Nhận diện và vạch trần các chiêu trò xuyên tạc bầu cử trên không gian mạng

Tung tin giả, tạo “hiệu ứng đám đông” trên mạng xã hội nhằm chống phá bầu cử

Một thủ đoạn phổ biến trước mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp là việc cắt ghép, bóp méo dữ liệu về cơ cấu đại biểu của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị. Từ đó, chúng đưa ra suy diễn, bầu cử chỉ mang tính hình thức, cố tình đưa ra những số liệu phiến diện rồi gán ghép rằng, việc lựa chọn đại biểu đã được định sẵn, trong khi bỏ qua toàn bộ quy trình bầu cử theo quy định pháp luật. Những thông tin sai lệch này nhằm gieo rắc hoài nghi trong xã hội và phủ nhận tính dân chủ của hoạt động bầu cử ở nước ta.

Thực tế cho thấy, quy trình giới thiệu người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND ở Việt Nam được thực hiện chặt chẽ, công khai và dân chủ. Trong kỳ bầu cử này, quy trình giới thiệu nhân sự được quy định trong Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND, đồng thời được hướng dẫn cụ thể tại Nghị quyết liên tịch số 102/2025/NQLT-UBTVQH15-CP-ĐCTUBTWMTTQVN ngày 26.9.2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về việc hướng dẫn quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo quy định và thực tiễn triển khai, việc giới thiệu người ứng cử phải trải qua nhiều bước và nhiều vòng hiệp thương với sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cử tri.

Ứng cử viên được thẩm tra tiêu chuẩn, đồng thời phải lấy ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác trước khi lập danh sách chính thức. Quy trình này bảo đảm tính công khai, dân chủ, tạo điều kiện để cử tri lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín.

Một thủ đoạn thường được các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị sử dụng là lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, bịa đặt nhằm hạ thấp uy tín của những người được giới thiệu ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp. Thay vì phản biện trên cơ sở thông tin khách quan, các đối tượng này phát tán những nội dung sai sự thật, cố tình suy diễn, quy chụp về nhân thân, quá trình công tác và đời sống cá nhân của ứng cử viên nhằm tạo nghi ngờ trong dư luận.

Nhìn chung, những thông tin này thường được lan truyền dưới dạng bình luận ẩn danh, bài viết không rõ nguồn kiểm chứng nhưng được trình bày theo lối giật gân, dễ gây chú ý. Khi những nội dung sai lệch được chia sẻ lặp lại trên nhiều tài khoản, chúng dễ tạo cảm giác như là “thông tin phổ biến”, từ đó tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận người tiếp nhận.

Bên cạnh các hình thức xuyên tạc trực tiếp, việc phát tán tin giả trên mạng xã hội đang trở thành thủ đoạn phổ biến nhằm chống phá hoạt động bầu cử. Chúng lợi dụng cơ chế lan truyền của thuật toán mạng xã hội để khuếch đại thông tin sai lệch, tạo ra “hiệu ứng đám đông”, khiến một bộ phận người tiếp nhận dễ nhầm tưởng những nghi ngờ về bầu cử là phổ biến trong xã hội.

Mục đích cuối cùng là gieo rắc tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của cử tri đối với quy trình bầu cử và các thiết chế chính trị, qua đó gây nhiễu môi trường thông tin và tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội, nhất là trong thời điểm trước các sự kiện chính trị quan trọng.

Chủ động đấu tranh, phản bác các luận điệu xuyên tạc bầu cử trên không gian mạng

Do đó, việc chủ động nhận diện, đấu tranh và phản bác kịp thời các quan điểm sai trái, thù địch là yêu cầu cấp thiết.

Trước hết, cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền chính thống về bầu cử một cách kịp thời, đầy đủ và minh bạch. Việc cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác và dễ tiếp cận cũng góp phần hạn chế khoảng trống thông tin, vốn thường bị các đối tượng chống phá lợi dụng để lan truyền tin giả.

Thứ hai, cần chủ động phát hiện và kịp thời phản bác các thông tin sai lệch trên không gian mạng. Việc phản bác cần được thực hiện trên tinh thần khách quan, thuyết phục, dựa trên lập luận khoa học và thực tiễn, qua đó giúp người đọc hiểu rõ bản chất vấn đề và tránh bị dẫn dắt bởi các thông tin thiếu kiểm chứng.

Thứ ba, cần nâng cao nhận thức và “sức đề kháng thông tin” cho cán bộ, đảng viên và cử tri. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, mỗi người dùng Internet cần được trang bị kỹ năng nhận diện tin giả, thói quen kiểm chứng nguồn tin trước khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Đặc biệt là những nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra. Khi cộng đồng có khả năng phân tích và sàng lọc thông tin tốt hơn, các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có điều kiện lan truyền và tác động đến nhận thức xã hội.

Thứ tư, bên cạnh vai trò của các cơ quan chức năng và báo chí chính thống, trách nhiệm xã hội của các cá nhân có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOLs) cũng cần được phát huy.