hành vi trục lợi tâm linh hiện nay gặp không ít khó khăn. Thông thường, cơ quan chức năng chủ yếu tiếp cận vụ việc thông qua trình báo của nạn nhân. Tuy nhiên, việc thu thập chứng cứ phức tạp do giao dịch diễn ra trên không gian mạng.

Thứ hai, các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo. Khi bị phát hiện, chúng có thể nhanh chóng xóa tài khoản, lập tài khoản mới và tiếp tục hoạt động. Điều này gây khó khăn cho việc xác định danh tính, truy vết.

Thứ ba, nhiều người dù bị lừa nhưng không trình báo vì cảm thấy xấu hổ hoặc không nhận thức rõ mình đã trở thành nạn nhân. Theo ông Hiếu, đây là yếu tố khiến loại tội phạm này có điều kiện tiếp tục tồn tại.

Về giải pháp, thượng tá Đào Trung Hiếu nhấn mạnh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng và các nền tảng trực tuyến như Facebook, TikTok, Zalo để kiểm soát, xử lý các nội dung liên quan đến hoạt động tâm linh có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

“Có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để rà soát và xử lý các nội dung vi phạm. Khi phát hiện tài khoản đăng tải nội dung lừa đảo, cần đánh sập ngay lập tức để ngăn chặn hành vi trục lợi” - ông nói.

Bên cạnh đó, ông cho rằng, cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức, phân biệt rõ giữa tín ngưỡng chân chính và mê tín dị đoan. “Niềm tin tín ngưỡng là nhu cầu chính đáng của con người, nhưng cũng cần có sự hiểu biết để không rơi vào cạm bẫy. Khi có nhu cầu tâm linh, hãy tìm đến các cơ sở thờ tự hợp pháp, tránh những điện thờ tự phát” - thượng tá Đào Trung Hiếu khuyến cáo.

Ông cũng lưu ý nếu có người yêu cầu đóng số tiền lớn để mua vật phẩm phong thủy với lời hứa “cải mệnh”, người dân cần cảnh giác. Đồng thời, khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng để được hỗ trợ.