Tin mới 
Doanh nghiệp “trực chiến” bảo vệ bản quyền
Không ít bộ phim vừa ra rạp, phim chiếu độc quyền trên nền tảng số hay các chương trình truyền hình ăn khách nhanh chóng bị đăng tải trái phép chỉ sau vài giờ phát sóng.
Dù nhiều đợt truy quét đã được triển khai trong thời gian qua, thực tế cho thấy các website vi phạm vẫn liên tục đổi tên miền, thay máy chủ hoặc chuyển sang nền tảng khác để tiếp tục hoạt động.
Điều này khiến cuộc chiến bảo vệ bản quyền trên môi trường số trở nên ngày càng khó khăn đối với cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp phát hành nội dung.
Một đại diện của nền tảng truyền hình và giải trí trực tuyến phổ biến tại Việt Nam cho biết, hiện đơn vị có khoảng 10 nhân sự chuyên thực hiện công việc rà quét và trực bảo vệ bản quyền nội dung.
Tuy nhiên, dù nhiều website đã bị xử lý, tình trạng vi phạm vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt.
“Dù những chuyên án như Xôi Lạc đã thành công và tạo được hiệu ứng nhất định, có sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước cũng như cơ quan điều tra để triệt phá những đường dây quy mô lớn, nhưng các website lậu lại mọc lên như nấm sau mưa. Đây là vấn đề nhức nhối nhất hiện nay”, vị này chia sẻ.
Theo đại diện doanh nghiệp, hiện nay các đơn vị phát hành gần như chỉ đủ nguồn lực ưu tiên bảo vệ các nội dung độc quyền dạng simulcast - tức phim phát song song với đơn vị nắm quyền phát sóng. Với những bộ phim này, doanh nghiệp thường xuyên phải gửi công văn tố giác tới quản trị các website đăng tải trái phép như MotChill hay Mọt Phim.
“Có những bộ phim TVB, phim Hàn Quốc, phim Âu Mỹ hoặc các phim điện ảnh chiếu trên nền tảng ngay sau khi ra rạp là nội dung simulcast độc quyền, được mua bản quyền với chi phí rất cao. Tuy nhiên, các website lậu vẫn ngang nhiên lấy về và phát sóng, thậm chí còn phát sóng trước các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phát thanh, truyền hình chính thống”, người này cho biết.
Trong khi đó, với các phim không độc quyền, doanh nghiệp cho rằng cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các nền tảng phân phối nội dung trong nước cũng như sự hỗ trợ quyết liệt hơn từ cơ quan quản lý. Một thực tế được chỉ ra là thời gian xử lý vi phạm hiện vẫn còn chậm.
“Có khi đến lúc gỡ được phim thì phim cũng đã chiếu xong rồi”, đại diện doanh nghiệp nói thêm.
Cuộc “chạy đua tốc độ” với website lậu
Nhìn nhận về thực trạng này, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng vi phạm bản quyền số hiện nay không còn đơn thuần là hành vi “xem chùa”, “nghe chùa”.
Ông nhận định phía sau nhiều website phim lậu, nhạc lậu là cả một hệ sinh thái trục lợi từ quảng cáo, dẫn dụ người dùng vào nội dung độc hại, thậm chí liên quan đến cờ bạc, lừa đảo và đánh cắp dữ liệu. Theo ông, việc Thủ tướng yêu cầu triệt phá các website lậu có lượng truy cập lớn là “đánh đúng vào đầu mối” của vi phạm bản quyền số.
“Không thể phát triển công nghiệp văn hóa nếu thị trường không bảo vệ được quyền sở hữu trí tuệ; không thể khuyến khích sáng tạo nếu người sáng tạo không được hưởng thành quả chính đáng từ lao động của mình”, ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Trong khi đó, ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho rằng, đây là cuộc “chạy đua tốc độ” giữa cơ quan chức năng và các đối tượng vi phạm.
“Một website có thể bị chặn hoặc bị xử lý hôm trước nhưng ngay sau đó đã xuất hiện dưới tên miền mới, máy chủ mới, thậm chí sử dụng hệ thống phân tán hoặc đặt máy chủ ở nước ngoài để tiếp tục hoạt động”, ông nói.
Theo ông Đặng Trần Cường, qua rà soát thực tế có những hệ thống duy trì cùng lúc nhiều tên miền như Motchi**, Roph** hay Ghiền Ph** để sẵn sàng thay thế khi bị xử lý. Trong khi đó, cơ quan quản lý phải thực hiện đầy đủ quy trình pháp luật, xác minh chủ thể, thu thập chứng cứ điện tử và phối hợp nhiều đơn vị, đặc biệt với các trường hợp có yếu tố xuyên biên giới.
Tuy nhiên, điểm tích cực là thời gian gần đây, công tác xử lý đã chuyển sang hướng phối hợp liên ngành mạnh hơn. Theo Kế hoạch triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg, các lực lượng quản lý chuyên ngành, an ninh mạng và điều tra sẽ cùng phối hợp kiểm tra, xử lý các vi phạm bản quyền phim trên môi trường mạng thay vì xử lý riêng lẻ như trước.
Về phía Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan thuộc chức năng chuyên môn của Cục Bản quyền tác giả.
Ông Đặng Trần Cường cho biết: "Cục Điện ảnh sẽ phối hợp với Cục Bản quyền tác giả và các cơ quan chức năng trong công tác rà soát, nhận diện các website và nội dung vi phạm liên quan đến phim; phối hợp đánh giá mức độ ảnh hưởng đối với thị trường điện ảnh; cung cấp thông tin chuyên môn về phim, chủ thể quyền, hoạt động phát hành, phổ biến phim và hỗ trợ quá trình xử lý theo chức năng, nhiệm vụ được giao".
Bên cạnh đó, Cục Điện ảnh cũng sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị phát hành, hệ thống rạp chiếu phim, các nền tảng phổ biến phim hợp pháp để tăng cường phát hiện sớm các hành vi quay lén, phát tán trái phép phim trên môi trường mạng. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ bản quyền và bảo vệ môi trường phát triển lành mạnh của ngành điện ảnh Việt Nam.
