Loại củ khiến đường huyết tăng nhanh
Dù là thực phẩm quen thuộc và giàu năng lượng, khoai tây có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn so với nhiều loại rau củ khác.
Khoai tây là loại củ khiến đường huyết tăng nhanh nếu không chế biến đúng cách. Ảnh: Kiều Vũ.
Các carbohydrate trong khoai tây chủ yếu là tinh bột - chất được tiêu hóa và chuyển hóa thành glucose tương đối nhanh trong ruột non.
Chỉ số glycemic index (GI) là một thước đo tiêu chuẩn phản ánh tốc độ của thực phẩm làm tăng đường huyết sau ăn: càng cao, đường huyết tăng càng nhanh.
Theo phân tích dinh dưỡng, khoai tây ở dạng nguyên bản thường rơi vào nhóm thực phẩm có GI cao, nghĩa là nó được cơ thể tiêu hóa nhanh và dẫn tới tăng đường huyết nhanh chóng sau bữa ăn, thậm chí tương đương với đồ uống có đường nếu chế biến ở dạng nướng hoặc nghiền.
Ví dụ, khoai tây nướng có GI lên đến khoảng 111, trong khi khoai tây luộc khoảng 82, đều là mức cao so với nhiều loại rau củ giàu chất xơ khác.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn đã xem xét mối liên hệ giữa tiêu thụ khoai tây và nguy cơ tiểu đường type 2.
Một tổng hợp dữ liệu từ 7 nghiên cứu tiền cứu lớn ở Mỹ (hơn 105.000 người) được xuất bản năm 2024 cho thấy mối liên quan phức tạp giữa tổng lượng khoai tây trong khẩu phần và nguy cơ tiểu đường;
Tuy nhiên việc tiêu thụ khoai tây chiên lại liên quan chặt chẽ với nguy cơ tăng mắc tiểu đường do hàm lượng tinh bột cao kết hợp với chất béo xấu.
Hơn nữa, các chuyên gia y tế công cộng nhấn mạnh rằng chính chỉ số GI cao và hàm lượng carbohydrate tinh chế trong khoai tây chính là lý do khiến nó có thể “gây sốc đường huyết” - đặc biệt khi khoai tây được tiêu thụ trong các bữa ăn thiếu chất xơ và protein để làm chậm hấp thu glucose.
Không chỉ loại củ, cách chế biến khoai tây quyết định tốc độ tăng đường huyết sau ăn.
Khoai tây chiên hoặc French fries không chỉ có GI cao mà còn chứa nhiều chất béo không lành mạnh và calorie - điều này không chỉ ảnh hưởng tới đường huyết mà còn làm tăng nguy cơ kháng insulin, thừa cân và hội chứng chuyển hóa.
Ngược lại, khoai tây hấp, luộc hoặc nướng một cách đơn giản (không thêm chất béo) có thể gây tăng đường huyết ít nghiêm trọng hơn so với phiên bản chiên rán, bởi các chất dinh dưỡng như chất xơ còn nguyên vẹn hơn và không chứa thêm chất béo dư thừa.
