Tin mới 
Đội Quản lý thị trường số 4 khám kho bán hàng trên TikTok shop thu giữ nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc. Ảnh: QLTT Quảng Ninh
Trong đó, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao đẩy mạnh các hoạt động kiểm sát, xét xử các vụ án về SHTT, bảo đảm xử lý nghiêm minh, có tính răn đe, đúng quy định pháp luật; trong đó tập trung điều tra, truy tố, xét xử một số vụ án điển hình.
Hiện tại, hai Tòa án chuyên trách SHTT tại Hà Nội và TPHCM, chuyên giải quyết các tranh chấp và hành vi xâm phạm quyền SHTT chính thức được vận hành (từ ngày 1.7.2025). Tính từ ngày 1.7.2025 đến nay, Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Hà Nội (tòa chuyên trách SHTT tại Hà Nội) đã tiếp nhận 42 đơn khởi kiện về SHTT, đã thụ lý 21 vụ, giải quyết 3 vụ; trả lại 6 đơn và chuyển một đơn.
Theo ghi nhận từ hệ thống TAND Tối cao, từ năm 2018-2025, có 57 vụ việc tranh chấp quyền SHTT, được tòa án nhân dân các tỉnh, thành phố giải quyết, công bố bản án. Có thể thấy, các vụ việc liên quan đến SHTT đa phần được đưa ra xét xử ở góc độ vụ án dân sự, tranh chấp quyền SHTT.
Hôm 5.3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) thông tin về vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc trên hệ thống Xôi Lạc TV. Nếu bị đưa ra xét xử hình sự, đây là vụ án điển hình về xâm phạm quyền tác giả, SHTT.
Dưới góc nhìn tội phạm học, thượng tá - tiến sĩ Đào Trung Hiếu cho biết, tình hình xâm phạm SHTT hiện nay diễn biến rất phức tạp, với xu hướng ngày càng tinh vi, xuyên biên giới và có yếu tố công nghệ cao. Nếu trước đây, vi phạm chủ yếu là hàng giả truyền thống, sao chép nhãn hiệu hoặc buôn bán thủ công nhỏ lẻ, thì hiện nay đã xuất hiện những “hệ sinh thái vi phạm” hoạt động chuyên nghiệp trên môi trường số.
Tiến sĩ Đào Trung Hiếu cho rằng, Công điện của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT là một tín hiệu rất đáng chú ý trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và sáng tạo.
Ông Hiếu cho rằng, việc xử lý xâm phạm SHTT hiện nay gặp không ít khó khăn trong phát hiện, thu thập chứng cứ; Chế tài xử lý dù đã có, nhưng tính răn đe trong thực tiễn chưa thực sự mạnh; Sự phối hợp liên ngành đôi khi chưa theo kịp tốc độ biến đổi của tội phạm công nghệ. Xử lý xâm phạm SHTT hiện nay phải là câu chuyện của cả công an, hải quan, thuế, nền tảng số, ngân hàng, viễn thông và hợp tác quốc tế.
Để ngăn chặn tình trạng xâm phạm SHTT, cần nâng cao năng lực công nghệ trong phát hiện và truy vết vi phạm. Trong thời đại AI và dữ liệu lớn, không thể chống vi phạm bằng phương thức thủ công truyền thống. Nhà nước cần thúc đẩy các công cụ giám sát số, truy vết giao dịch điện tử, xác thực nguồn gốc số và cơ chế phối hợp dữ liệu giữa các cơ quan chức năng.
Bên cạnh đó cần hoàn thiện khung pháp luật, bổ sung cơ chế bồi thường; vận hành hiệu quả Tòa chuyên trách SHTT; mở rộng cơ chế giám định độc lập, chấm dứt độc quyền; ứng dụng công nghệ số, blockchain, AI để bảo vệ thương hiệu; nâng cao nhận thức cộng đồng trong chống hàng giả.
