Người bệnh sỏi thận nên hạn chế ăn cà chua

Axit oxalic (oxalat) là chất tự nhiên có mặt trong nhiều rau củ, trái cây và ngũ cốc. Khi oxalat được hấp thu, nó có thể kết hợp với canxi tạo thành canxi oxalat, thành phần phổ biến nhất của sỏi thận.

Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng lượng oxalat trong nước tiểu tăng chính là một trong những yếu tố làm tăng “siêu bão hòa” và thúc đẩy hình thành tinh thể sỏi. Vì vậy, giảm oxalat trong chế độ ăn đôi khi được khuyến nghị cho những người từng có sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi oxalat.

Cà chua là loại thực phẩm quen thuộc, giàu vitamin C, lycopene và khoáng chất như kali, những dưỡng chất có lợi cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, đối với người bị sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi oxalat, có một số lý do khoa học khiến họ cần hạn chế ăn cà chua hoặc ăn một cách thận trọng:

Oxalat trong thực phẩm cả từ cà chua và nhiều loại rau củ khác khi được hấp thu vào cơ thể có thể tăng lượng oxalat trong nước tiểu, từ đó thúc đẩy sự kết tinh của canxi oxalat, nhất là khi hydrat hóa không đủ hoặc nếu lượng canxi trong ruột thấp.

Vì vậy, trong một chế độ giảm nguy cơ sỏi, giới hạn thực phẩm giàu oxalat hoặc ăn chúng với cách tối ưu hóa hấp thu là điều được cân nhắc.

Một nguyên tắc dinh dưỡng được nhiều chuyên gia hỗ trợ là kết hợp thực phẩm giàu oxalat với nguồn canxi từ thực phẩm (như sữa, sữa chua) để canxi gắn kết với oxalat trong ruột thay vì vào nước tiểu. Điều này giúp giảm oxalat hấp thu vào máu và thận.

Do oxalat trong cà chua có thể góp phần tăng lượng oxalat trong nước tiểu, việc lạm dụng cà chua, đặc biệt dạng cô đặc như sốt cà hay nước ép có thể làm tăng nguy cơ tái phát sỏi. Việc này thường được cá nhân hóa dựa trên xét nghiệm nước tiểu.

Ăn quá nhiều cà chua mỗi ngày có thể tích lũy oxalat vượt mức cần thiết, đặc biệt với người “siêu hấp thu oxalat” - nhóm người hấp thu oxalat mạnh hơn bình thường.

Các sản phẩm cà chua cô đặc (như sốt, nước ép) có thể tập trung oxalat hơn so với cà chua tươi.