
4 thói quen ăn uống khiến cơ thể bị thiếu hụt omega-3. Đồ họa: Trà My
Chế độ ăn thiếu cân đối, lạm dụng đồ chiên rán và ít tiêu thụ cá béo có thể là những nguyên nhân chính khiến cơ thể không được cung cấp đủ lượng omega-3 cần thiết.
Axit béo omega-3 mang lại nhiều lợi ích thiết thực, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch, hỗ trợ phát triển não bộ, cải thiện thị lực và giảm phản ứng viêm. Chuyên gia cho biết, nếu tính tổng lượng axit béo này (bao gồm cả ALA từ thực vật), trung bình nữ giới trưởng thành cần khoảng 1,1 g và nam giới là 1,6 g mỗi ngày. Dưới đây là 4 thói quen phổ biến có thể dẫn đến sự thiếu hụt chất béo có lợi này.
| Thói quen ăn uống | Tác động đến Omega-3 |
|---|---|
| Hạn chế cá béo, hải sản | Thiếu hụt trực tiếp nguồn EPA và DHA dễ hấp thu. |
| Ăn quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán | Dễ làm mất cân đối chất béo trong chế độ ăn. |
| Dư thừa Omega-6 | Khẩu phần quá lệch về omega-6 có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng chất béo trong chế độ ăn. |
| Ăn nhiều đường tinh luyện | Làm giảm chất lượng khẩu phần và không có lợi cho chuyển hóa. |
Hạn chế tiêu thụ cá béo và hải sản
Cá béo và hải sản là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào, đặc biệt chứa EPA và DHA, hai dạng axit béo mà cơ thể có thể hấp thu và sử dụng trực tiếp. Nếu bạn loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm này, lượng omega-3 nạp vào có thể không đáp ứng đủ nhu cầu thiết yếu. Theo thời gian, sự thiếu hụt này có thể ảnh hưởng đến chức năng tim mạch, sức khỏe não bộ và khả năng chống viêm tự nhiên của cơ thể.
Uống ít nước và thiếu hụt chất xơ
Nước và chất xơ đóng vai trò quan trọng trong hệ tiêu hóa. Khi thiếu nước, dịch mật và enzyme tiết ra ít hơn, có thể làm giảm hiệu suất hấp thu omega-3. Đồng thời, việc thiếu chất xơ dễ gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và rối loạn chuyển hóa chất béo. Quá trình tiêu hóa kém cũng góp phần làm giảm khả năng hấp thu các dưỡng chất nói chung.

Tiêu thụ quá mức axit béo omega-6
Dù cả hai đều là axit béo thiết yếu, cơ thể luôn cần một tỉ lệ cân bằng giữa omega-6 và omega-3. Chế độ ăn quá nhiều omega-6 từ đồ chế biến sẵn hay các loại dầu thực vật (dầu ngô, dầu đậu nành) có thể ức chế quá trình chuyển hóa omega-3 từ thực vật (ALA) thành dạng hoạt động EPA và DHA. Để cải thiện, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên dầu ô liu và bổ sung cá béo khoảng 2 lần/tuần.
Lạm dụng đường tinh luyện
Việc tiêu thụ nhiều bánh kẹo, nước ngọt có thể gây rối loạn quá trình chuyển hóa lipid, làm giảm hiệu quả sử dụng các axit béo có lợi như omega-3. Hơn nữa, chế độ ăn nhiều đường thường kích hoạt các phản ứng viêm âm thầm, làm suy giảm đáng kể công dụng chống viêm vốn có của omega-3. Theo thời gian, thói quen này không chỉ gây thiếu hụt dinh dưỡng mà còn cản trở việc duy trì một nền tảng sức khỏe lành mạnh.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn chính xác và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
Góc hỏi đáp: Chế độ ăn uống và omega-3
Hỏi: Người trưởng thành cần bao nhiêu omega-3 mỗi ngày?
Đáp: Nếu tính riêng ALA, mức khuyến nghị tham khảo là khoảng 1,1 g/ngày đối với nữ trưởng thành và 1,6 g/ngày đối với nam trưởng thành. EPA và DHA có thể được bổ sung qua cá béo, hải sản hoặc nguồn phù hợp khác trong khẩu phần. Nhu cầu cụ thể có thể khác nhau tùy tình trạng sức khỏe.
Hỏi: Ăn quá nhiều dầu ngô hoặc dầu đậu nành có làm thiếu omega-3 không?
Đáp: Không nên nói ăn nhiều dầu ngô hoặc dầu đậu nành trực tiếp gây thiếu omega-3. Vấn đề là khẩu phần quá lệch về đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và ít cá, ít hạt giàu omega-3 có thể làm mất cân đối chất béo trong chế độ ăn. Cách tốt hơn là đa dạng nguồn chất béo, ưu tiên cá, hạt, quả hạch và các loại dầu thực vật phù hợp.

