Sông Lô bị thu hẹp vì loạt công trình trái phép

Loạt công trình lấn chiếm lòng sông Lô

Ghi nhận của PV thời điểm cuối tháng 12.2025, các công trình xâm lấn sông Lô có diện tích từ hàng trăm đến hàng chục nghìn mét vuông, trong đó diện tích lấn chiếm lớn với công trình xây dựng kiên cố lại là của các công ty, tổ chức đang hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trạm trộn bê tông của Công ty cổ phần bê tông và xây dựng Hưng Phụng (Công ty bê tông Hưng Phụng) tại xã Vị Xuyên là một trong số nhiều công trình công khai lấn chiếm sông Lô. Trong suốt nhiều năm, công ty này đã âm thầm đổ đất đá xuống bờ, lòng sông Lô sau đó xây dựng nhà xưởng.

Theo tìm hiểu, trạm trộn bê tông của Công ty bê tông Hưng Phụng có tổng diện tích gần 4.000m2 thì diện tích lấn chiếm ra sông Lô là 1.600m2. Việc đổ đất lấn chiếm đã làm sông Lô bị thu hẹp khoảng 20m, ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng tiêu thoát lũ.

Anh Triệu Văn Hà (tên đã thay đổi) xã Vị Xuyên cho biết, trước đây Công ty bê tông Hưng Phụng hoạt động rầm rộ, đất đá cùng bê tông thải từ trạm trộn và các xe bồn được đơn vị này đổ trực tiếp xuống bờ sông Lô. Sự việc này đã xảy ra từ trước năm 2018. “Người dân kiến nghị nhiều, cơ quan chức năng cũng có kiểm tra xử lý nhưng chưa dứt điểm được”, anh Hà cho hay.

Hiện nay, tại khu vực trạm trộn của Công ty Hưng Phụng đã dừng các hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, phần diện tích lấn chiếm sông Lô vẫn chưa được tháo dỡ, hoàn trả như ban đầu khiến người dân bức xúc.

Trong khi đó, tại khu vực dẫn vào các phường trung tâm của tỉnh Hà Giang cũ (nay là tỉnh Tuyên Quang), công trình nhà xưởng trái phép lấn chiếm sông Lô của Công ty TNHH sản xuất thương mại và dịch vụ gas Đông Tùng (Công ty gas Đông Tùng) với diện tích hàng trăm mét vuông dù đã được chỉ ra nhưng sau nhiều năm vẫn tồn tại.

Từ năm 2017 Công ty gas Đông Tùng đã bắt đầu đổ đất đá lấn chiếm lòng sông Lô và xây dựng nhà xưởng, công trình trái phép với diện tích gần 500m2. Sau khi đổ đất lấn chiếm, đơn vị này còn xây dựng tường kè bê tông kiên cố kéo dài hàng chục mét chạy dọc theo lòng sông Lô. Việc lấn chiếm của Công ty gas Đông Tùng khiến lòng sông Lô bị thu hẹp khoảng 15 mét so với hiện trạng ban đầu. Trong suốt nhiều năm sau đó, dù cơ quan chức năng nhiều lần yêu cầu tháo dỡ, song đến nay Công ty gas Đông Tùng vẫn chưa khắc phục triệt để.

Dấu hiệu buông lỏng quản lý

Việc lấn chiếm sông Lô khiến dòng chảy bị thu hẹp, làm giảm nghiêm trọng khả năng thoát lũ và được xác định là một trong những nguyên nhân gây ngập lụt kéo dài tại các phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 vào cuối tháng 9, đầu tháng 10.2025.

Ông Phan Huy Ngọc - Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang nhận định, việc sông Lô bị lấn chiếm gây cản trở lưu lượng dòng chảy là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng ngập lụt tại phường Hà Giang 1 và Hà Giang 2 trong tháng 10.2025. Khi lòng sông bị lấn chiếm, mặt cắt dòng chảy không còn đảm bảo, khả năng tiêu thoát nước tự nhiên bị suy giảm.

Hậu quả nhãn tiền đã thấy rõ nhưng những vi phạm lấn chiếm có tính chất nghiêm trọng của Công ty gas Đông Tùng và Công ty bê tông Hưng Phụng vẫn chưa thể xử lý dứt điểm trong khi những vi phạm đã được phát hiện, xử phạt hành chính từ năm 2018.

Trao đổi với PV Báo Lao Động, ông Lý Xuân Tiến - Phó Chủ tịch UBND xã Vị Xuyên cho biết, địa phương đã kiểm tra, khoanh vùng phạm vi đất lấn chiếm tại các đơn vị Công ty gas Đông Tùng và Công ty bê tông Hưng Phụng. Tuy vậy, việc xử lý dứt điểm là khá khó khăn, cần thời gian.

"Khu vực nhà xưởng lấn chiếm trái phép của Công ty gas Đông Tùng có diện tích hơn 400m2. Đến nay đơn vị này đã tháo dỡ được khoảng 200m2, phần còn lại liên quan đến hệ thống máy móc đang hoạt động sản xuất nên chưa thể tháo dỡ. Phía Công ty gas Đông Tùng đề nghị cho lùi việc tháo dỡ đến khi thuê được mặt bằng bên cạnh để thực hiện chuyển nhà xưởng, máy móc thiết bị", ông Tiến cho biết.

Đối với vi phạm của Công ty bê tông Hưng Phụng, Phó Chủ tịch UBND xã Vị Xuyên cho biết, việc xử lý, hoàn trả nguyên trạng khu vực lấn chiếm gặp nhiều khó khăn, cần thêm thời gian do trạm trộn của đơn vị này được xây dựng trên đất mua lại của người dân vốn là đất thổ cư và đất trồng cây nhưng không được chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định. Trước đó, khu vực này đã có việc đổ đất đá lấn chiếm sông Lô.

Theo tài liệu có được, vào cuối năm 2024, UBND huyện Vị Xuyên (cũ) đã ban hành các quyết định thu hồi, bãi bỏ hàng loạt các văn bản không đúng thẩm quyền của UBND và HĐND huyện Vị Xuyên, UBND xã Đạo Đức (nay là xã Vị Xuyên) cấp cho Công ty gas Đông Tùng và Công ty bê tông Hưng Phụng trong đó có việc phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng sai thẩm quyền, cấp sai giấy phép xây dựng.

Trước đó, vào năm 2018, Đoàn kiểm tra của tỉnh Hà Giang (cũ) cũng đã chỉ ra việc thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý đất đai, quản lý trật tự xây dựng, buông lỏng quản lý Nhà nước đất đai để xảy ra lấn chiếm đất đai xây dựng nhà xưởng và xây dựng kè lấn chiếm trái phép, không cương quyết xử lý dứt điểm dẫn đến sai phạm của UBND huyện Vị Xuyên UBND (cũ) và xã Đạo Đức (cũ).