Nhận quà Tết qua tin nhắn, chiêu giả mạo để lừa đảo

Nhắm vào tâm lý háo hức của người dân

Bà Nguyễn Thị Hồng (tên nhân vật được thay đổi, trú tại Phú Thọ) chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại việc bị kẻ gian chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong tài khoản chỉ vì tin vào thông báo “nhận quà Tết”.

Sáng 30.12, bà Hồng nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là cán bộ phường, thông báo bà thuộc diện được nhận 400.000 đồng hỗ trợ Tết Dương lịch 2026 theo nghị quyết mới của Chính phủ. Người này đọc đúng họ tên, năm sinh, khiến bà Hồng tin tưởng. Sau đó, đối tượng hướng dẫn bà bấm vào một đường link gửi qua tin nhắn để “xác nhận thông tin nhận quà”.

Do tuổi cao, không rành công nghệ, bà Hồng làm theo từng bước hướng dẫn, cung cấp số tài khoản ngân hàng và mã OTP với suy nghĩ chỉ để “nhận tiền hỗ trợ”. Chỉ ít phút sau, điện thoại của bà liên tục báo biến động số dư, hơn 5 triệu đồng trong tài khoản bị chuyển đi. Khi gọi lại số điện thoại ban đầu thì không liên lạc được, bà Hồng mới tá hỏa đến ngân hàng và trình báo công an.

Chia sẻ với Báo Lao Động, chị Đinh Thị Trà (tên nhân vật được thay đổi) - con gái bà Hồng - cho biết: “Tiền tiết kiệm của mẹ tôi giữ hộ, chỉ để lại một ít để bà chi tiêu lặt vặt, nhưng cũng may mắn là số tiền bị lừa không quá nhiều” - chị Trà nói.

Mới đây, công an một số địa phương đã đưa ra cảnh báo lừa đảo liên quan đến việc nhận tiền 400.000 đồng Tết dương lịch 2026. Theo Công an TP Hải Phòng, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 418/NQ-CP ngày 28.12.2025 về việc tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho người có công với cách mạng, người nhận hưu trí xã hội và đối tượng yếu thế khác... Tuy nhiên, lợi dụng chính sách ý nghĩa này, một số đối tượng xấu đã tung ra nhiều thủ đoạn lừa đảo tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản. Chúng thường nhắm vào tâm lý háo hức của người dân, gửi cho họ các đường link có chứa mã độc thông qua các tin nhắn hoặc cuộc gọi mạo danh là cán bộ của cơ quan Nhà nước hỗ trợ người dân nhận quà.

Tại một địa phương khác, ngay đầu tháng 1.2026, Công an xã Yên Cường (tỉnh Tuyên Quang) kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, bảo vệ an toàn tài sản cho người dân.

Chiêu “ngắt kết nối” khiến nạn nhân dễ bị thao túng

Trao đổi với Lao Động, Đại úy, ThS Phạm Khánh Hòa (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an) cho biết, tình trạng lừa đảo, giả mạo và tin giả trên không gian mạng hiện không còn là vấn đề cục bộ ở Việt Nam mà đã trở thành thách thức mang tính toàn cầu.

Các số liệu thống kê và quá trình nghiên cứu, theo dõi thực tiễn, trung bình cứ khoảng 220 người sử dụng mạng xã hội thì có ít nhất một người trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo. Đáng chú ý, khoảng 70% người dùng từng tiếp xúc với các cuộc gọi lừa đảo trên môi trường số. Số vụ việc có xu hướng gia tăng rõ rệt qua từng năm, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó nhận diện.

Theo đại úy Phạm Khánh Hòa, một trong những nguyên nhân chính khiến nạn nhân dễ sập bẫy lừa đảo là tình trạng “ngắt kết nối”. Khi bị cô lập khỏi người thân, bạn bè và các kênh thông tin đáng tin cậy, nạn nhân sẽ suy giảm khả năng kiểm soát tâm lý, dẫn đến những quyết định vội vàng. Các đối tượng thường dựng lên những kịch bản nghiêm trọng, đưa ra thông tin cá nhân chính xác, thậm chí xác định vị trí hiện tại của nạn nhân để gây áp lực, tạo hoang mang.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cho biết, hiện nay đã có nhiều công cụ, giải pháp được nghiên cứu và triển khai nhằm hỗ trợ người dân phát hiện sớm các nội dung giả mạo, hành vi lừa đảo công nghệ cao. Trong đó, một số ứng dụng như NTrust cho phép người dùng kiểm tra, phân biệt số điện thoại thật - giả, giúp sàng lọc và nhận diện các cuộc gọi có dấu hiệu lừa đảo.

Bên cạnh đó, người dân có thể truy cập tài khoản "Chống lừa đảo" trên nền tảng Zalo để tương tác với chatbot. Thông qua việc cung cấp nội dung trao đổi, thông tin nghi vấn hoặc hình ảnh chụp màn hình, hệ thống sẽ phân tích và đưa ra cảnh báo, hỗ trợ người dùng kiểm chứng nguy cơ bị lừa đảo.

Hiệp hội An ninh mạng Việt Nam hiện cũng vận hành một số website hỗ trợ người dân tra cứu, nhận diện các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng, tiêu biểu như tinnhiemmang.vn và chongluadao.vn. Các nền tảng này giúp người dùng chủ động tiếp cận thông tin cảnh báo, nâng cao kỹ năng phòng ngừa và bảo vệ an toàn cho bản thân khi tham gia môi trường số.