Trang bị năng lực để doanh nghiệp Việt vươn ra quốc tế

Trang bị để doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập ngày càng sâu rộng, xuất khẩu không còn là câu chuyện riêng của một vài doanh nghiệp lớn hay khu vực FDI, mà trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, để đi ra thị trường toàn cầu, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế sẵn có, mà cần được trang bị đầy đủ về năng lực, thông tin, kỹ năng và hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp.

Chia sẻ tại toạ đàm "Thúc đẩy và giao thương quốc tế" trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân 2026, ông Bok Dug Gyou - Phó Giám đốc, Cơ quan Xúc tiến thương mại và đầu tư tại Hàn Quốc (KOTRA) cho rằng, hình ảnh doanh nghiệp chỉ quanh quẩn ở thị trường nội địa giống như chú ếch ngồi trong giếng, còn thị trường quốc tế là đại dương rộng lớn, nơi chỉ những doanh nghiệp được trang bị đầy đủ mới có thể bơi xa, bơi bền.

Theo ông Bok Dug Gyou, Việt Nam đang từng bước hình thành vai trò trung tâm sản xuất toàn cầu mới, ngay sau Trung Quốc, với sự hiện diện ngày càng rõ nét của các tập đoàn đa quốc gia. Nhiều sản phẩm mang nhãn “Made in Vietnam” đã có mặt tại các thị trường lớn trên thế giới. Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận, phần không nhỏ trong số đó vẫn đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

“Hiện nay, doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn xu hướng tập trung nhiều vào thị trường nội địa hơn là thị trường quốc tế, dù ngày càng có nhiều sản phẩm đã đủ sức cạnh tranh toàn cầu”, ông Bok Dug Gyou nhận định.

Theo đại diện KOTRA, khoảng trống lớn nhất hiện nay không nằm ở tiềm năng sản phẩm, mà ở mức độ chuẩn bị để bước ra thị trường quốc tế bài bản và dài hạn.

Phân tích sự khác biệt giữa doanh nghiệp xuất khẩu Hàn Quốc và Việt Nam, ông Bok Dug Gyou cho rằng, yếu tố then chốt nằm ở “trang bị” cho doanh nghiệp. Để bước ra thị trường toàn cầu, doanh nghiệp cần được trang bị đầy đủ về nghiên cứu thị trường, marketing quốc tế, tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị và kết nối đối tác. Nếu không có những công cụ đó, doanh nghiệp rất khó khám phá đại dương xuất khẩu.

Từ kinh nghiệm của Hàn Quốc, Chính phủ nước này đã chuyển từ cách hỗ trợ rời rạc sang mô hình hỗ trợ tích hợp, trong đó nổi bật là chương trình phiếu hỗ trợ xuất khẩu. Theo mô hình này, doanh nghiệp và Nhà nước cùng chia sẻ chi phí, với tỷ lệ doanh nghiệp khoảng 30% và 70% từ ngân sách nhà nước.

“Thông qua phiếu hỗ trợ xuất khẩu, doanh nghiệp Hàn Quốc có thể sử dụng nhiều dịch vụ như nghiên cứu thị trường, tư vấn chiến lược, marketing quốc tế hay tham gia hội chợ, kết nối đối tác. Mỗi năm, chúng tôi lựa chọn khoảng 5.000 doanh nghiệp tiêu biểu để triển khai chương trình này”, ông Bok Dug Gyou cho biết.

Xúc tiến thương mại phải đủ rộng và đủ sâu

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, đại diện KOTRA nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của xúc tiến thương mại thông qua hội chợ, triển lãm và kết nối giao thương quốc tế. Nếu doanh nghiệp Việt Nam mới tham gia khoảng vài chục sự kiện quốc tế mỗi năm, thì với Hàn Quốc, con số này có thể lên tới hàng trăm sự kiện trên toàn cầu.

Một lợi thế lớn khác của Hàn Quốc là mạng lưới xúc tiến thương mại rộng khắp. Song song với đó, Hàn Quốc đầu tư mạnh cho đào tạo đội ngũ thương nhân và chuyên gia xúc tiến thương mại chuyên nghiệp. Các chương trình đào tạo về marketing quốc tế, kỹ năng xuất khẩu và phân tích thị trường được triển khai bài bản thông qua các học viện chuyên trách, tạo nguồn nhân lực đủ năng lực hỗ trợ doanh nghiệp đi ra toàn cầu.

Từ kinh nghiệm của Hàn Quốc, ông Bok Dug Gyou cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo và vận dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện trong nước. Trước hết, doanh nghiệp Việt Nam cần mạnh dạn tham gia các hội chợ, triển lãm và sự kiện kết nối quốc tế, coi đây là cơ hội trải nghiệm thực tế để xác định rõ những gì còn thiếu cho hành trình xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng đào tạo đội ngũ xúc tiến thương mại và marketing quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực phân tích và cung cấp thông tin thị trường dựa trên các nguồn dữ liệu mở.

“Khi muốn xuất khẩu một sản phẩm, doanh nghiệp cần biết thị trường nào đang có nhu cầu cao nhất đối với sản phẩm đó, thay vì tiếp cận theo cảm tính”, ông nói.

Đại diện KOTRA cho rằng, tăng cường hạ tầng và nguồn lực cho hoạt động xúc tiến thương mại ở nước ngoài rất quan trọng. Với nhân sự mỏng, các cơ quan đại diện khó có thể hỗ trợ doanh nghiệp đi vào chiều sâu, trong khi đây lại là yếu tố quyết định hiệu quả xúc tiến. Ngoài ra, mô hình mời trực tiếp các nhà mua hàng, nhà phân phối quốc tế tới tham dự hội chợ và sự kiện trong nước, kèm theo hỗ trợ chi phí cơ bản, cũng được ông Bok Dug Gyou đánh giá là cách làm hiệu quả để tạo kết nối thực chất giữa doanh nghiệp và thị trường.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, cùng với các nỗ lực của Nhà nước trong hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu quốc gia, yêu cầu đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động bước ra khỏi “vùng an toàn” của thị trường nội địa, mạnh dạn tiếp cận thị trường quốc tế một cách bài bản và có chiến lược. Khi năng lực nội sinh của doanh nghiệp được nâng lên, xuất khẩu sẽ không chỉ là kênh tiêu thụ, mà trở thành động lực quan trọng giúp kinh tế Việt Nam nâng tầm vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Đánh giá cao vai trò của các hội chợ tổ chức tại Việt Nam, ông Bok Dug Gyou, Phó Giám đốc KOTRA cho rằng, mô hình mời trực tiếp các nhà mua hàng và nhà phân phối quốc tế tới tham dự các hội chợ, triển lãm trong nước, trong đó Hội chợ Mùa Xuân 2026 là cách làm hiệu quả để tạo kết nối thực chất giữa doanh nghiệp và thị trường.