Tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi thủ đoạn lừa đảo
Từ chiêu dụ đầu tư tiền điện tử qua website giả mạo đến việc quen biết trên mạng rồi bàn bạc đi cướp ngân hàng, nhiều vụ án xảy ra cho thấy tội phạm ngày càng lợi dụng không gian mạng để tiếp cận nạn nhân.
Nhiều vụ án lừa đảo tài chính bắt nguồn từ mạng xã hội, người dân cần nâng cao cảnh giác. Ảnh: Ngọc Lê
Chị Nguyễn Thị Lan Anh (32 tuổi, ngụ phường Tân Thuận, TPHCM) mới đây đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo tinh vi trên mạng. Thông qua mạng xã hội, chị Lan Anh thấy quảng cáo các gói du lịch giá rẻ, giảm giá sâu nên liên hệ đăng ký. Sau đó, một người tự xưng là nhân viên công ty du lịch chủ động gọi video để tư vấn và yêu cầu đặt cọc giữ chỗ.
Đáng chú ý, trong cuộc gọi video, người này còn sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh và giọng nói của một người quen mà chị Lan Anh biết, khiến chị tin tưởng và chuyển tiền. Chỉ đến khi không thể liên lạc lại, chị Lan Anh mới phát hiện mình đã bị lừa.
Không chỉ các chiêu thức lừa đảo công nghệ cao, nhiều vụ án nghiêm trọng khác cũng cho thấy tội phạm ngày càng liều lĩnh và manh động.
Theo đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026, bên rìa 4 thủ đoạn lừa đảo “nổi cộm” gồm giả mạo dịch vụ hành trình, vé tàu xe; rao bán, thanh lý tour du lịch giá rẻ; phát tán mã độc qua email đặt phòng; và tặng quà tri ân khách hàng, tặng quà đầu năm và các ngày lễ 14.2, 8.3, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các loại lừa đảo hỗn hợp giữa deepfake và deepvoice.
Theo Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh (Trinh sát Đội Hình sự đặc nhiệm, Phòng PC02, Công an TPHCM), các đối tượng lừa đảo liên tục thay đổi “kịch bản” để bắt kịp từng xu hướng, từng sự kiện nóng của đời sống.
Đặc biệt, thủ đoạn mạo danh chiếm đến 90% các vụ việc, từ việc mạo danh cơ quan chức năng đến các đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín. Một số đối tượng còn sử dụng các trạm phát sóng BTS giả để phát tán tin nhắn rác, dẫn dụ nạn nhân vào các hội nhóm không lành mạnh, sau đó dùng chính những điểm yếu cá nhân để thao túng, tống tiền.
Trước thực trạng trên, Công an TPHCM khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao ý thức cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên môi trường mạng cũng như trong đời sống hằng ngày. Người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ; đồng thời, cần thận trọng trước các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt là những trường hợp tự xưng là cơ quan chức năng.
Khi gặp các tình huống nghi vấn, người dân nên chủ động xác minh thông tin qua các kênh chính thức hoặc liên hệ với cơ quan công an để được hướng dẫn xử lý.
Luật sư Lê Trung Phát - Giám đốc Hãng luật Lê Trung Phát (Đoàn luật sư TPHCM), cho rằng, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ đã tạo ra một môi trường mới cho các hành vi phạm tội.
Trước đây các giao dịch trên mạng chủ yếu diễn ra thông qua website. Tuy nhiên, hiện nay người dùng có thể tiếp cận thông tin và giao dịch trên nhiều nền tảng khác nhau như Facebook, Zalo, TikTok hay các ứng dụng nhắn tin. Khi không gian giao tiếp và giao dịch mở rộng, tội phạm cũng có thêm nhiều “địa bàn” để tiếp cận nạn nhân.
