Tin mới 
Những tháng tiếp theo của năm 2026 liên tục xuất hiện những tín hiệu tích cực. “Thỏ ơi!!” đạt khoảng 450 tỉ đồng, “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” vượt 200 tỉ đồng. Đến cuối tháng 8, “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu” tiếp tục vượt mốc 200 tỉ đồng. Giữa tháng 9, “Lên hương” gây chú ý khi đạt trên 30 tỉ đồng chỉ sau ba ngày chiếu sớm. Những con số ấy cho thấy thị trường phim Việt đang tăng tốc. Nhưng phía sau những bộ phim trăm tỉ là một câu chuyện khác: Ai đang thực sự tạo ra và hưởng lợi từ cơn sốt này?
Không chỉ có đạo diễn, diễn viên hay nhà sản xuất. Đó là cả một hệ sinh thái gồm nhà đầu tư, nhà phát hành, hệ thống rạp và những doanh nghiệp đang ngày càng chuyên nghiệp hóa việc biến một bộ phim thành một sản phẩm thị trường.
Vai trò của nhà sản xuất
Một bộ phim thương mại hiện nay không thể chỉ bắt đầu bằng một kịch bản hay và một đạo diễn có tên tuổi. Nó phải bắt đầu bằng một bài toán lớn hơn, làm cho ai xem, kinh phí bao nhiêu, phát hành lúc nào, cạnh tranh với ai và làm thế nào để thu hồi vốn?
Nhà sản xuất vì thế không còn đơn thuần là người đứng sau để huy động tiền và tổ chức sản xuất. Họ phải đóng vai trò của một nhà điều hành, phát triển dự án, kiểm soát ngân sách, lựa chọn ê-kíp, tính toán lịch phát hành, phối hợp truyền thông và theo dõi phản ứng của thị trường.
Thành công của những bộ phim doanh thu hàng trăm tỉ đồng cho thấy công chúng Việt Nam đã trở thành một thị trường đủ lớn để các nhà sản xuất có thể đặt cược vào những câu chuyện Việt. Nhưng thị trường ngày càng khắc nghiệt.
Năm 2025, trong khoảng 55 phim Việt ra rạp, chỉ một bộ phận đạt doanh thu rất cao; trong khi nhiều phim thu về mức thấp. Khoảng cách giữa phim thắng và phim thất bại ngày càng lớn. Theo số liệu được VietnamPlus dẫn từ Box Office Vietnam, khoảng 28% phim Việt năm 2025 đạt doanh thu trên 80 tỉ đồng.
Đây vừa là dấu hiệu của một thị trường trưởng thành, vừa là lời cảnh báo. Khi khán giả có nhiều lựa chọn, một bộ phim yếu có thể bị loại khỏi cuộc chơi rất nhanh.
Nhà phát hành đưa bộ phim ra thị trường
Nếu nhà sản xuất tạo ra bộ phim thì nhà phát hành là mắt xích biến nó thành hàng hóa. Ngày phát hành, số lượng suất chiếu, chiến dịch truyền thông, vị trí của bộ phim trong lịch rạp, khả năng duy trì suất chiếu sau tuần đầu… đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.
Đây là lý do nhà phát hành ngày càng có vị trí quan trọng trong cấu trúc của điện ảnh Việt. Một bộ phim hay nhưng không được phát hành tốt vẫn có thể thất bại. Ngược lại, một bộ phim biết cách tạo sự tò mò, chọn đúng thời điểm và tiếp cận đúng nhóm khán giả có thể tạo ra hiệu ứng vượt xa dự đoán ban đầu.
Thị trường vì thế đang chuyển từ tư duy “làm xong phim rồi mới tìm cách bán” sang tư duy tính đường đi của bộ phim ngay từ khi bắt đầu dự án. Sự thay đổi này đặc biệt quan trọng khi chi phí sản xuất, quảng bá ngày càng lớn và cạnh tranh tại phòng vé ngày càng gay gắt. Nhưng nhà phát hành cũng không phải người quyết định cuối cùng.
Bởi giữa bộ phim và khán giả còn một cánh cửa quan trọng hơn là hệ thống rạp chiếu.
Rạp chiếu là cánh cửa cuối cùng của thị trường
Thị trường rạp Việt Nam hiện có sự tham gia của nhiều thương hiệu lớn như CGV, Lotte Cinema, Galaxy Cinema, Beta Cinemas, BHD Star, Cinestar… Sự cạnh tranh giữa các hệ thống này tạo thành mạng lưới đưa phim đến hàng triệu khán giả.
CGV là hệ thống có quy mô lớn nhất. Theo số liệu công bố, năm 2025 CGV Việt Nam đạt khoảng 4.689 tỉ đồng doanh thu, lợi nhuận hoạt động khoảng 691,5 tỉ đồng. Cuối năm 2025, hệ thống này vận hành 84 cụm rạp với 482 phòng chiếu.
Hạ tầng rạp chiếu đang trở thành một bộ phận có quyền lực rất lớn trong nền kinh tế điện ảnh. Bởi với một bộ phim, được phát hành chưa có nghĩa là đã tiếp cận được khán giả. Bộ phim còn phải có suất chiếu, có khung giờ, có khả năng giữ suất chiếu và cạnh tranh với hàng loạt tác phẩm khác.
Sự thống trị về số lượng phòng chiếu giúp các chuỗi rạp giữ quyền lực thương thảo lớn về tỉ lệ ăn chia doanh thu lẫn suất chiếu giờ vàng. Và câu chuyện ấy không chỉ thuộc về CGV. Lotte Cinema, Galaxy, Beta, BHD Star, Cinestar cùng các hệ thống khác đều đang tham gia vào cuộc cạnh tranh giành khán giả. Chính sự đa dạng ấy mới tạo nên cấu trúc thị trường, thay vì một doanh nghiệp đơn lẻ.
Có thể gọi 2025 là năm bùng nổ của điện ảnh Việt thì 2026 là năm thị trường tiếp tục tăng tốc. Nhưng doanh thu phòng vé chưa đủ để chứng minh Việt Nam đã có một nền công nghiệp điện ảnh hoàn chỉnh.
Giấc mơ công nghiệp điện ảnh tỉ đô
Một nền công nghiệp phải có cả chuỗi giá trị bao gồm vốn đầu tư, kịch bản, sản xuất, hậu kỳ, phát hành, rạp chiếu, nền tảng trực tuyến, bản quyền, xuất khẩu và khả năng tái đầu tư. Trong đó, một hành lang pháp lý hoàn thiện cùng cơ chế thu hút đầu tư đa dạng chính là bệ đỡ để toàn bộ chuỗi vận hành bền vững.
Quan trọng hơn, một bộ phim phải có đời sống vượt khỏi phòng vé.
Nếu phim chỉ kiếm tiền một lần khi bán vé, đó là một sản phẩm thành công. Nhưng nếu bộ phim tiếp tục tạo doanh thu từ nền tảng trực tuyến, bản quyền quốc tế, chuyển thể, làm lại hoặc các hình thức khai thác khác, nó mới bắt đầu trở thành một tài sản của công nghiệp điện ảnh.
Việt Nam đang có những điều kiện quan trọng như thị trường khán giả lớn, hệ thống rạp phát triển, doanh nghiệp sản xuất ngày càng chuyên nghiệp và quan trọng nhất, khán giả đã chứng minh họ sẵn sàng bỏ tiền cho phim Việt. Nhưng một thị trường lớn cũng đòi hỏi một năng lực sản xuất lớn hơn.
3.700 tỉ đồng của năm 2025 có thể bị vượt qua trong năm 2026. Thậm chí, nếu những tháng cuối năm tiếp tục xuất hiện các phim ăn khách, kỷ lục cũ có thể nhanh chóng trở thành một cột mốc lịch sử thay vì một đích đến.
Nhưng doanh thu tăng không nên khiến chúng ta nhầm lẫn giữa một phòng vé bùng nổ và một nền công nghiệp trưởng thành.
Một nền công nghiệp điện ảnh mạnh không chỉ được đo bằng số phim trăm tỉ. Nó được đo bằng khả năng biến tiền vé hôm nay thành vốn cho bộ phim ngày mai; biến những hiện tượng phòng vé thành năng lực sản xuất lâu dài và quan trọng nhất, biến khán giả Việt thành một thị trường điện ảnh bền vững. Nếu làm được điều đó, giấc mơ điện ảnh tỉ đô mới thực sự có cơ sở để bắt đầu.
