Mỏ cát ở Đà Nẵng quy hoạch nhiều, cấp phép ít, giá cát tăng 40%

Quy hoạch 186 mỏ, cấp phép 11 mỏ

Khảo sát tại các đại lý vật liệu xây dựng tại Đà Nẵng cho thấy, cát xây và cát tô hiện phổ biến ở mức khoảng 600.000 – 650.000 đồng /m3, tăng mạnh so với mức 300.000 - 450.000 đồng/m3 của năm trước (tăng khoảng 40%). Đây cũng là nhóm vật liệu tăng mạnh nhất, kéo theo giá đá, gạch, thép, xi măng cùng leo thang, khiến mặt bằng chi phí xây dựng bị đội lên rõ rệt.

Theo các cơ quan quản lý, nguyên nhân lớn nhất không nằm ở nhu cầu tăng bất thường, mà nằm ở sự khan hiếm nguồn cung cát.

Ông Nguyễn Hồng An, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết theo quy hoạch, thành phố có 186 mỏ cát, sỏi. Thế nhưng đến nay mới chỉ có 11 mỏ được cấp phép khai thác tại khu vực Quảng Nam (cũ), với tổng trữ lượng hơn 852.000m3, công suất khoảng 122.000m3/năm. So với nhu cầu thực tế của thị trường, con số này là quá thấp.

Nói cách khác, quy hoạch thì rất lớn, nhưng cấp phép lại quá chậm. Khoảng cách giữa con số trên giấy và nguồn hàng ngoài thị trường đang tạo ra cơn khát cát, đẩy giá lên từng ngày.

Đáng nói hơn, không ít mỏ đã hoàn tất đấu giá gần 1 năm trước, đã được công nhận kết quả, nhưng vẫn chưa thể khai thác. Các vướng mắc về thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và các điều kiện liên quan khiến nhiều mỏ dù đã “có chủ” vẫn tiếp tục nằm trên giấy.

“Chúng tôi vừa được cấp phép thăm dò khoáng sản, nếu nhanh thì mất khoảng 1 năm rưỡi nữa mới đi vào khai thác” – 1 đơn vị trúng đấu giá mỏ cát cho biết.

Đây cũng là lý do khiến nguồn cung không được bổ sung, còn thị trường thì tiếp tục bị bóp nghẹt. Cái giá của sự chậm trễ này đang đổ dồn lên vai doanh nghiệp và người dân.

Ông Nguyễn Văn Xuân, Giám đốc một doanh nghiệp cung ứng bê tông tươi khu vực phía nam Đà Nẵng cho biết: “Kho dự trữ cát sắp cạn kiệt, vài ngày nữa chúng tôi sẽ phải ra thông báo ngưng cung cấp bê tông tươi cho khách hàng. Đây là tình huống bất khả kháng, xuất phát từ sự đứt gãy nguồn cung”.

Doanh nghiệp, người dân chật vật vì cát đắt

Ông Trần Minh Quân, đại diện một doanh nghiệp xây dựng tại Đà Nẵng, cho biết giá vật liệu hiện chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng mức đầu tư. Với những hợp đồng đã ký theo đơn giá cũ, doanh nghiệp gần như không còn biên lợi nhuận, thậm chí phải bù lỗ để giữ tiến độ. Nếu giá cát và các vật liệu tiếp tục neo cao, nguy cơ giãn tiến độ, điều chỉnh kế hoạch thi công là điều khó tránh khỏi.

Người dân xây nhà cũng không khá hơn. Anh Phạm Đức Long, trú phường Tam Kỳ, cho biết dự toán xây nhà của gia đình đã tăng thêm hàng trăm triệu đồng chỉ sau một thời gian ngắn cập nhật lại giá vật liệu. Kế hoạch xây dựng vì vậy buộc phải tính toán lại, thậm chí phải thu hẹp quy mô hoặc lùi thời điểm khởi công.

Tại khu vực nông thôn, nhiều hộ dân rơi vào thế bị động. Chị Trần Thị Hương ở xã Tam Xuân cho hay cát tăng giá mạnh từ đầu năm, nguồn hàng lại khan hiếm, muốn mua cũng không dễ. Nhưng vì đã ấn định thời điểm xây dựng, gia đình vẫn phải chấp nhận mua với giá cao.

Ở phía nhà cung ứng, áp lực cũng không nhỏ. Một doanh nghiệp vận tải vật liệu cho biết mặt bằng giá sắt thép, gạch, cát, đá, xi măng hiện đã tăng từ 12 - 50% tùy loại. Đáng lo hơn, giá thường chỉ được báo theo từng tháng, khiến thị trường thiếu ổn định, doanh nghiệp khó dự báo, người dân càng khó tính toán chi phí.

Anh Trần Văn Hùng – tài xế xe ben cho biết – “Do nguồn cung cát, sỏi khan hiếm, anh em chỉ chạy được một chuyến/ngày, thu nhập giảm hơn 3 lần. Chúng tôi không biết sẽ cầm cự được bao lâu nữa”.

Không chỉ người dân và doanh nghiệp ảnh hưởng, nhiều dự án giao thông trọng điểm ở Đà Nẵng cũng bị chậm tiến độ do khan hiếm, đẩy giá nguyên vật liệu tăng cao.